|
Trevanian��n
�ibumi adl� kitab�nda oynanan,
Ak�l Oyunlar�, Pi gibi filmlerde
g�rd���m�z Go oyunu �niversite
kantinlerinden, entelekt�el kul�plerden, kahvelere, evlere
kadar yay�larak gen�lerin g�zdesi oldu.
Go,
strateji �zerine kurulu bir oyun. 4 bin y�l �nce ilk kez
�in�de oynand�, oradan Japonya�ya s��rad�. Kurallar� �ok
kolay, k�sa s�rede ��renilebiliyor ama
Go�yu oynayanlar Go�nun
derin bir u�uruma d��mek gibi oldu�unda hemfikir: ���renmeye
ba�lad�n m� u�urumdan d��er gibi s�rekli diplere do�ru
gidiyorsun. Ama Go�nun dibi yok�
diyorlar. �stelik hi�bir zaman ��ok iyi bir oyuncuyum�
diyebilece�iniz bir oyun de�il Go,
��nk� oyunda usta olabilmek i�in �Bir insan �mr� bile yetmez�
diyenler �o�unlukta.
Uzakdo�ulular �Kar��n�zdakinin karakterini; sald�rgan m�
ihtiyatl� m�, yoksa umursamaz m� oldu�unu onunla
Go oynayarak kolayl�kla
anlayabilirsiniz� diyor. Hatta Koreliler i�i daha da ileriye
g�t�r�p �Birisiyle bir el Go
oynamak, onunla bir y�l ya�amaya e�de�erdir� diyorlar. Oyun 19
yatay ve 19 dikey �izgi bulunan tahtas�nda 181 siyah ve 180
beyaz ta�la oynan�yor. Oyuna siyah ta�lar�n sahibi ba�l�yor.
Oyuncular s�rayla tahtadaki yatay ve dikey �izgilerin kesi�me
noktalar�na ta�lar�n� koyuyor. Tahtada 361 kesi�me noktas�
var. Bu da �in ay takvimine g�re bir y�ldaki g�n say�s�.
Tahtan�n d�rt k��esi mevsimleri, ortas� g�ky�z�n�, kenarlar�
da yery�z�n� temsil ediyor. Siyah ta�lar geceyi, beyazlar
g�nd�z� simgeliyor.
Go�nun ��k��� �zerine birka�
s�ylence var. Bu oyunu �in imparatorlar�ndan
Yao (M�. 2357-2255) o�lu Dan
Zhu�yu bilgele�tirmek i�in buldu.
Di�er bir s�ylenceye g�re de �in imparatoru
Shun (M�. 2255-2206) donuk zekal�
o�lu Shang
Kiun�un zekas�n� geli�tirmek i�in icat etti. �in�de
oyuna �Wei-Qi�
deniliyor. Ama oyun, Japon topraklar�na ayak bast�ktan sonra
ad� Go olmu�.
T�RK�YE�DE GO
Go�nun tarih�esi �ok eski ama
�lkemizde son y�llarda duyulmaya ba�lad�. Oyuncular rakip
bulmakta g��l�k �ektikleri i�in oyun az say�da kitleyle
s�n�rl� kald�. Go oyununa yeni
oyuncular kazand�r�lmas� a��s�ndan ilk ad�m� atan, �imdi
rahmetli olan Alpar
K�l�n� oldu.
K�l�n�, Go oyununu ��renmek
i�in Japon konsoloslu�undan iki Go
oyunu kitab� alarak i�e ba�lad�. Tahtas�n� ve ta�lar�n�
kendisi yapt�. 1989�da ODT� Go
Toplulu�u�nu kurdu; T�rk-Japon Dostluk ve Dayan��ma Derne�i
ad� alt�nda bir kul�p kurarak �al��malar�n� okul d���na da
ta��d�. Uluslararas� Go
Federasyonlar��na T�rkiye�yi kabul ettirdi.
B�LG�SAYARIN �NSANI
YENEMED��� OYUN
Go oyununda profesyonel
oyuncular� yenebilecek bir bilgisayar program� geli�tirilmeye
�al���l�yor. Ancak �imdilik ba�ar�lamad�. ��nk�
Go�da oyun ba�lad���nda tahta bo�.
Her oynayan ki�i ta�lar� kendi iste�ine g�re diziyor.
Satran�ta olas� de�i�ik oyun say�s� 10 �zeri 120. Bu say�
Go oyununda 10 �zeri 761 gibi
inan�lmas� g�� bir rakama ula��yor.
GO TUTKUSU D�KKAN A�TIRDI
Go tahtas� �lkemizde
kolay bulunmuyor, piyasada �o�unlukla kartonlar� bulunuyor.
Ancak Kad�k�y�de Seki adl� Go
malzemeleri d�kkan� a��ld�. Mimar Burak
G�norta, gazeteci Asl� Tekinay,
muhabese uzman� Murat
Aksakall��n�n kurdu�u �irket
Go tahtas� ve ta�lar� �retiyor.
www.seki-go.com
��BUM�
Trevanian��n
�nl� roman�
�ibumi,
gizemli, modas� ge�meyecek
�a��rt�c� bir roman ve �a��rt�c� bir kahramandan s�z ediyor. �nan�lmaz
�l��de kar���k ve �zg�n bir roman kahraman�
Nicholai Hel.
Yar� Rus, yar� alman as�ll� koyu bir Amerikan d��man�.
�anghay�da do�mu�, bir Japon generali taraf�ndan
�Go�
oyunu ��renmi�. Bask dili dahil yedi dili ana dili gibi
konu�uyor. Plastik kartla ya da
kur�un kalemle bir insan� rahatl�kla �ld�rebilecek ustal�klar�
da edinmi�. �st�n d�zeydeki
�yak�n
alg�lama�
yani DDA (Duyular D���
Alg�lama) yetene�i y�z�nden foto�raf� bile �ekilemeyen bu
profesyonel ter�rist avc�s�, ter�rist, korkusuz ma�arac�,
yenilmez sava��� ve ger�ek filozof, g�n�n birinde emekli
olarak ya�ad��� �atosundan ��k�yor; amans�z ve ac�maz bir
ser�vene kat�l�yor� Sonra neler mi
oluyor? Pek �ok �ey� Gizemli d�nyalar� sevenlerin sat�rlar�n
ard�ndaki gizemli derinli�i fark edip b�y�lenmemesi pek m�mk�n
de�il�
Go
oyunu ve ad�n� ta��yan
��ibumi�
Japon ya�am felsefesi, ��retmeni ile olan sohbetleri, �ok
sevdi�i kiraz a�a�lar� ve bir
ya�am sanat� olarak �ibumi�yi
g�nl�k ya�am�nda uygulamaya �al��mas� romana �zg�nl�k
kat�yor.
�ibumi�nin
ne anlama geldi�ini roman kahramanlar�m�z sayfa 84�te ��yle
anlat�yor:
��herhalde
belirsiz bir anlamda, �stelik yanl�� olarak kullan�yorum.
Ya da bana �yle geliyor.
Anlat�lmayacak bir niteli�i tarif etme �abas�. Bildi�in gibi
�ibumi, s�radan, ola�an
g�r�n�mlerin alt�nda yatan gizli �st�nl�kleri anlat�r. ��yle
d���n;
O
kadar do�ru bir s�z ki, cesaretle s�ylenmesine gerek yok. O
kadar dokunakl� bir olay ki, g�zel olmas�na gerek yok. O kadar
ger�ek ki, sahici olmas�na gerek yok.
�ibumi demek, bilgiden �ok anlay�� demek. �fade dolu
bir sessizlik demek. Kendini kan�tlama gere�i duymayan bir
al�akg�n�ll�l�k demek.
Sanatta
�ibumi
zarif bir basitli�i ifade eder. Buna
sabi
denir. Felsefeyse kendini
wabi
olarak g�sterir. B�y�k bir ruhsal rahatl�kt�r
ama pasiflik de�ildir. Bir insan�n ki�ili�indeyse� nas�l
s�ylemeli� Hakimiyet pe�inde olmayan otorite mi? Onun gibi bir
�ey��
Nicholai�nin hayal
d�nyas� bir anda �ibumi kavram�yla
doluvermi�ti. Ba�ka hi�bir ideal onu bu derece etkilememi�ti
�mr�nde. ��nsan
�ibumi�yi
nas�l elde eder, efendim?�
��nsan
�ibumi�yi
elde etmez. Ancak onu�ke�feder. Bunu yapabilecek pek az say�da
�st�n nitelikli insan vard�r. Dostum
Otake-san gibi.�
�Yani insan
�ibumi
d�zeyine gelmek i�in �ok �ey mi ��renmeli?�
�Daha
�ok, bilgilerden ge�ip basitli�e varmak gerek.�
O
andan ba�layarak Nicholai�nin
hayattaki en b�y�k amac�, �ibumi
d�zeyinde bir insan olmakt�. Son derece sakin bir ki�ilik. Bu
alan ona a��kt�. K�kenleri, e�itimi ve ruhsal yap�s� nedeniyle
di�er bir�ok meslek ve alan ona kapal� oldu�u halde, bu
a��kt�. �ibumi�ye
varmaya �al���rken hi� g�ze g�z�kmeden geli�ecek, zorba
kalabal���n dikkatini ve �fkesini �ekmeyecekti. Ki�ikava-san
�al��ma masas�n�n alt�ndan
k���k bir tahta kutu ��kard�. Kutu bir beze sar�l�yd�. Bunu
Nicholai�nin eline verdi.
�Bir veda arma�an�. K���k
bir �ey.� Nicholai
ba��n� e�erek arma�an� kabul etti, paketi avu�lar�n�n i�inde
�efkatle tuttu. ��kran�n� yetersiz kelimelerle ifade etmeye
kalk��mad�. Bu onun �ibumi
yolunda ilk denemesiydi.
Birlikte ge�irdikleri bu son gecenin ge� saatlerine kadar
�ibumi�nin
ne demek oldu�u, ya da ne demek
olabilece�i konusunda konu�tular ama asl�nda temelde
birbirlerini anlam�yorlard�. Generale g�re
�ibumi
bir teslim olu�tu. Nicholi�nin
g�z�nde ise bir t�r kuvveti. Her ikisi de kendi ku�aklar�n�n
k�lesiydiler.
Teslim
olu�la g�ce sahip olman�n ayn� anlama geldi�ini anlayabilmek
ad� ne olursa olsun, bilgiden, t�m detaylardan sonra elde
edilen bir varolu� bi�imini gerektirir ki, s�zc�klerle ifadesi
asla m�mk�n de�ildir. Sessiz-s�zs�z, iddias�z, teslim olmu�
ama teslimiyeti g�c� getiren bir hal bu. Anla anlayabilirsen,
uygula uygulayabilirsen� |