|
�stanbul�un kurucusu Konstantin d�neminde bu topraklarda
bar�nmakta olanlar, �ok tanr�y� bir kenara b�rak�p,
tercihlerini tek tanr�l� H�ristiyanl�ktan yana kullanm��lar.
H�ristiyanl�k �ncesi Roma d�neminde Anadolu�da en yayg�n olan
dinlerden biri de kutsal alan� ma�aralar olan Mitra dini idi.
H�ristiyanl�ktaki vaftiz ve son ak�am yeme�i Mitra dininden
kaynaklan�r. Gaziantep�in D�l�k k�y� yak�nlar�ndaki Mitra
tap�na�� ise bilinen Mitra ibadet yerlerinin en b�y���.
Semavi dinlerin �nemli peygamberlerinden biri olan Nuh�un
kar�s� ve �ocuklar� ile beraber, tufan �ncesi bindikleri gemi,
40 g�n gibi bir s�re sular �zerinde kalm��. �slami inanca
g�re, tufan sonunda Cudi da��nda, H�ristiyanl��a g�re ise A�r�
da��nda karaya ��km��lar. Dolay�s�yla Anadolu�daki kavimlerin
atalar� olarak Nuh�un �ocuklar� kabul ediliyor. Tevrat�a g�re
do�uda yarat�lan ve Aden (Cennet Bah�esi) olarak adland�r�lan
yer de Anadolu�da bulunuyor. Aden�den ��kan �rmaklar,
Tevrat�ta Dicle ve F�rat olarak yer al�yor. Kaynaklarda,
Adem�le Havva�n�n cennetten kovulduktan sonra geldikleri yer
olarak �anl�urfa civar� ge�iyor. Fars�a olan peygamber
"Allah�tan haber getiren"
anlam�na
geliyor ve Arap�a�da da
"Resul"
olarak
kullan�l�yor. Peygamberlerden Adem, Ey�p, �brahim, �uayp ve
Elyasa�n�n Urfa�da ya�ad���na inan�l�yor.
�anl�urfa�ya 50 kilometre mesafedeki Harran, Tevrat�ta bile
ge�en, 5000 y�ll�k ad�n� aynen koruyor. Tanr��n�n s�z�n�
dinleyip, Harran�dan ayr�lan Hz. �brahim e�i Sara ile
"Vaat edilen Topraklar"a,
Ortado�u�daki Kenan diyar�na buradan gitmi�. Hz. �brahim�le
ilgili �ok say�da hikaye var. Bir g�n Hz.�brahim�in evine
insan k�l���nda �� melek gelmi�. Beraber yemek yemi�ler ve
yeme�in bedelini �demek istemi�ler. Hz.�brahim
"Allah�a ��krederseniz
yeme�in bedelini �demi� olursunuz"
demi�. Melekler kendisine yeni bir ad takm��lar:
"Halil-�r Rahman"
yani
"Allah��n Dostu"
T�rk�e�ye
de o yemekten dolay�
"Halil �brahim Sofras�"
deyimi girmi�. Bug�n Urfa�da Hz. �brahim�in do�du�una inan�lan
ma�aran�n yan�ndaki g�l�n ad� da Halil-�r Rahman ama halk
Bal�kl� G�l diyor ve buradaki bal�klar�n kutsal oldu�una
inan�yor. Harran��n yak�nlar�ndaki �uayp �ehri de Hz. Musa�n�n
kay�npederi ad�na kurulmu�.
Musevilerin, H�ristiyanlar�n ve M�sl�manlar�n yani �� b�y�k
tek tanr�l� dinin atas� olarak kabul edilen Hz. �brahim�in
inanc� i�in o�lu �smail�i kurban ederken, Allah��n ona bir ko�
g�ndermesi Kurban Bayram��n�n temelini olu�turuyor. Museviler
de Kud�s�teki Hz. S�leyman (Solomon) mabedinde kurbanlar�n�
keserlerdi. MS 70�de Roma �mparatoru Titus mabetlerini y�km��
ve isyan ��karanlar� da Antakya�n�n �evlik kasabas�na
yollam��, onlara t�nel kazd�rm��. Bug�n bile g�rebilece�iniz o
t�nel mimari bir �aheser. Hemen yak�nlar�ndaki Vak�fl� k�y�
ise T�rkiye�deki tek Ermeni k�y�.
Gene o b�lgede H�ristiyanl���n en sayg�n azizlerinden biri
olan Simon ya�am��. Roma d�neminin en �nemli �ehirlerinden
biri olan Antakya�n�n Samanda� il�esinde ise Hz. Musa ile Hz.
H�z�r��n bulu�tuklar� yer oldu�una inan�lan bir t�rbe var.
Bug�n Hz. S�leyman mabedinden tek bir b�l�m kalm��, o da
"A�lama Duvar�"
T�rk�e�deki
"M�h�r kimdeyse S�leyman
odur"
atas�z�nde
bahsi ge�en m�h�r ise Yahudilerin ve �srail bayra��n�n sembol�
olan alt� k��eli y�ld�z. Allah��n Zebur isimli kitab�
indirdi�i Hz. Davut�un e�lerinden biri Hititli, yani Anadolulu
olan Bat�eba, ayn� zamanda Hz. S�leyman��n da annesidir. |