Makale

WWW.ASTROSET.COM

SUF�ZM VE ANAL�T�K PS�KOLOJ�

B�rg�tte Dorst

Sufizm ve Analitik Psikoloji hakk�nda yazmak ve okumak bir yemek kitab�yla u�ra�mak gibidir. �ok cazip tarifler olmas�na ra�men hi� kimse yap�lacak yeme�in tad�n�n nas�l olaca��n� yemek kitaplar�n� inceleyerek bilemez. Bu y�zden, nas�l ki tarifler sadece yemek yapma yollar�n� g�sterirse, bir metni okumak da tecr�benin sadece yollar�n� g�sterecektir.

  Kad�n veya erkek olsun, bir sufi de, m�kemmel olmak i�in uzun bir m�ddet pi�mek zorundad�r. ��phesiz bu durum yaln�zca Sufizmin �z� i�in de�il, Analitik Psikoloji i�in de ge�erlidir. Hi� kimse baz� basamaklardan ge�medik�e bireyle�me s�recinin ne anlama geldi�ini anlayamaz.
  E�er r�yalar�n�zda, imgelerinizde ve imgelemenizde ve g�ndelik ya�am�n�z�n olaylar�nda arketiplerin i�letici g�c�n� ve etkilerini ya�amazsan�z, arketipler m�phem kavramlar olarak kal�rlar.�dris �ah, Sufizm ve modern Bat� Psikolojisi ili�kilerinden s�z ederken ��yle bir yorumda bulunur:
  �Sufizm, kendi ba��na �u ana kadar Bat� d�nyas�nda geli�tirilen b�t�n sistemlerden �ok daha ileri bir psikolojik sistemdir. Bu psikoloji �z�nde Do�ulu de�il insanc�ld�r.�
(1981, S 54)

  Bu s�zlere benzer �ekilde C.G.Jung, do�ulu e�de�erleriyle kar��la�t�r�ld���nda Bat� psikolojisinin ba�lang�� evrelerinden �teye gidemedi�ini belirtir.
  �Bat�ya has bir icat olarak kabul etti�imiz psikoanaliz ve orijinlerini ondan alan b�t�n hareketler antik geleneksel sanatla kar��la�t�r�ld���nda sadece bir aceminin �abas� gibi kalmaktad�r.�(Toplu Eserler, 10.s.109)

  Sufizm ve Analitik Psikoloji�de temel konu insan� fark�nda olmama durumundan daha y�ksek bilin� d�zeylerine g�t�ren bilin� ve fark�ndal���n geli�tirilmesidir. Her iki modelde de yol Nefs�e (Kendilik;Self) g�t�ren bir d�n���m s�reci olarak kabul edilir.
  Analitik �al��ma i�in ki�i, iki unsura ihtiya� duyar, analist ve analiz edilecek kimse. �te yandan Sufizm, esas olarak �� unsura ihtiya� duyar; m�r�it, m�rit ve manevi cemaat (Sufi grubu)
  Analitik modelde analiz edilen ki�i kendi analistini se�er. Sufi yap�da ise �ekim m�r�itten gelir. M�rit haz�r oldu�unda onu cezbeden ki�i m�r�ididir.

  Analizci ve analiz edilen ki�inin yapt�klar� i�, do�as� gere�i esrarl�d�r ve a��klamas� zordur. C.G. Jung, ikisinin de birbirine ba�land��� ve de�i�ime u�rad��� �vas hermeticum�un simya imgesine ba�vurur. S�re�, psikolojik d�zeylerde, zaman ve mekan s�n�rlar� i�inde meydana gelir.
  Sufi m�ridin ya�ad��� de�i�im s�recinin bir k�sm�, s�zlerle ifade edilemeyen mistik deneyime g�t�ren zaman ve mekan s�n�rlar� d���nda meydana gelir. Bir�ok m�rit i�in Analitik Psikoloji i�inde a��k bir y�nelim bulmak olduk�a zordur. C.G.Jung�un Toplu Eserleri�nde mant�kl� bir yap� ve iyi d�zenlenmi� bir sistem aramak ba�ar�s�z olmaya mahkumdur. Hatta Sufizm sistemsiz bir sistemdir. Kendi anl�k Ge�talt��n� s�rekli olarak de�i�tirir ve kendini an�n ihtiya�lar�na uydurur.

  Kurallar, t�reler ve kavramlar y�zy�llar boyunca s�rekli olarak de�i�ime u�ram�� elbiseler gibi formlard�r. Jung�un teorilerinin bir�ok unsuru ortak bilgi haline gelmi�tir. Tarihte, sanatlarda, pek �ok ki�i ve �lkenin hikmet ��retilerinde, Yahudilerin Kabala�s�nda, Avrupa felsefesinde, Arap hikaye ve �iirlerinde, Avrupa�daki katedrallerde g�r�ld��� gibi Orta�a��n mimarisinde, H�ristiyan mistisizminde oldu�u kadar Hinduizm�de Sufizmin izlerini bulmak m�mk�nd�r. Sufiler (1981)isimli kitab�nda �dris �ah bu ba�lant�lar� anlat�r. Bununla beraber Sufizm, Felsefe, Sanatlar, Dinler ve Psikolojinin hepsinin �tesindedir.

 (Jung Psikolojisi ve Tasavvuf- �nsan Yay-1994)

Yay�n Tarihi: 19.A�ustos.2013

 

Astroset 2003-2013