Zeytin Da��'ndaki mezar�n s�rr�

BEN hi� gitmedim. Ama gidenlerin yazd�klar�ndan okudum.
Kud�s�te Zeytin Da���n�n eteklerinde bizlerin �ok iyi bilmedi�i k���k bir t�rbe varm��.
Bu t�rbenin alt�nda bir d���n �ark�c�s� yatarm��. A�a��da anlatacaklar�m, i�te bu kad�n�n hik�yesidir.

   Bundan 1287 y�l �nce, yani 717 y�l�nda Basra civar�ndaki ��lde bir k�z �ocu�u do�du.Babas� yoksul bir insand�.Evlendikten sonra daha kolay ya�ayabilece�i umuduyla Basra�y� terk edip ��le yerle�mi�ti. O g�n do�an k�z, bu yoksul insan�n d�rd�nc� �ocu�uydu.�ocuklar�n�n hepsi k�zd�.Yeni do�an �ocu�a Rabia ad� verildi.�teki �� �ocu�un ad� da Rabia �yd�. Rabia 11 ya��ndayken babas�n� kaybetti. ��l hayat� zordu. Burada yaln�z ya�ayamayaca��n� d���nen annesi, d�rt k�z�n� yan�na al�p yeniden Basra�ya gitmeye karar verdi.Ancak yolda e�k�yan�n bask�n�na u�rad�.E�k�ya, Rabia �n�n annesini �ld�rd�. D�rt k�z�n her biri, bir haydudun k�lesi oldu.Rabia �ok g�zel bir k�zd�. Ayr�ca �ok g�zel sesi vard�.Onu alan k�t� adam, k�lesini �al��t�r�p s�rt�ndan para kazanmaya ba�lad�. Rabia g�zelli�i ve sesi sayesinde aranan bir d���n �ark�c�s� oldu. Ama sefil bir hayat ya�ad�. Otuz alt� ya��na kadar her �ey b�yle devam etti. Sonra bir g�n o tuhaf �ey oldu.O sabah kalkt���nda i� d�nyas�nda farkl� hi�bir �ey yoktu.Yine bir d���nde �ark� s�yleyecekti. Elbiselerini giydi ve d���ne gitti. Yine o �en �akrak �ark�lar�n� s�ylemeye ba�lad�. Ancak ���nc� �ark�n�n ortas�nda birden garip �eyler hissetti.�ark�lar a�z�ndan farkl� �ekilde ��k�yordu.��inden bir duygu, sanki �ark�lar� al�p hep ba�ka bir yere do�ru g�t�r�yordu. Sanki i�inde ba�ka biri vard� ve �ark�lar� o s�yl�yordu. Rabia o g�nden itibaren d���nlerde �ark� s�ylemeyi, dans etmeyi b�rakt�. �ark�lar�n� sadece i�indeki o varl��a s�yl�yordu.Sahibi art�k kendisine para getirmeyen Rabia �ya �ok k�zd�.Onu g�nlerce d�vd�. Ama hi�bir �ey fark etmiyordu. Rabia k��esinde �ylece suskun bi�imde oturuyordu. Sonunda sahibi onu k�le pazar�nda satmaya karar verdi. Boynuna bir ip ge�irip, s�r�kleye s�r�kleye Rabia �y� Ba�dat k�y pazar�na getirdi.Orada iyi bir adam, Rabia �y� al�p evine getirdi. Ona yiyecek verdi ve �ok iyi bakt�. O ana kadar hi� a�z�n� a�mayan Rabia konu�maya ba�lad�:
�Benden Allah�a hizmet edecek bir �ey istersen, o seni �d�llendirir. Ama benden kendin i�in bir �ey istersen, benim sana verecek hi�bir �eyim yok.�
�yi adam, �Ben senden sadece evlenmeyi istiyorum� dedi.
Rabia �n�n cevab� ise �uydu:
�Ben sadece Allah sayesinde var�m. B�t�n varl���m onundur. E�er benimle evlenmek istiyorsan, beni ondan istemen gerekir.�

Sessiz d���n �ark�c�s� Rabia �n�n �n� b�t�n Basra�ya yay�ld�. �nsanlar gelip onu ziyaret etmeye ba�lad�.Onun mucizeler ger�ekle�tirdi�ine inand�lar.
Hasan El Basri ad�nda biri, bir g�n g�l kenar�nda Rabia �ya rastlad�. Elindeki seccadeyi g�l�n �zerine serip, �Rabia, gel namaz�n� burada k�l� dedi. Rabia ise sakin bir bi�imde �u cevab� verdi:
�Hasan, e�er herkesi �a��rtacak bir mucize istiyorsan, �tekilerin yapamayaca�� bir �ey yapmal�s�n.�
Bunu s�yledikten sonra kendi seccadesini havaya serip �zerine oturdu ve �Gel sen de bin ve g�klerde u�arken herkes seni g�rs�n� dedi.
Hasan g�zleri fal ta�� gibi a��lm�� ona bakarken devam etti:
�Senin yapt���n� g�ldeki bal�k da yapabiliyor. Benim yapt���m� ise havadaki sinek de yapabilir. Bizim i�imiz b�yle �eyler yapmak de�ildir. �kimiz de kendimizi ger�ek �eylere vakfetmeliyiz.

   ERTU�RUL �ZK�K   30.May�s.2004 H�rriyet

BASRALI  RAB�A EL-ADEV�YYE�N�N �YK�S�  

Zeytin Da��ndaki mezarda yatan kad�n, Sufizmin �nde gelen isimlerinden, Basral� veli Rabia el- Adeviyye�dir. Horasan�l� ilk Sufilerden say�lan �akik el-Belhi, �tasavvufun kalelerinden� say�lan bir isimdir ve o Rabia i�in �unlar� s�yler: �Rabia �Ol hatundur ki, kutsall���n yaln�zl���na b�r�nm��, ol hatun ki, ihlas �rt�s� ile �rt�nm��, a�kla, �zlemle tutu�mu��

Herkesin ikinci lekesiz Meryem diye tan�d���, ilk zahitlerin ��retilerine Ben�in yok oldu�u a�k unsurunu getiren, Sufili�e de ger�ek tasavvuf rengini veren kimse diye tan�n�r.� Efendisi taraf�ndan azat edilmi� bir k�leydi Rabia Hatun. Saf ve inan�l� tavr�n� �u �nl� �yk� iyi anlat�r:

G�n�n birinde Basra�da sokakta y�r�rken sormu�lar kendisine: �Bir elinde me�ale, �tekinde ibrik niye?� Yan�t vermi�: �Cenneti ate�e vermek amac�m, Cehenneme ise bir son vermek; b�ylece iki engel de ortadan kalkm�� olur; o zaman bilinir, kim Allah�a Allah i�in ibadet ediyor, kim Cennet kayg�s�yla.�

Bu a�k i�in a�k, Sufili�in temel konusu olmu�tur; hemen hemen b�t�n tasavvuf �airleri: �A��k a�k yolunda olaca��ndan cennet ile cehennemi d���nmez� d���ncesini i�lemi�lerdir. Mevlana Celalettin-i Rumi�nin Rabia ile ilgili hikayelerinde, her ger�ek mutasavv�f�n �bah�eleri ve meyveleri, insan�n kendi i�inde, g�nl�nde oldu�unu bilmesi gerekir� temas� i�lenmi�tir. M�kemmel veli, ba�kalar�n�n niteliklerini kendilerine yans�tan lekesiz bir aynadan ibarettir. Rabia, Irak�taki, tasavvuf ya�am�n�n geli�iminde yeni ve verimli bir ����r a�m��t�r. Rabia o saf a�k�n en b�y�k temsilcisidir.

�yle bir a�kt�r ki bu, istenmi� de�ildir, kar��l���nda da ma�uka verilecek bir �d�l yoktur. A�k i�in a�kt�r�