Mitoloji

WWW.ASTROSET.COM

ADONİS

Köken ve kaynakları Güney Akdeniz çevresine uzanan tipik bir Anadolu efsanesi. Kybele-Attis mythos’unun bir başka anlatımını veren Adonis efsanesi bir Toprak-Bereket öyküsüdür.

 
Suriye ya da Kıbrıs kralı KİNYRAS'(Kiniras) ın güzel kızı MYRRNA (Miyra – Mirina) ya da bir diğer adıyla Smyrna (Simima) güzelliği ile öylesine övünmektedir ki; hatta güzellik tanrıçası Afrodit’i bile kendine eş tutmakta, onunla yarışmaktadır pervasızca… Afrodit onun kendisine karşı olan bu saygısızca davranışına öylesine öfkelenir ki; bir gün tüm “hışım ve kin rüzgarlarını” salar övüngen Mirina’nın düşlerine.. Aşık eder kral kızını babasına!… Babasını da bu aşkın günahını hissetmesin diyerek büyüler çarpıcı soluğu ile… Mirina Afrodit’in yönlendirdiği dadısının kurduğu bir düzenle, hileyle girer babasının koynuna… Tam on iki gün, on iki gece onunla birlikte olur. Son gece de gebe kalır. Büyünün etkisi geçip de gerçeği gören kral kılıcıyla kızını öldürmek için peşine düşer güzel Mirina’nın…

                        
Mirina tanrılara yalvararak “görünmez kılınmasını” ister. Kıza acıyan Tanrılar onu Murt=Mersin ağacına dönüştürürler. 9 ay sonra çatlayan ağacın kabukları arasından yakışıklılığı ile ün salacak; yakışıklılık simgesi olma niteliğini “Tanrı Apollon” ile paylaşacak olan “ADONiS” doğar.

 

 

Bebek Adonis’in güzelliğine vurulan tanrıça Afrodit onu büyütmesi için yeraltı tanrıçası Persephone’ye verir. Ama Adonis delikanlı olunca; onu büyüten Persephone’de aşık olur kendisine ve geri vermek istemez Afrodit’e.. Tanrıçalar arasında kopan kavgaya hakemlik etmek tanrılar tanrısı Zeus’a düşer. Kurnazdır Zeus. Tanrıçaların öfkesinden çekinir. Der ki Adonis’e: “Yılın dört ayını Afrodit’le, dört ayını da Persephone ile geçireceksin. Geri kalan dört ayı da istediğin yerde yaşayabilirsin!…


Adonis doğal olarak Afrodit’le geçirir bu dört ayı da.. Tanrıça Afrodit’in yılın sekiz ayı birlikte olduğu Adonis’e duyduğu aşkı kıskanan tanrı Ares (ya da tanrıça Artemis); Adonis’in üstüne bir yaban domuzu salar. Kasığından yaralanan Adonis yarası kanaya kanaya can verir. Toprağı sulayan kanından kır lalesi denen Anemon’lar=bahar çiçekleri biter. Öte yandan sevgilisinin yardımına koşmak isteyen Afrodit’in ayağına diken batar. Sıyrığından akan bir damla kan tanrıçanın sembolik çiçeği olan beyaz gülü kırmızıya boyar                 

                                                                                                                

İşte bunun için insanlar sevgililerine kırmızı gülle aşklarını ilan ederler, işte yine bunun için kırmızı gül ölümsüz aşkların simgesi olarak yorumlanır denilir. Kışın yer altında saklanan, baharla birlikte yer yüzüne dönen ve aşk cümbüşü içinde fışkırıp gelişen kır lalesi ile simgelenen Adonis’e özellikle Suriye’de kadınlar tapınırdı geçmişte… “Adonis Bahçeleri” denilen bahçeler karşısında kadınlar yas tutarlardı…


Adonis Efsanesi, söylencesi Sümer ve Hitit kaynaklarından gelmedir. İbranice “Efendi” anlamına gelen TAMMUZ adının Yunanca karşılığıdır Adonis. Ayrıca Hitit Bereket Tanrısı TELEPiNU söylencesi ile Adonis Söylencesi arasındaki benzerlik Anadolu’nun, bu söylencenin ilk kaynağı olduğunu göstermektedir.

Kaynaklar:

·         Mitoloji Sözlüğü-Azra Erhat

·         Mualla Yıldırım

Yayına Hazırlayan: R. Tümay - Astroset Mitoloji Araştırma Grubu

Yayın Tarihi: 14.Kasım.2017

 

© Astroset 2003-2017