|
Kad�n y�neticiler
ba�ar�l� ama hassas. Yoksa onlar� �ok mu incitiyoruz ?
ERC�YES �niversitesi'nde (E�) banka �al��anlar� �zerinde
yap�lan bir ara�t�rma, kad�n y�neticilerin erkeklere g�re
�al��anlar�n� daha iyi motive ettiklerini, daha yarat�c� ve
toleransl� olduklar�n� ortaya koydu. Ara�t�rma sonucuna g�re,
kad�n y�neticilerin, erkek y�neticilere oranla daha demokratik
olduklar� ortaya ��kt�. Erkeklerin otoriter tarzlar�na kar��n,
kad�nlar�n insan odakl� ve destekleyici y�netim tarzlar� �n
plana ��k�yor. �te yandan, kad�n y�neticiler kendilerine daha
az g�veniyorlar ve i� arkada�lar�na amirlik yapmaktan
�ekiniyorlar. Evet! Kad�n y�neticiler
insani ili�kiler a��s�ndan daha ba�ar�l� ama bu y�ksek
motivasyon onlarda y�ksek stres ve panik atak da
yaratabiliyor. Do�a yasalar� gere�i erkek; kararl�, inan�l�,
yenilik�i, hedefe y�nelik, kendine a��r� g�venen ve hevesli
ki�ilik �zellikleri ta��yor, kad�n ise esnek, toleransl�,
yarat�c�, hedefe y�nelik, orta seviyede kendine g�venen,
hevesli ve �evresiyle ba� edebilen ki�ilik �zellikleri
sergiliyor. �yleyse ikili bir denge i�inde, bu iki kar��t kutup
i�, aile, arkada�l�k, ara�t�rma gibi ya�am�n her alan�nda,
asl�nda birbirinin rakibi de�il, do�al dengeleyicisi ve
destek�isi... Bu denge ve destek
ortam�n�n yarat�lmas� i�in kad�n ve erke�in kendi do�al
rolleri hakk�nda yeni tan�mlar yapmas� ve birbirini ac�mas�zca
ezmek ya da y�pratmak yerine
dengelemek ve desteklemek idealini benimsemelidir. B�yle bir
ideali benimsemek, bireysel geli�im uygulamas� yapmak anlam�na
da gelir. Asl�nda ne kad�n�n feminist olmaya ne de erke�in
ma�o davranmaya gereksinimi vard�r� Do�a bu iki kutbu �yle
mucizevi bir denge i�inde yaratm��t�r ki, her konuda oldu�u
gibi bu konuda da ezen-ezilen ikileminden bilin�lenerek
kurtulunmad�k�a, ger�ek roller,
ger�ek huzur, mutluluk ve denge
ya�anamayacakt�r!...
Tarihsel
S�re�te Kad�n
Bilinen tarih boyunca
toplumlar�n geli�me ve y�kselme d�nmelerinde Kad�n��n �ok �nemli
rolleri olmu�tur. Kad�n �zellikle bar��sever, uyumlu, �l�ml�
ve ana� y�n�yle, yap�n�n ve d�zenin koruyuculu�unu simgeler.
Anal�k ve kad�nl�k �zelli�ini do�ru kullanan di�il
��e; kabilede ana ve denge,
g�n�m�z modern toplumunda yarat�c� g�� ve anne rollerini
gerekti�i gibi �stlenir. Aile toplumun en k���k ama en temel
birimidir ��nk� gelecek ku�aklar bu aile birimleri i�inde
b�y�rler. Kad�n yuvas�nda da, i�inde de yarat�c�l�k
�zelli�ini; incelik, zarafet,
denge, adalet ve do�rulukla sunmak ister. O evrensel g�revi
nedeniyle, statik olan� hareketlendirmeyi �stlenmi�tir. Gizli
anlamda da olsa, hareketi ba�latan, erke�e ve �ocu�una ilk
ivmeyi veren g��t�r. Bitip t�kenmek bilmiyormu� gibi g�r�nen
istek ve arzular�nda da bu do�as� gizlidir. Tabii ki, istek ve
arzular�n ortaya konu� bi�imi kad�n�n bireysel geli�mi�li�i
ile �ok yak�ndan ilgilidir. Yap�c� ve yarat�c� rol�n� kendini
ve �evresini geli�tirmek i�inde kullan�r, kar��s�ndakini
t�ketmek i�inde kullan�r� Kad�n eril-di�il dengelerin
korunmas�nda ve devam�nda,
�Yarat�c�
G�c� ve Anal���� temsil etti�i
i�in sevgi, �efkat, merhamet, anlay�� ve birli�in de
temsilcisidir.
Kad�n ve
Ana Tanr��a K�ltleri Kad�n�n anal�k �zelli�i
tarih boyunca �ok �e�itli isimlerle an�ld�. Antik �a�da, Yunan
Mitolojisindeki Zeus�u do�uran
�Ulu Ana Rhea� i�in t�renler
yap�l�r, kurbanlar kesilirdi. Anadolu mitolojisindeyse Ana
tanr��a k�lt�n�n egemenli�i vard�. O �a�larda Anadolu�da Ana
Tanr��a Kibele K�lt�, Anadolu�nun
�Ana Tanr��alar Diyar�� olarak an�lmas�na neden oldu.
Sekizinci ve alt�nc� bin y�llar
aras�nda bu k�lt daha �ok Orta-Do�uda yayg�nd�. Antik �a�dan bu
yana Ana Tanr��alar�n hepsi bolluk, bereket ve �retkenli�in
sembol� kabul edildi ve �ok �e�itli isimler ald�. Yunan
mitolojisinde �nce Gaia sonra
Rea, Hera,
Demeter,
Artemis olarak adland�r�ld�. M�s�r�da
�sis, Babil
ve Hitit�te Kibele-��tar,
Hindular�da
Kali ya
da Parvati olarak an�ld�.
Mitolojik y�n�n� �ok k�sa bir g�z gezdirdikten sonra kad�n�n
bilinen tarih i�indeki s�recini bir g�z gezdirelim...
Tarihte
Kad�n
Kad�nlar�n ilk tar�m
denemeleri i.� 6500�l� y�llarda �ran, Anadolu ve Filistin�de
ba�lad�. Neolitik uygarl�klarda anan�n yarat�c� daha etkindi.
Sayg� daha fazlayd�. Tar�m alt�nc� bin
y�lda S�merlerde saban�n
bulunmas�yla ba�lar ve d�rd�nc� bin y�la
kadar Orta Do�u�nun tamam�na yay�l�r. Bat��da ise Homeros
�ncesi d�nemde �sa�dan binlerce y�l �nce ortaya ��kar. �ok
yorucu topra�� s�rme i�i erke�in, daha az yorucu tohum atma
i�i kad�n�n, hasad� kald�rma ise ikisinin ortak i�idir. Bronz
�a��nda ko�um kullanma usul�n�n yerle�mesiyle tar�m erkek i�i
olur. Ama kad�n verimlili�i etkileme ve onu b�l��t�rmedeki
sayg�nl���n� korur. M�s�r��n Kutsal �ifti
�sis-Osiris, ilk kez ���nc�
bin y�lda ortaya ��kar.
Osiris hem tohumlar�n hem de suyun
efendisidir. Evrensel do�urganl���n simgesi
�sis�le olan evlili�iyse suyun
toprakla birli�ini simgeler. Ayn� tarihlerde
Babil�de tar�m tanr�lar� erkek
g�r�n�m almaya ba�lar. �.S. 1 yy.da
Romal�lar�n Galya�y�
feth etmelerine kadar ge�en demir �a�� boyunca
Kelt kad�nlar�,
Vedantalar�da yaz�lan ana Tanr��a
Aditi�yle, B�y�k Erkek Tanr�lar�
aras�nda kurulan e�it d�zeni ya�arlar. Ve tarihsel olarak bug�n
hala s�rmekte olan ve yeni bir anlay���n, yeni bir �a��n
ba�lamas� i�in olmazsa olmaz t�r�nde bir de�i�ime, e�itli�e,
hakseverli�e d�n��mesi gereken Ataerkil D�nem,
tun� �a��nda Orta-Do�u�nun her
taraf�nda ortaya ��kar. Bu d�nemdeki
Olympos mitolojisinde de Zeus,
ba�lang��taki Ana Tanr��a�y� taht�ndan indirmi�, �reme g�c�n�
kendisine mal etmi� ve yeni bir
tarihsel s�re� ba�lam�� ve
devam etmektedir.
Tarihsel S�re�te
Kad�n �zg�rl�kleri
Tarih i�inde kad�n
�zg�rl�kleri, kad�n�n kendini tan�ma, var
etme, yap�land�rma s�re�leri de �ok �e�itli a�amalar
ge�irdi. 1789 Frans�z Devrimi ataerkil, bask�c� d�nemin
y�k�l���n� ifade eder ama acaba y�k�lm�� m�d�r? 19. yy.da
�talya ve Almanya medeni nikah� �ne s�rd�lerse de laikli�in
modern devletlerin benimsedi�i genel bir ilke olmas� i�in
20.yy. beklemek gerekti. 10 Aral�k 1948�de yay�nlanan �nsan
Haklar� Evrensel Bildirgesi�nin birinci maddesi:
�B�t�n insanlar �zg�rd�r ve e�it haklara sahiptir. Hepsinin
akl� vard�r ve aralar�ndaki ili�kilere karde�lik duygusu y�n
vermelidir� der. A.B.D�de 1866
y�l�nda Vyaming eyaleti kad�nlara
oy hakk�n� tan�yan ilk federe devlet oldu. Ayn� d�nemde
Almanya ve �ngiltere�de de kad�nlar Amerikal� kad�nlara benzer
de�i�iklikler ger�ekle�tirdiler. Frans�z kad�nlar�ysa se�me ve
se�ilme haklar�n� elde etmek i�in �kinci D�nya Sava��n�n
sonunu beklediler. T�rk kad�n� ise ilk �a�da� kad�n haklar�n�,
Atat�rk devrimleriyle 1920�lerde kazand�.
Ve g�n�m�ze yakla�t�k�a
kad�n-erkek birlikteli�inin �imdilerde bile tam bilincine
varamad���m�z k�kl� bir de�i�im ve d�n���m ya�ad���n�
g�r�yoruz. Ama bu d�n���m hen�z tam istenilen sonuca varm��
de�il maalesef !... Anlay��lar�m�z�n h�zla de�i�mek zorunda
kald��� 21.yy. kad�nla erke�in birbirine kar��t de�il,
birbirini tamamlayan bir b�t�n oldu�unu anlatmak isteyen
bilgilerle dolu. Bu b�t�nsel e�itli�e katk�da bulunmak ise
hepimizin insanl�k g�revi� Nas�l m�? Kad�n�yla erke�iyle,
geli�en d�nyada; ya da alan�
daraltal�m, h�zla geli�me yolunda olan ve AB�ye haz�rlanan
�lkemizde geli�imin, de�i�imin, yeni yap�lanman�n
fark�na varmakla, kendini
tan�makla, pozitif g�c�m�z� harekete ge�irmek ve her t�rl�
uyumsuzluk ve mutsuzlukla m�cadele etmekle� Tabii
ki, bu noktada kad�n�n ailenin belkemi�i olmas� nedeniyle �ok
b�y�k bir sorumlulu�u var.Kad�nlar gelecek ku�aklar�n
haz�rlay�c�s�. Ve bu gezegenin �ocuklar�na, e�er de�i�imden
yanaysalar,
�Yeni Bir Ya�am Sanat��
��retmeyi sevin�le kabullenmeliler. �nce kendimiz de�i�mezsek,
�ocuklar�m�z� yeni bir anlay��la b�y�tebilir miyiz ? Ne
dersiniz?...
Sonu� Toplumun dejenerasyonun
ezici bask�s� alt�nda t�m de�erlerini yitirmesini arzu
etmiyorsak, �nce kad�nlar�m�za sahip ��kal�m! Onlar�n hukukunu
kat� kurallarla korumak yerine, kad�n�n
naif, narin ayn� zamanda da g��l� yap�s�na daha uygun
olan vicdan yasalar�n� kullanmam�z yeterli olacakt�r. Kad�nlar
ruhsal yasalar�n �ok h�zl� n�fuz edebilece�i do�u�tan esnek
bir do�aya sahipler� Sevgi, �efkat, merhamet, yard�mla�ma,
anlay�� ho�g�r� gibi ruhsal yasalara uygun ya�amlar ve
ortamlar i�inde olmak, g�n�m�z�n a��r �artlar� i�inde pek �ok
rol� bir arada �stlenmeyi g�ze
alan kad�n�, panik ataklardan, s�k��ma duygular�ndan ve
incinmelerden daha fazla koruyacakt�r� Kad�nlar�m�za sayg�
duyal�m ve onlar�n narin yap�lar�n� nevrozlara s�r�klemeyelim�
Hasta toplumlar olu�turmak istemiyorsak, toplumun yarat�c�
g�c� kad�na hak etti�i rol� sunman�n zaman� �oktan geldi de
ge�iyor bile� Kad�na gerekten
sayg�y� g�stermeyen bir toplum, Atat�rk��n bir ifadesinde
s�yledi�i gibi; �Muas�r Medeniyetler Seviyesine Ula�m��
Olamaz�.
Gerisi laf-� g�zaft�r,
g�z boyamad�r�
|