|
Fiziksel ve ruhsal
a��dan ola�an�st� bir m�zik dehas� olan Ray Charles,
d�nyam�zdan geldi ve ge�ti� M�zi�i de ya�am� gibi b�y�l�yd��
Mistik ve �aman; Dinsel ve �te� Z�tlar�n birli�inin canl�
paradoksu� Hem i�inde hem d���nda� Ve bu ikilemin �tesine
ta�an o inan�lmaz m�zik�
�alarken adeta
ve cd i�inde transa
girmi��esine gibi bir ruh hali
ya�ayan, kendinden ge�mi� �ekilde, bir o yana bir bu yana
sallanan Ray Charles, izleyenlerini bu ya�ad��� mistik ve �te
d�nyaya, �amanlar�n b�y�l� d�nyas�na t�m ya�am� boyunca
ta��d�..
G�nl�k ya�amda muhafazakar ve �l��l� olan ger�ek bir m�zik
adam�n�, bir m�zik dehas�n� a��rlad� gezegenimiz� Her �eyiyle
bir m�zik ve �st�n performans �rne�i olan Ray Charles��
u�urlarken, t�m ya�am� boyunca bizlere estirdi�i �aman
r�zgar�n� g�z ard� etmek
istemedik...
�AMANLARIN B�Y�L� D�NYASI
�amanizm
Kuzey ve Orta Asya topluluklar�n�n
tanr�lar, ruhlar ve insanlar aras�nda, ili�kiler kurma
ama�l�; ata, hayvan ve do�a
etkile�imleriyle bir b�t�n
olu�turan dinsel-b�y�sel inan� ve uygulamalardan olu�an bir
evren tasar�m�d�r.
�amanl�k bir g�r� (Vision)
gelene�idir. Do�al d�nyan�n tanr� ve imgeleriyle ba� kurmaya
yarar. Ve ayn� zamanda da de�i�tirilmi�
bilin� konumlar�n�n eski bir kullan�m prati�idir. �aman�
anlamak istedi�imizde karma��k ve gizemli bir b�y�c�-hekimle
kar��la��r�z.
Bu
b�y�c�-hekim, esrime (trans)
haline ge�erek ruhsal-g�r�
ara�t�rmas� yapar. Kutsal yerlere bedenli hali ile de yolculuk
eder ve kozmik ama�l� konular �zerine insanl��a haber iletir�
�aman iyile�tiricidir
��yle
demek daha do�ru olur; �aman bir iyile�tiricidir, onun,
hastal���n ruhunu ve �z�n� ke�fetme yetisi vard�r. Bir t�r ak
b�y�c� yani do�u�tan �ifac�d�r. Bu ama�la ruhlarla dostluk
kurar, i�birli�i yapar ya da bir
dedektif gibi kaybolmu� s�rlar�, e�yalar�, unutulmu� an�lar�
ortaya ��kar�r.
Ba�ka bir zaman �aman bir �e�it rahip gibi de g�z�kebilir.
Ruh dostlar� ile g�nl�k al���lm�� i�ler aras�nda bir arac�
olur. Bu �zg�n rol�ne kar��n �aman, evrensel anlamda korkuyu
ve sayg�y� y�neten ki�idir, ��nk� o, ba�ka d�nyalara yolculuk
edip, tanr�lar�n bildirileriyle geri d�nme g�c� ta��r�
�amanl�k ger�ekte uygulamal� canl�c�l�k,
ya da canl�c�l�k prati�idir. ��nk� Do�a, tanr�lar� ve
ruhlar�yla canl�d�r ve yine kozmos�un t�m bak�� a��lar�
birbirine ba�l� olarak kavranabilir. Evren ger�ekten bir
enerji a��ndan, bi�im ve titre�imlerden ibarettir. �amanlar
farkl� varl�k d�zeyleri aras�nda bir ara
bilici olarak gereklidir.
�aman, bu canlar�n, ruhlar�n ve tanr�lar�n d�nyas�n�
kavrayabilen ve a�k�n esrime (ecstatic
trance) halindeyken onlar aras�nda
dola�an, do�a �st� evrene ili�kin �zel bilgiler edinebilen bir
ki�i olarak tan�mlanabilir. O hep, insan varl���n�n
do�as�ndan kaynaklanan tehlikelere, dikkatsizli�i tuza�a
d���rmeyi bekleyen gizemli g��lere ya
da hastal�klara, k�tl�klara, talihsizliklere kar�� uyan�kt�r.
Ancak �aman ayn� zamanda etkin bir arabulucu ve �ift y�nl�
g�r��meci olarak da yer al�r.
Nas�l �aman Olunur?
�amanlar
kutsal u�ra��lar�na g�re �e�itli bi�imlerde �a�r�l�rlar.
Kimisi i�in bu atalardan kalma bir gelenek
ya da mirast�r. Kimisinde ise
�amanl��a niyetli olan aday ayn� konum veya �artlarda
kendisini kabul ettirmi� birisinden destek arar. Kimisi de
kendi iste�iyle de�il ruhlar taraf�ndan se�ilmi� biri oldu�u
i�in �aman olur. Bunlar,
�B�y�k
�amanlar� d�r.
Yani, do�a�st� g�c� cisimle�tirmek i�in
kendili�inden, r�yalar ya da
gizemli g�r�ler arac�l���yla �a�r�lm��lard�r� Kendi rollerini
miras yoluyla edinenlere,
�K���k �amanlar�
denir ve �zellikle
Sibirya ve Kuzey Amerika kutup y�resindeki insanlar�n aras�nda
ya�ayan bu �amanlar�n sosyal stat�s� daha d���kt�r.
Kar��la�t�rmal� dinlerin �nl� ustas�
Mircea Eliade bunu ��yle
saptam��t�r;
��lkel b�y�c�, b�y�c� hekim ya da
�aman, sadece hasta bir adam de�ildir, hepsinden �nce
iyile�mi� bir hasta adam, kendi kendini iyile�tirmeyi ba�arm��
bir insand�r. Genellikle �aman�n ya
da otac�n�n kutsal mesle�i bir hastal�k
ya da sara n�betine benzeyen olaylarla a���a ��kar.
Aday�n kutsal ��retiye giri�i (initiation)
iyile�meye e�de�erdir.�
Eliade,
�Do�um ve Gene do�um�
adl� kitab�nda bu konuya ayr�nt�yla de�inmi�tir;
��lkel toplumlarda �amanlar ve gizemciler �st�n varl�klar
olarak kabul edilirler; onlardaki b�y�sel-dinsel g��ler,
zihinsel kapsamdaki bir geni�lemenin d��avurumu olarak
bulunur. �aman, �bilen� ve �an�msayan� ki�idir, yani, ya�am�n
ve �l�m�n gizemlerini anlayan biridir.�
|
