|
Mayalar�n
kehanetlerle dolu takvimi kendi sonlar�n� da ayr�nt�l� bir
�ekilde anlat�yordu. Mayalar�n bu
�ng�r�s�ne, modern insan sadece 12 y�l �nce bilimsel a��klama
getirebildi.
Maya
Uzman� Astrofizik�i Cotterell,
"Vatico
Latin Kitabesi"ne
g�re Aztekler'in
Mayalar'dan farkl� olarak daha
�nce ya�an�lan d�rt �a�� farkl� ezoterik (gizli ��reticilik)
ve sembolik �sluplarla anlatt���n� s�yl�yor. �stelik
Cotterell bu �a�larda ad� ge�en
tanr�lar� Yaz�t Tap�na��'ndaki mezarlar�n �st�ndeki
"Palanque
Kapa��"nda da
ke�fetmeyi ba�ard�. Bu �a�lara ili�kin bilgilerin ayr�nt�lar�
��yle;
*
Birinci G�ne� �a��:
(Matlactili)
4008 y�l s�ren bu �a�da ya�ayanlar m�s�rla beslenen devlerdi.
G�ne�, su taraf�ndan yok edilmi�ti. �nsanlar bal�klara
d�n��t�r�lm��t�. Baz�lar� bu afetten sadece Nene ve
Tata ad�nda bir �iftin, su
kenar�nda ya�ayan bir a�a� taraf�ndan ka��r�l�p
kurtar�ld�klar�na inanm��t�. Di�erleri ise, sular �ekilinceye
kadar bir ma�aran�n i�ine saklanarak kurtulan yedi �ift
oldu�unu savundu. Bu �a�da h�k�m s�ren tanr��a
Tlaloc'un kar�s� (Ye�im Etekli
Tanr��a) Chalchiuhtlicue'dir.
MAYMUN �NSANLAR
*
�kinci G�ne� �a��:
(Ehecatl)
4010 y�l s�ren bu �a�da ya�ayanlar
Acotzintli diye bilinen yabani bir meyve yiyerek
besleniyorlard�. "G�ne� Ehecatl"
(R�zg�r G�ne�i) taraf�ndan yok edilmi�ti. �nsanlar maymuna
�evrilmi�, a�a�lara tutunmak suretiyle hayatta kalabilmi�tir.
Bir kad�n ve bir adam, bir kayan�n �zerinde
durarak
y�k�mdan
kurtulmu�lard�. Bu �a�a "Alt�n �a�" denir ve "R�zg�r Tanr�s�"
h�k�m s�rerdi.
*
���nc� G�ne� �a��:
(Tleyquiyahuillo)
4081 y�l s�ren bu �a�da insanlar "�kinci G�ne�"ten
kurtulanlar�n torunlar�d�r. Tzincoacoc
adl� bir meyve yiyerek beslenen bu insanlar�n ya�ad��� d�nya,
Chicunahui
Ollin g�n� denilen yang�nla yok oldu. Bu �a�a "Tzonchichiltic"
(K�rm�z� Kafa) ad� verilmi�tir ve "Ate� Tanr�s�" taraf�ndan
y�netildi�ine inan�l�rd�.
*
D�rd�nc� G�ne� �a��:
(Tzontlilac)
5026 y�l �nce ba�lad�. Tula'n�n
kuruldu�u bu �a�a Tzontlilac
(Siyah Sa�) ad� verilir. �nsanlar kan ve ate� ya�muru
sonras�nda a�l�ktan �lm��lerdir.
MAYALARIN ��K���
Maya uzmanlar�ndan
Brooks,
Mayalar'�n ��k���n�, M.S. 600 ve 1100 y�llar� aras�nda
tropikal enlemlerde ba� g�steren iklimsel nemlili�in
de�i�imine ba�lad�. 10 derece ve 20 derece Kuzey enlem
b�lgelerinin, sert iklim dalgalar� bak�m�ndan olduk�a hassas
oldu�u bug�ne kadar pek �ok ara�t�rmac� taraf�ndan dile
getirildi. Harvard �niversitesi ara�t�rmac�lar�ndan
Sheret S
Chase de benzer �ekilde M.S. 790 ve 810 y�llar�
aras�nda Maya Uygarl���'n�n kurakl��a maruz kald���n� iddia
etmi�tir. Mayalar�n ��k���yle ilgili merak uyand�ran as�l konu
Mayalar'�n
��k��
d�nemi
s�ras�nda G�ne�'le ilgili manyetik bir tersinirlik
bekledikleriydi. Onlar bu tersinirli�i g�ne� ���n
bombard�man�n�n art���, bebek �l�m oran� art��� ve nesil
t�kenmesi olarak g�sterdi. Ancak Mayalar daha bu olaylar ba�
g�stermeden b�yle bir �eyle kar��la�acaklar�n� biliyordu ve bu
bilgilerini takvimlerine i�lemi�lerdi.
260 G�NL�K
D�NG�
Mayalar�n
a�a� kabuklar�na yazd�klar� g�n�m�ze kalabilmi� en eski
kitaplar� olan Dresden
Kitabesi'nde de Mayalar�n 260
g�nl�k d�ng� �zerinde yo�unla�t�klar� g�r�ld�. �lk ba�ta kimi
uzmanlar belirli bir periyotta kendini tekrar eden g�nler
zincirinin, herhangi bir g�ksel ritimle alakas�n�n olmad���
yorumunu yapt�. Ancak, bu d�ng�n�n g�ne�in de�i�en kutup ve
ekvatoral manyetik alanlar�yla yak�ndan ili�kili oldu�u, daha
sonra yap�lan bilimsel �al��malarla net bir �ekilde ortaya
kondu. Fakat yine de bu d�ng�n�n kesin bilimsel temellere
oturtulabilmesi, sadece, son on iki y�ldaki uzay �a��
ara�t�rmalar� ve uzay yolculuklar� sayesinde yap�labilen
modern astronomik g�zlemler kullan�larak m�mk�n oldu. Bizim en
son uzay ara�t�rmalar�m�z�n sonunda fark etti�imiz 'g�ne�in
manyetik tersinirli�inin zaman�n� ortaya ��karan d�ng�n�n
�nemini ve varl���n�' Mayalar�n
anlayabilmeleri ger�ekten nas�l geli�mi� bir uygarl�k
olduklar�n�n kan�t�d�r.
Aztekler'de gizli ��reticilik
Binlerce
y�ld�r gizemi ��z�lemeyen Maya Uygarl���, esrar�n� korumaya
devam ediyor. On dokuzuncu y�zy�l sonlar�nda Meksika�da
yap�lan ara�t�rmalarda b�lgenin gizemli uygarl���n�n izine
rastlayan arkeologlar, s�k ormanlar�n i�inde sanki do�a
taraf�ndan saklanm�� gibi duran, dev ta� an�tlar�n ve
tap�naklar�n s�rr�n� ��zmek i�in ara�t�rmalar�n�
yo�unla�t�rd�lar. Bu balta girmemi� ormanlarda, M�s�r
piramitlerini and�ran b�y�k ta� tap�naklar�n ve g�rkemli
piramitlerin ne i�i vard�? Nas�l, ne zaman, kimler taraf�ndan
yap�lm��lard�? �stelik bu dev ta� binalar� yapanlar M�s�r
hiyerogliflerine benzeyen yaz�larla eserlerini s�slemi�lerdi
de�1869 y�l�nda Frans�z din adam�
Brasseur De
Bourbourg�un,
Madrid Kraliyet K�t�phanesinde, b�lgeye ilk gelen rahip Diego
De Landa�n�n
eski kay�tlar aras�nda kaybolmu� �Relacion
De Las
Cosas
De Yacatan�
adl� g�nl�klerini bulmas�, Bat��n�n Mayalar� anlamaya
ba�lamas�ndaki en �nemli ad�mlardan biri oldu�
Yucatan
ise bug�nk� hali ile de �ok g�zel�
MAYALARIN YERLE��M ALANLARI:
Yucatan-Campeche-Tabasco-Chiapas-Gautemala-Honduras
Orta
Amerika�da kendi d�nemlerinin en b�y�k uygarl���n� yaratan
Mayalar�n yerle�im alanlar�, bug�nk� Meksika�n�n
Yucatan,
Campeche,
Tabasco
ve Chiapas
eyaletlerinin yan� s�ra,
Gautemala�n�n tamam�n�,
Honduras��n da b�y�k bir b�l�m�n� kaps�yordu. �.�.600
y�llar�na kadar s�ren bu �a��rt�c� ve gizemli uygarl���n
k�lt�r�yle ilgili ara�t�rmalar derinle�tik�e, sahip olduklar�
kadim bir bilgi birikimleri oldu�u ortaya ��kt�. Ne yaz�k ki,
Mayalara ait �codex�
ad�n� verdi�imiz az say�da birka� belge d���nda elimizde
sadece dev tap�naklar� ve piramitleri var� Mayalardan baz�lar�,
atalar�ndan kalan t�m k�lt�r�n yok olma tehlikesiyle kar��
kar��ya oldu�unu anlar anlamaz anlat�lar� yaz�ya ge�irme
gereksinimi duydular. 19.YY. da kendi dilleriyle ama Latin
alfabesi kullan�larak yaz�lan
"Popol
Vuh"
adl� b�y�k destanlar� ve
�Jaguarlar�
ad�yla bilinen bir grup
rahibin yazd���
�Chilam
Balam�
adl�
eserleri bu kayg�y� ta��yordu.
Mayalar,
d�nyan�n
�d�rt g�ne��
ya�ay�p
tamamlad���n�; halen
Be�inci G�ne��i
ya�amakta oldu�umuzu
anlat�rlar. Bu inan��a g�re
D�rd�nc� G�ne��in
sonunda su elementiyle
ilgili felaketler, yani b�y�k seller ve sa�anaklar ya�anm��t�.
T�pk� Tufan mitlerinde oldu�u gibi.
Be�inci G�ne��in
sonunu da, b�y�k depremler getirecekti. Atalar�ndan Mayalara
s�zl� gelenekle aktar�lan mitlerde hep yinelenen bu evrensel
d�ng�den s�z edilmektedir. Mayalar�n b�t�n sanat yap�tlar�nda,
mimarilerinde, tap�nak s�slerinde, bilin�alt�nda ya�ayan bu
yok olu�un
getirdi�i korkunun izlerini
buluruz. Ayn� �slup, �ok daha sert bi�imde
Toltek
ve Aztek
k�lt�rlerine de ta��nm��t�r. Bu nedenle, C.W.Ceram
hakl� olarak Orta Amerika uygarl�klar�n�
�Korku
�mparatorluklar��
olarak niteler.
AZTEK TAKV�M�
Dairenin
merkezinde, geride kalan d�rt �a� ve �u an i�inde
bulundu�umuz be�inci �a�� simgeleyen
glifler g�r�l�yor.
Aztek
modeline g�re de, Mayalarda oldu�u gibi, i�inde bulundu�umuz �Be�inci
G�ne��,
son �a�d�r. Ama onlar,
biti� y�l�n� Mayalar kadar b�y�k bir kesinlikle bilmezlerdi ve
takvimlerinde i�aretli de�ildi. Bi�imsel olarak, G�ney
Amerika�daki �nka
uygarl���n�n kozmolojisinde de d�nyan�n tarihine ve evrendeki
d�ng�lere ili�kin Maya ve
Azteklere olduk�a paralel
bir anlay�� kar��m�za ��kar.
And Da�lar��n�n bu egzotik
imparatorlu�unun sakinlerinin de uzak atalar�ndan d�nyan�n
belli kritik tarihsel evreleri birer
birer tamamland���na
ili�kin bir gelene�i teslim ald�klar�n� g�r�r�z.
DRESDEN K�TABES�
Mayalar�n
en eski kitaplar� olan Dresden
Kitabesi'nde de 260 g�nl�k d�ng� �zerindeki bilgilerinin
k�keni hala s�rr�n� sakl�yor. Mayalar kimdi? B�t�n bunlar�
nereden nas�l ��renmi�lerdi? Kehanet niteli�i de ta��yan,
kadim astrolojiyi hatta astronomiyi g�n�m�zdeki bilim
adamlar�ndan daha iyi bilen Aztek-�nka-Maya
uygarl�klar� s�rlar�n� ve hala bulunmam�� gizli kitabelerinin
s�rlar�n� bize ne zaman a�acak?
Ger�ekten de, bizim en son uzay
ara�t�rmalar�m�z�n sonunda fark etti�imiz 'g�ne�in manyetik
tersinirli�inin zaman�n� ortaya ��karan d�ng�n�n �nemini ve
varl���n�' Mayalar�n binlerce y�l
�nce anlayabilmeleri ve bu bilgilere uygun
astrolojik/astronomik/matematik hesaplar� kullanmalar�
ger�ekten nas�l geli�mi� bir uygarl�k olduklar�n�n kan�t�d�r.
D�nyam�z�n bug�nk� haline bak�nca
insan�n soras� geliyor, kim geli�mi�-kim geli�memi� diye?... |