Mitoloji

WWW.ASTROSET.COM

KYKLOPES

 

  KYKLOPES Kyklop’lar Yunan mitolojisinde alınlarının ortasında tek gözleri bulunan devler,Uranüs ve Gaia'nın yani Gök ve Toprağın çocuklarıdır. Kyklopların Türk mitolojisindeki versiyonu Tepegöz'dür, efsanevi tek gözlü devler olan Kyklopların Yunan mitolojisinde 3 ayrı türünden bahsedilir. Bunlardan biri Hesiodos’un evrenin yaradılışı ve tanrı soylarını anlattığı eseri Theogonia’sında (Tanrıların Doğuşu) geçen Gaia ile Uranos’un oğulları göksel Kykloplardır. Bir diğeri Homeros’un Odysseia’sında geçen deniz tanrısı Poseidon’un oğlu Polyphemus gibi Sicilyalı Kykloplardır. Sonuncuları da Lykia’da bulunan duvarcı tek gözlü devlerdir. Hesiodos’a göre Gaia ile Uranos’un birleşmesiyle üç türden dev canavar doğar. Bunlar Titanlar, Kikloplar ve yüz elli, elli başlı Hekatonkheirlerdir. (Kiklop) “yuvarlak gözlü” demektir ve adları Brontes, Steropes ve Arges olan üç devden her birinin alnında tek bir büyük göz bulunur. Babaları tarafından Tartaros 'a hapsedilmiş, daha sonra  Zeus tarafından kurtarılmış ve ona Titanlara karşı savaşta yardım etmişlerdi. Adları simgesel olan bu devlerden Brontes gök gürlemesi, Steropes şimşek, Arges ise yıldırım ışını ile ilgilidir. Anlatılarda bu üç Kyklop, demircilik zanaatıyla uğraşan ve tanrılar için zırhlar, silahlar üreten Hephaisthos’un yardımcıları olarak da geçer. Hades’e görünmez kılan başlığı, Poseidon’a da üç dişli yabayı veren bu devlermiş..Titanların savaşında Zeus, Hades ve Poseidon’a yaptıkları gibi diğer tanrılar için de silahlar yaptıkları anlatılır.

  Bir rivayete göre, Kykloplar,Apollon'un oğlu, sağlık ve hekimlik tanrısı olan Asklepios insanları ölümden kurtarıyor diye Zeus’un öfkesine uğramış ve Kykloplar onu yıldırımlarıyla  öldürmüşlerdi. Apollon baştanrı Zeus’a el kaldıramadığı için Kyklopları öldürmeye kalkışır, Zeus buna kızar, bir an oğlu Apollon’u Tartaros’a atmayı düşünür, sonra bu ağır cezadan vazgeçip onu bir yıl için sığırtmaç olarak Admetosun yanına yollar. Bu efsanede Kykloplar ölümsüz tanrılar değil, ölümlü yaratıklar olarak gösterilmiştir.

  Duvarcı Kykloplar’sa Anadolu’da Yunanistan ve Sicilya’da iri taşlarla örülmüş kyklopeen denilen ne kadar sur varsa hepsinin yapıcısı sayılır, bunların efsanelerde Anadolu’nun Lykia bölgesinden oldukları belirtilir.Tek yuvarlak gözlü devler Hitit kabartmalarında profilden görünen kişiler olabilir, dev oluşları ve çok iri duvarların yapıcıları sayılmaları Anadolu’daki Hitit surlarının kayaya oyulmuş olmasıyla açıklanabilir. Kaldı ki bu efsane duvarcı devlerin Anadolu’dan gelme, dağ kayalıklarına mezarları kazmakla ün salmış Lykiadan gelme olduğunu da ayrıca belirtmektedir. Bu sorunun efsane bakımından da, Anadolu ve özellikle Anadolu-Yunan ilişkilerinin aydınlığa çıkarılacağı bir gelecekte çözümlenebileceğine inanıyoruz...

Kaynaklar:

·         Mitoloji Sözlüğü-Azra Erhat

·         Vikipedi

Yayına Hazırlayan: Astroset Mitoloji Araştırma Grubu

Yayın Tarihi: 20.Haziran.2018

 

© Astroset 2003-2018