|
D�NYANIN NABZINDA ATAN L�DER "ATAT�RK" |
|
Ara�t�rmac� Yazar Prof.�lknur G�NT�RK�N KALIP�I |
Hepimizin bildi�i
gibi Mustafa Kemal ATAT�RK d�nya d�neminin liderleri
i�erisinden 21 nci y�zy�la ge�ebilen tek liderdir. �stelik
di�er liderler kendi halklar� taraf�ndan yok edilmemin ac�s�n�
ya�am��ken, o hala halk�n�n ve d�nyan�n nabz�nda en b�y�k
canl�l���yla, sevgisiyle, sayg�s�yla hala ya�ayabilen
d�nyadaki tek lider. �nemli olanda san�r�m, ya�arken �lmek
de�il, �ld�kten sonra da bu kadar uzun s�re canl� kalabilmeyi
ba�armak de�il midir? ATAT�RK �� biz hep tarihe mal olmu�
y�nleriyle tan�d�k: Asker ATAT�RK ya da devlet adam� ATAT�RK
olarak. Bu verdi�im �rnek d�nyada tek olan �rnektir. Zaten
herhalde bir ba�kas�na da rastlamam�z m�mk�n de�il. En b�y�k
d��man�; hani �u ordular�n� denize d�kt��� d��man�, Yunan
ba�komutan� Trikopis. Hi�bir zorlama olmadan, hi�bir bask�
olmadan her Cumhuriyet bayram� Atina�daki T�rk b�y�kel�ili�ine
gidiyor Trikopis, ATAT�RK��n resminin �n�ne ge�iyor ve sayg�
duru�unda bulunuyor. B�yle bir sayg�y� en b�y�k d��man�nda
uyand�rabilen bir Mustafa Kemal.
Y�l 1938, General
McArthur�un en zor, en problemli, en buhranl� d�nemi. Birden
�ok s�k�l�r ve yan�nda duran y�z yirmiden fazla ki�iye d�ner
ve aynen ��yle der:��u
anda hi�birinizi de�il, b�y�k istidad� ile Mustafa Kemal�i
g�rmek i�in neler vermezdim� dedirten o b�y�k
�zlemi ve onu olu�turabilen Mustafa Kemal�i. Yada, y�l 1938. Bir �ran�l� �air bir Tahran gazetesine �l�m� �zerine bir �iir
yazar. ��te o �iirin iki m�sras�n� sizlerle payla�mak
istiyorum. Diyor ki;
"Allah
bir �lkeye yard�m etmek isterse onun elinden tutmak isterse
ba��na Mustafa Kemal gibi lider getirir.�
dizelerindeki bu k�skan�l��� olu�turabilen Mustafa Kemal.
Y�l 1976, UNESCO
�yelerine bir �neriyle gelir. �neri paketindeki bir c�mleyi
sizlere okumak istiyorum. Diyor ki
�Bu
g�n UNESCO�nun �zerinde �al��t��� b�t�n projelerin isim babas�
Mustafa Kemal�dir.�
�neri nedir ? �neri ise
onun do�umunun y�z�nc� y�l�nda, 152 �yesi vard� UNESCO�nun 152
�lkenin devletleri ayn� anda kutlas�n �nerisidir. Birden �sve�
delegesi aya�a kalkar ve ��yle s�yler:�Ne
yani d�nyada bu kadar devlet adam� var hepsinin do�um g�n�n�
b�yle kutlayacak m�y�z?� �eklindeki kinayeli
s�zlerine, Rus delegesi aya�a f�rlar yumru�unu masaya vurur ve
152 �lkenin delegelerine aynen ��yle s�yler;
�Gen�
delege arkada��m hat�rlatmak isterim ki ATAT�RK �yle d�nyadaki
herhangi bir lider de�ildir, b�rak�n onu bir y�l anmay� her
�lke her problemimizde �are olarak aramal�y�z�
s�zlerini d�kt�rtebilen bir Mustafa Kemal. Sonra nemi olur?
UNESCO tarihinde ilk ve tekdir hi� negatif oy yok, hi�
�ekimser oy yok 152 �lke �u metne imza atar; hani �sve�
delegesi demi�ti ya �ne yani� diye. O �sve� delegesi bu
imzan�n at�ld��� g�n mikrofona gelir ve aynen �unlar� s�yler;
�Ben
ATAT�RK �� inceledim b�t�n �lkelerden �z�r diliyor ilk imzay�
ben at�yorum�
diyecektir.
��te o muhte�em belge
diyor ki;
� ATAT�RK
K�MD�R; ATAT�RK ULUSLARARASI ANLAYI�, ��B�RL���, BARI� YOLUNDA
�ABA G�STERM�� �ST�N K���, OLA�AN�ST� DEVR�MLER
GER�EKLE�T�RM�� B�R �NKILAP�I, S�M�RGEC�L�K VE YAYILMACILI�A
KAR�I SAVA�AN �LK �NDER, �NSAN HAKLARINA SAYGILI, D�NYA
BARI�ININ �NC�S�, B�T�N YA�AMI BOYUNCA �NSANLAR ARASINDA RENK,
D�L, D�N, IRK AYIRIMI G�STERMEYEN, E�� OLMAYAN DEVLET ADAMI,
T�RK�YE CUMHUR�YET�N�N KURUCUSU�
Var m� b�yle bir metin!
Bir filozof derki
�bir
�lke i�in k�stas arad���n�z zaman o �lkenin en b�y�k liderini
g�zden ge�irin�
�u anda k�stas arayan �lkelere
san�yorum bundan daha iyi bir metin g�steremeyiz. ��te bu
metin 152 �lke taraf�ndan imzalanm��t�r. E�i olmayan devlet
adam� metni. Peki daha sonra ne olmu�tur; 151 �lkede hemen
hemen bir y�l boyunca her yerde bu metni g�rebiliriz,
soruyorsunuz bana o bir �lke kim? ��te o �lkenin ad�n� vermeye
benim dilim maalesef varm�yor. Hadi gelin Haiti�ye
gidelim. Y�l 1996, Haiti Cumhurba�kan� �l�r. Bir vasiyet
b�rakm��t�r. Haiti�ye bakt�m haritada bir kutup kadar uzak
�lke. Haiti Cumhurba�kan� 1996 da �ld���nde vasiyeti a��l�r.
Vasiyetinde mezar ta��na yaz�lmas� i�in bir metin b�rakm��t�r.
Haiti Cumhurba�kan�n�n bug�n mezar ta��nda yazan hitabeyi
sizlere okumak istiyorum. Diyor ki
�B�t�n
�mr�m boyunca T�rkiye�nin lideri Mustafa Kemal ATAT�RK ��
anlam�� ve uygulam�� olmaktan dolay� mutlu �ld�m�
Peki y�llar bir �ey
de�i�tirir mi? Hay�r. 2000 y�l�nda bizim medyan�n ka��rd���
bir bilgi var, ABD Ba�kan� Milenyum mesaj�n� veriyor. Mesaj�n
bir yerinde aynen �unlar� s�yler;
�Bug�n
Milenyumun hi� ��phe yoktur ki tek devlet adam� Mustafa Kemal
ATAT�RK �t�r. ��nk� o y�l�n de�il asr�n lideri olabilmeyi
ba�arm�� tek liderdir.�
2000 de ABD Ba�kan�na
i�te bu ger�e�i de ifade ettirebilen bir Mustafa Kemal var.
Asker Mustafa Kemal�in, Devlet adam� Mustafa Kemal�in �ok
d���nda bir Mustafa Kemal. 2003 de bir �ey de�i�ti
mi?, 2004? Hay�r. 2004 de bir konferans veriyorum birden bir
han�mefendi aya�a f�rlad�. Dedi ki
�Ben
Norve�liyim ve �u anda Norve�te �ok s�k kulland���m�z bir
deyim var, bu deyimin anlam�n� anlad�m�
dedi.
Han�mefendi �nedir o
deyim� dedim.
�Norve��e�de
�ATAT�RK gibi d���nmek� deyimi var. �ok s�k kullan�r�z bu
deyimi� �nerelerde kullan�rs�n�z� dedi�imde �Hani bir problem
veririz ��z diye o da tembellik eder ��zmez. Deriz ki ona bu
problemin mutlaka ��z�m� var. Birde ATAT�RK gibi d���n.�
O g�n otelime geldim televizyonu a�t�m o kadar �ok ki�iye bir
de ATAT�RK gibi d���n dedi�imi hat�rl�yorum ki galiba
Norve��e�den �ok bizim dilimizin bu deyime fazlas�yla ihtiyac�
var diye d���nmeden de edemedim.
Bir �ngiliz gazeteci
ATAT�RK �le bir r�portaj yapar. R�portaj�n� Amerikan B�y�k
K�t�phanesinden bulup getirttim ve bir yerinde Mustafa Kemal�e
��yle sorar gazeteci;
�Birle�mi�
Milletlere �ye olmay� d���n�yor musunuz?�
Mustafa Kemal�in cevab� aynen ��yle:��artlar�m�z�
koyar�z. Kabullerine ba�l�. Biz m�racaat etmeyiz �ye olmak
i�in. E�er davet gelirse d���n�r�z.� Evet,
Birle�mi� Milletler sadece T�rkiye�yi davet edebilmek i�in
yasas�n� de�i�tirir ve ilk davet edilen �lke olur Mustafa
Kemal�in �lkesi, T�rkiye'si Birle�mi� Milletlere. San�yorum
ondan feyz alaca��m�z �ok �ey var asl�nda Mustafa Kemal�den.
Ama bu arada 2005�de daha yeni iki �� g�n �nce yabanc�
gazeteyi okuyorum. S�r man�et b�y�k puntolarla �u ba�l���
atm��
�Bug�n
Ortado�u�ya d�zinelerle ATAT�RK laz�m� dedim
yazara ATAT�RK �� hi� tan�m�yor herhalde. D�zineye hi� gerek
yok tek bir tanesi de yeterdi asl�nda.
�rnek vermeye devam
edersem inan�n konferans b�yle biter. Filipinlerden �in�e
kadar o kadar �ok �rnek var ki. Ama g�rd�k 1925�de 1938�de
1996�da 2000�de 2005�de her �lkeden, her cinsten, her stat�den
insan�n �zlemle, sevgiyle, sayg�yla arad��� ama bizim olan bir
Mustafa Kemal�den bahsediyoruz. Bu g�n T�rkiye�nin en b�y�k
sorunu nedir? dersem cevap olarak kula��ma gelenler �unlar;
ekonomi diyorsunuz i�sizlik diyorsunuz. Ama bence T�rkiye�nin
�ok �nemli bir problemi var o problemi ��zersek T�rkiye
ekonomiyi de ��zer T�rkiye i�sizli�i de ��zer. Evet T�rkiye�de
lider yeti�tirme sorunu var. Lider
deyince de nedense hep siyasi lider anl�yoruz ben ondan
bahsetmiyorum, benim lider dedi�im �ok kapsaml� bir kavram.
Yoksa i�ersindeki tek bir terimdir siyasi lider veya sosyal
lider. Ama lider dedi�im zaman ben asr�n lideri d�nya
liderinden bahsediyorum. ��te b�yle liderlere ihtiyac�m�z var.
Ben �imdi soraca��m size �u anda kar��mda pek �ok gen�
arkada��m oturuyor. Bunlardan bir tanesinin bir ka� d�nem
sonras�n�n Cumhurba�kan�, Genelkurmay Ba�kan� yada Ba�bakan�,
Maliye Bakan� yada evinin anne babas� olmad���n� bana iddia
edebilir misiniz? Belki sizsiniz, ama biliniz ki i�te bug�n
sizlerle payla�aca��m konu asr�n lideri, d�nya lideri yada
lider olman�n k���k s�rlar�n� ATAT�RK �le sizinle
payla�aca��m.
�lk s�rr�m�z;
ATAT�RK tamam arkada��m ben topraklar�n�z�
kurtard�m askeri bir dehay�m deyip yerine �ekilmemi� hemen
asker elbisesini ��kart�p sivil elbisesini giymi� ve inan�r
m�s�n�z s�n�rlar�n� hangi s�n�r�n lideri ise o s�n�rlar�n
i�erisinde ne var ise ama ne var ise ta��ndan topra��na
hepsinin ama hepsinin sorumlulu�unu omuzlar�nda hissetmi�tir
de onun i�in Mustafa Kemal bug�n d�nya lideridir. Nas�l m� ?
ATAT�RK �� a�larken
tarih �ok ender tespit etmi�tir. 25 y�ll�k ara�t�rmac�y�m, 7
tespitim oldu. �lki �anakkale�de top�u at���m�z ba�lad���
s�rada d�kt��� g�zya��d�r, bir di�eri ise hepimizin bildi�i
bir hikaye ama ben yine de anlataca��m. O g�n�n Ankara's�
kurak, �orak bir k�y. �ankaya�dan meclise gelirken yol
�zerinde sadece ama sadece bir tek i�de a�ac� varm��. ATAT�RK
o i�de a�ac�n�n �n�nden ge�i�lerinde arabas�n� durdururmu�,
inermi� ve o i�de a�ac�na selam verirmi�. �Aman
demi�ler pa�am ne yap�yorsunuz b�yle?�,
�Eee
o demi� yedi�im meyvenin, s���nd���m g�lgenin, soludu�um
havan�n bir neferi. En az di�er neferler kadar bunun da selama
hakk� var.� Yani �niye �a��r�yorsunuz?� der
gibiymi�. Ve bir g�n yan�nda bulunan arkada��na
���te
bu benim...� derken bide bak�yor a�a� yok
ortada hemen iniyor
�Ne
yapt�n�z bu a�aca� diyor. �Pa�am� diyorlar �yolu
geni�letmek i�in mecburduk kestik o a�ac��.
�Yahu
diyor bitek bana sorayd�n�z bu a�ac� kurtaracak bir yolu
mutlaka bulurdum� diyor. Daha fazla
dayanam�yor, arabas�na biniyor, �of�r�n�n ve arkada��n�n g�z�
�n�nde h�ng�r h�ng�r a�lamaya ba�l�yor. Bir tek i�de a�ac�
i�in mi dersiniz? Hay�r. �ok zor �artlarda kurtard��� bu
topraklarda yeti�en bir canl�d�r ve lideri oldu�u i�in de bu
topraklar�n da o i�de a�ac�n�n da sorumlulu�u Mustafa Kemal�in
omuzlar�ndad�r da onun i�in.
Galiba �imdi
anlataca��m inan�lmaz projeyi de o g�n d���nmeye ba�lad�. Hani
�Bir daha b�yle bir �eyle
kar��la�abilirsem nas�l m�dahale edebilirim� diye.
�ok de�il do�a katliam�, en kolay yapt���m�z katliam.
Y�l 1930 ATAT�RK Yalova
k��k�ne do�ru ��kmakta. Bir de bakar bir bah��van koca bir
��nar a�ac�n� kesmek �zeredir.
�Yahu�
der
�sen
hayat�nda hi� b�yle bir a�a� yeti�tirdin mi ki? Kesmeye
muktedir g�r�yorsun kendini ve niye ?�
der. Bah��van derki; �Pa�am
��nar a�ac�n�n k�kleri
k��k�n temelini kald�rd�, yapraklar� da k��k�n pencerelerine
m�dahale ediyor. Ya k��k� kaybedece�iz ya a�ac� kesece�iz.
Onun i�in de kusura bakmay�n ama biz a�ac� kesiyoruz�.
Bir an d���n�r;
�Hay�r
gerekirse k��k� a�a�tan uzakla�t�r�r�z�
der.
Derler ki bu g�n Mustafa Kemal bir ho�. Ne demek k��k� tutup
ta a�a�tan uzakla�t�rmak? Ama inan�r m�s�n�z m�hendis de�il,
mimar de�il, ziraat�� de�il ama ne yapar biliyor musunuz?
�stanbul�daki k�pr� alt�ndaki tramvay raylar�n� Yalova�ya
ta��t�r. K��k� hi� y�kmadan oldu�u gibi tutarak kendisi de
kazma k�rek temelini kazar ve k��k�n alt�na tramvay raylar�n�
d��eyerek k��k� a�a�tan 4 metre 80 santim kenara �ekerek hala
Cumhuriyetimiz gibi ayakta durmakta olan ��nar a�ac�n�n
kurtulu�unu temin eder.
Y�l 1930. D�nya �evre
laf�n� ne zaman etmeye ba�lad�? 1980 den sonra. 1980 den �nce,
1930 y�l�nda d�nyaya somut bir �evre dersi vermektedir Mustafa
Kemal asl�nda. Ama, biraz ac� parantezlerim olacak bu
konferans�mda. �lk ac� parantezimi ATAT�RK kimdir belgesiyle
a�m��t�m, ikinci ac� parantezim burada olacak. Hadi gelin 5
Mart 1996 ya gidelim yani g�n�m�ze yak�n bir g�n.
�ATAT�RK ve
T�rk kad�n�� konulu tiyatrolu konferans�m� 25 gen�le
sunuyorum. 25 gen�le birlikte prova yapt�k, yorulduk, oturduk,
televizyonu a�t�k. ikinci haber olarak 6 dakika m�ddetle ve 5
kere g�r�nt� zumlanmak �zere �nemli bir haber verildi
televizyonda. Haberi aynen aktar�yorum, diyordu ki �Amerika
da eski bir �nl� bir m�zikhol hi� y�k�lmadan d�nyada ilk kez
uygulanan bir y�ntemle raylar �zerinde iki metre kenara
�ekilerek yerine yeni bir binan�n yap�ld����
haberiydi. D�nyada ilk kez laf� da be� kere edildi. gen�lerden
biri kalkt� bana ne dedi biliyor musunuz? �Ya
��retmenim biz tarihe pek bir dald�k. Bak�n el alem neler
yap�yor? Teknik, medeniyet biraz da onlara baksak�
diyince ar�ivimde 1930�da ATAT�RK ��n bu i�i yaparken �ekilmi�
resimleri, raylar �zerindeki �ekilen resimleri g�sterdim
kendilerine ve dedim ki ��u
anda ne s�yleyeceksiniz bana?�. Bir gen� kalkt� ne
dedi biliyor musunuz? �Ya
��retmenim su� bizde mi? Biz bu konuyu ilk defa sizden
duyuyoruz, sizden g�r�yoruz
bu resimleri�. Ama
o haberi bug�n milyonlarca T�rk genci izledi ve oturdular 25
gen�, bu haberi veren televizyona bir faks �ektiler. Faksta
aynen �u yaz�yordu ��kinci haber olarak 6 dakika m�ddetle ama
be� kez �u resimleri g�stermek suretiyle bu arada da mutlak
suretle mesaj� iletin dediler �Bu
g�n 1996, Amerika �ekiyor raylar �zerinde iki metre, yerine
yeni bir bina yap�yor, 1930 ATAT�RK �ekiyor 4 metre 80 santim,
bir a�a� kurtarmak i�in� bu mesaj� da �ok iyi verin
dediler. Y�l 1996 idi. Y�l 2005 hi�bir televizyonda izlediniz
mi? �zlemediniz.
Ya hocam siz bize bir
tek ��nar a�ac� ve i�de a�ac� anlatt�n�z bunlar ATAT�RK ��n
hayat�nda tek tek �rnekler olabilir. Hadi gelin S���t �z��ne
gidelim, hani �u Ankara yak�nlar�ndaki, o zaman i�in 80 tane
s���t a�ac�n�n oldu�u yere. S���t �z�ne ATAT�RK hep dinlenmek
i�in gelirmi�. Bir geldi�inde galiba d���nd���n� sesli olarak
aktarm��;
�Ah
! burada bir kul�bem olsayd� ke�ke.� �Ya
pa�am istedi�in
bir kul�be olsun hemen yapar�z �uraya� demi�ler.
�Buradaki
a�a�lara ne olacak peki.�
�Pa�am
buradakiler s���t a�ac�;
g�n�ls�z a�a�t�r. S�keriz ba�ka bir yere dikeriz, mutlaka
tutar� demi�ler. Bir an durur,
�Bir
tek �artla kabul ederim� der.
�Burda
yetecek kadar s���t a�ac�n� kendi ellerimle s�kece�im, kendi
ellerimle dikece�im, �nce tuttuklar�n� g�rece�im, sonra kul�be
yap�m�na izin verece�im.�
Yani bug�n betonu
ye�ile tercih eden zihniyete bence en g�zel �rnek te�kil eder
bu. Ne yapar biliyor musunuz? T�rkiye Cumhuriyetinin
Cumhurba�kan� Mustafa Kemal ATAT�RK makam�n� �ankaya�dan S���t
�z��ne ta��t�r has�rlar �zerine. Kabullerini orda yapar,
imzalar�n� orda atar, �ad�rda kal�r ama s���t a�ac�n� s�ker,
kendi elleriyle diker, tuttuklar�n� g�r�r, ondan sonra bug�n
�ok k���c�k ama verdi�i mesaj ola�an�st� b�y�k olan bu S���t
�z��ndeki k���k ATAT�RK kul�besinin yap�lmas�na izin verir.
25 y�ll�k
ara�t�rmac�y�m. Benim elimde 130 belge var bizzat �evre
hareketine bedenen kat�ld���na dair. Sade bende 130 belge, kim
bilir ka� belge var. Ke�ke diyorum, ke�ke bu belgeler, baz�
g�nler bizi okullar da bu kul�beye g�t�r�p de burada
anlat�lsayd�. san�yorum bug�n betonu ye�ile tercih eden hi�bir
belediye ba�kan� yeti�mezdi.
��te bu anlamda
sahneye �imdi Tahsin �O�KAN�u davet edelim. Tahsin CO�KAN o
zaman�n gen� bir ziraat m�hendisi.
�Gel
Tahsin seni bir yere g�t�rece�im fikrini almak istiyorum�
diyor. Giderler, g�sterdi�i yere bakar Tahsin Bey. Batakl�k,
sivrisinek salg�n�, hayvan le�lerinin oldu�u berbat bir
arazidir. �Ya pa�am
hayrola�
der. Atat�rk,
�Buraya
b�t�n masraf� cebimden olmak �zere bir orman �iftli�i yapmak
istiyorum� der. �Ya
pa�am buran�n �slah� ya sizin paran�z� t�ketir ya da
zaman�n�z�, neden bu kadar m�mbit topraklar varken gelip de
buray� tercih ettiniz?� der.
ATAT�RK ��n cevab�
ATAT�RK ��edir. Derki
�Ben
en zor olan� yapay�mda siz arkamdan kolaylar� nas�l olsa
yapars�n�z.�
Ne bilsin ki en kolaylar� bile
�abuk y�kabildi�imizi ama, bu arada Tahsin �O�KAN �Pa�am
burada hi�bir �ey yeti�mez, pek u�ra�may�n� der.
Ama dinleyen kim. Derki
�Tahsin
buraya ziraat��lar� getir ve incele bana resmi bir yaz� getir
buras�yla ilgili.�
Biraz sonra Tahsin CO�KAN
�ok mutlu, kendi dedi�i ��kt�, �zerinde �Burada
hi�bir�ey yeti�mez� yaz�l�, alt�nda da
ziraat��lar�n imzas�n�n oldu�u bir belgeyi Mustafa Kemal�in
�n�ne koyar. ATAT�RK biraz m�tebbessim okur bu yaz�y�. Kaleme
al�r, bu ka��d�n yan�na aynen �unlar� yazar
�BURASI VATAN TOPRA�IDIR,
KADER�NE TERK EDEMEY�Z.�
Etmez de. Ayn� Sakarya savunmas� gibi akasya savunmas�n� ele
al�r, �am ve k�knar� oraya 30 A�ustos olarak tamamlar ve hi�
unutmayaca��m�z bir g�n, l�tfen hi� unutmay�n, tarihte atlad�k
bu g�n�, 25 May�s 1933. Ne yapar biliyor musunuz? Hani 5
Haziranlarda kutlad���m�z bir g�n var, �evre g�n� de�il mi?
�evre g�n� ne zaman kutlanmaya ba�lad�? 1980 den sonra. Peki
25 May�s 1933, ATAT�RK ne yapt�? �lk �evre g�n� kutlamas�n�
yapt�. Hem de bug�n okullara soruyorum diyorsunuz ki ne
yapt�n�z diye �ya a�a� diktik diyorsunuz ya ��p toplad�k� �yle
falan de�il. B�t�n Ankara halk�n� bedava trenlerle buraya
getirtiyor, a�a�lar boy vermi�ler, alt�nda dinlenmektedirler,
havuz yap�lm��t�r, �ocuklar y�zmektedirler. Hatta b�t�n
masraf� cebinden �demi�tir ama kar� da almam��t�r, buraya bir
fabrika yapt�rm��t�r, s�t �r�nleri �retilmektedir, herkes
yemektedir. Herkes �ok mutlu ama en mutlusu Mustafa Kemal
ATAT�RK.
Nebizade diye bir
arkada�� var, Nebizade�nin kafa �ok kar���k. �Yahu
pa�am senden ba�ka bir tek ki�i burada bir a�a� yeti�ece�ine
inanmad�. Peki sen nas�l anlad�n burda orman olaca��n�?�
der.
�Gel
Nebizade gel, �imdi anlatay�m sana. Hani Tahsin �O�KAN��n
burda bir�ey yeti�mez dedi�i g�n�n ak�am� tebdili k�yafetle
�ankaya�dan ka�t�m, buradaki k�yl�lere geldim. K�yl�ler beni
tan�mad�lar. K�yl�lere, a�alar dedim burada a�a� yeti�ip
yeti�meyece�ini bana en kolay yoldan nas�l ispat edersiniz
dedim. �Al dediler�, bana bir testi su verdiler, bir de kazma
k�rek. �Kaz oray� iki g�n sonra gel biz sana ne olaca��n�
s�yleriz� dediler. Ah o iki g�n �ankaya�da nas�l ge�ti bir
Allah bilir bir de ben. �ki g�n sonra gittim testiyi ��kard�m,
testinin i�inde su bitmi�ti, k�yl�lere uzatt�m. Dediler ki
bana �a�a testide su kalmam��, toprak su emiyor, bakma bunun
�st�n�n kurak oldu�una, biraz u�ra� burada ne ekersen
bi�ersin�. Ve hani Tahsin CO�KAN��n o raporu bana getirdi�i
g�n ben �oktan projeye ba�lam�� epey de ilerlemi�tim�
diyecektir.
D�nya lideri olmak
�yle kolay de�il biliyor musunuz. Hani ATAT�RK �e kimdi en �ok
kar�� ��kan, evet Tahsin CO�KAN�d�. Onu da ATAT�RK buraya
m�d�r tayin eder. Evet lider olmak hakikaten kolay i� de�il.
Bu arada biz bu 130 belgeye hi� �al��mam���z. �al��mad���m�z�n
en ac� �rne�ini T�rkiye ya�ad� zaten. Neydi o �rnek �17
A�ustos depremi�. Evet deprem bir kaderdir ama kader olman�n
�tesinde dolgu alan ��kt�, dolgu binalar ��kt�. Oysa 1930�dan
beri bize �l�tfen tabiatla oynamay�n, tek bir a�a�la bile
oynamay�n� diye bize �rnek olan bir liderimiz varken ya�ad�k
bu ac�y�.
Bizler iyi
de�erlendirmemi�iz onun �evre hareketini ama bak�n d�nya ne
g�zel de�erlendirmi� hareketini. Ben size bu bilgileri vermek
i�in 1919 ba�lad�m ve bug�ne kadar ��kan b�t�n gazete ve
dergileri tar�yorum.Taramam s�ras�nda 28 Temmuz 1933 g�n�n
Cumhuriyet gazetesinde bir haber okudum. �nan�lmaz bir
haberdi. Hani bir �i�ek al�yoruz, k�rm�z� renkte, hediye
g�t�r�yoruz ve ad�na da �ATAT�RK �i�e�i� diyoruz. O ATAT�RK
�i�e�inin ad�n� biz koyduk zannediyorduk ama bak�n gazeteyi
aynen okuyorum. Gazete haberi �u �Chicago �zel, ge�enlerde Vanderbit �niversitesi profes�rlerinden doktor
Kirk Land�n
laboratuarlar�nda muhtelif ameliyeler neticesinde k�rm�z�
renkte yeni bir �i�ek elde edilmi�tir Profes�r bu yeni �i�e�e
isim ararken yan�nda duran ama Tarsus Kolejinde ATAT�RK �le
tan��m��, ondaki tabiat bilgi ve ilgisine hayran olan bir
di�er profes�r bu �i�e�e ATAT�RK isminin verilmesini
�nermi�tir. Ve bu �neri d�nya nebatat dairesine iletilmi� ve
ATAT�RK ��n yapt��� �al��malar�n anlat�ld��� toplant�da oy
birli�iyle kabul edilmi�tir�. Yani d�nyadaki her �lkede bu
�i�ek Gazi ATAT�RK ad�yla �retiliyor ve sat�l�yor.
Peki ba�ka bir lider
var m� diye ara�t�rd�m bir �i�e�e ad�n� veren, ba�ka hi�bir
lider yok. ��nk� tabiat�yla bu kadar b�t�nle�ebilen bir lideri
d�nya tarihi yazmam��t�r. Diyor ki Mustafa Kemal
��evre hareketi d���nda
e�er lider olacaksan�z e�er lider olmaya kalk��t�ysan�z ki
i�inizde ��renci arkada�lar var mutlaka s�n�f ba�kanlar�
vard�r e�er s�n�f ba�kan� olacaksan bu bir liderliktir s�n�r�n
nedir? s�n�ft�r s�n�f�n i�erisindeki tek bir tebe�ir tanesi
tek bir s�ra tek arkada��n�n problemiyle ilgilenemeyeceksen o
liderli�i kabul etmeyeceksin..."
Peki ikinci s�rr�m�z ne? �kinci S�rr�m�z;
d�nya tarihi sadece bir s�fat� Mustafa Kemal�e
vermi�tir. Ba�ka d�nyada hi�bir liderin alamad��� bir s�fatt�r
bu hangi s�fat m�? Ne dersiniz? Evet Ba���retmen diyen var
aran�zda, ho�g�r�l� evet biliyorum hepsi g�nl�n�zden ge�en
s�fatlar� ATAT�RK ��n ama soruyorum sizlere bir insan
do�umundan �l�m�ne kadar ya bir askerdir, ya bir devlet
adam�d�r ya �evrecidir ya tiyatrocudur ya sanat��d�r ya
arkeologdur bir �eydir. Ama bunlar�n hepsi birden olabilen
d�nyadaki tek lider Mustafa Kemal ATAT�RK oldu�u i�in d�nyada
�k�lt�r antropologu�
s�fat� verilebilen tek lider Mustafa Kemal�dir.
�K�lt�r
Antropolo�u� nedir ne de�ildir uzun uzun ba��n�z�
a�r�tmayaca��m. Hadi gelin 5 May�s 1935, Ahlatl�bel�e gidelim.
Ahlatl�bel Ankara yak�nlar�ndaki kaz�lar�n ba�lad��� yer
biliyorsunuz. B�t�n arkeoloji kaz�lar�n�n yap�lma emrini veren
Mustafa Kemal, m�zelerin a��lma emrini veren de Mustafa Kemal.
Ama bug�nk�lerde oldu�u gibi a��n, kaz�n, imza; �yle de�il.
Nas�l yeti�mi� inan�n, 25 y�ll�k ara�t�rmac�y�m hi� anlamad�m.
Bak�yorsunuz Efes kaz�lar� ba�l�yor iki kere gidiyor, Konya�da
Asar kaz�lar� ba�l�yor ba��nda, birde bak�yorsunuz Ahlatl�bel
kaz�lar� ba�lam�� ba��nda, toprak al�yor, �l��yor, bi�iyor. �Ya
ne yap�yor Mustafa Kemal� diyorlar. �ankaya�ya
gidiyor, �ankaya�da �� g�n �� gece hi� uyumadan; uyumamak i�in
aln�na �slak bezler koydurmu�, birilerini �a��r�yor,
telefonlar ediyor bir heyecan bir tela�. �� g�n sonra
�gelin
diyor Ahlatl�bel�e gidiyoruz.� Hemen geliyor diyorki
�arkeologlar
toplan�n.� Biliyorsunuz ba�lar�nda en b�y�k arkeolo�umuz Z�beyir KO�AR var. Bu Z�beyir KO�AR��n bir e bir
an�s�d�r. Toplan�yor ve diyor ki Mustafa Kemal heyecanla;
�kazd���n�z
yer yanl��, �uray� kazman�z gerekir.� Yabanc�
arkeologlar �el insaf pa�am, anlad�k iyi askersin iyi devlet
adam�s�n ama yani bu i�te bizim i�imiz niye kar���yorsun� der
gibi aralar�nda birka� �ey oluyor ama emir b�y�k yerden.
Ba�l�yorlar Mustafa Kemal�in g�sterdi�i yeri kazmaya. Sonu�
mu? B�t�n bulgular oradan ��kacakt�r. �nat u�runa, kendi
ceplerinden �der ve kendi dedikleri yeri kazarlar hi�bir
bulguya rastlamayacaklard�r.
Bunun
�� g�n sonras�, ATAT�RK Galip ARCAN��n yazd��� �S�rat K�pr�s��
adl� piyese davetlidir. Davetiyede b�yle yazar piyesin ba��nda
mutludur biraz sonra sinirlenmeye ba�lar bir m�ddet sonra
bitince �bana
Galip ARCAN�� �a�ar�n!� der. Galip ARCAN
gelince �bu
piyesi siz mi yazd�n�z? �
der. �Evet
pa�am ben yazd�m.� �Hay�r,
bu bir Bolunun Flor Doranj adl� boldvilin�in
aynen �evirisi neden bunu belirtmediniz hakk�n�zda soru�turma
a�t�r�yorum�
diyecektir. Buna benzer pek �ok an�y� da okuyunca ne dedim
biliyor musunuz. Samimi konu�aca��m inan�n sizlerle. Dedim ki
�a
be Atam
boldvilin�e
var�ncaya
kadar ne zaman okursun? ne zaman kafanda tutars�n�.
Ve o s�rada ne yapt�m biliyor musunuz? Yirmi y�ll�k
ara�t�rmac�yd�m, ATAT�RK �le iddiaya girmek gibi, dedim �senin
ba��nda durmad���n ilerletmeye �al��mad���n bir alan bulmak
benim boynumun borcu olsun�.
O s�rada da �Sanat ve
ATAT�RK� adl� ara�t�rmam� yap�yorum bakt�m resimde T�rk
tarihinde ilk resim sergisini o a��yor, heykelde dinin
etkisini kald�r�yor ama kar��ma yedinci sanat dal� geldi. Ne?
Sinema. dedim �herhalde burada iddiay� kazand�m�. Hey hat, ba�
y�netmen Cezmi AR, ba�rolde Mustafa Kemal, film �ekiyorlar. Ve
Cezmi Ar Mustafa Kemal�e tabi Cumhurba�kan� ya diyemiyor ��yle
dur b�yle dur diye di�er oyunculara �iddetle ba��r�yor.
Atat�rk
�Gel
Cezmi gel, burada ba�komutan sensin. ben bu i�i bilmem. �nemli
olan i�in iyi ��kmas�. Bana da ayn� �iddet ve hiddetle
ba��racaks�n�
der. Cezmi AR hayat�n�n son
g�nlerinde �ben bir daha
asla �yle bir oyuncuyla �al��mad�m� diyecektir.
Y�l 1937, M�nir Hayri
EGEL�YLE odalar�na �ekilirler. �ankaya� da ne mi yaparlar?
ATAT�RK bir film senaryosu yazm��t�r, ad�n� da koymu�tur;
�Ben bir �nk�lap �ocu�uyum� dur ad�. Kendi yazd��� film
senaryosunu M�nir Hayri EGEL� �ekecektir, ATAT�RK
oynayacakt�r. Ama y�l 1937 dir, �mr� vefa etmemi�tir. Derim ki
haydi filmciler bulun bu senaryoyu filme �ekin pokemondan �ok
daha faydal� olaca��na ben kesin g�z�yle bak�yorum.
Bu arada ATAT�RK ��n her
�eyi iyide ben iddiadan vazge�tim, tamam dedim. Kesinlikle
iddia falan yok art�k, iddiay� Mustafa Kemal kazand� ama merak
ediyorum nas�l yapt� diye. As�l s�r nerde? O s�rada en b�y�k
lider ele�tirmeninin s�z� geldi elime. Liderleri �ok s�k�
ele�tiren bir ele�tirmen diyor ki ATAT�RK i�in �Liderler
i�erisinde ele�tiri acizli�i ya�ad���m tek lider Mustafa
Kemal�dir. ��nk� b�t�n R�nesans, b�t�n reform, b�t�n
ayd�nlanma �a�� etkinlikleri bir adam�n kafas�nda toplanm��,
bir �a�a s�ran etkinlikler on y�lda ba�ar�lm��, bu b�y�k bir
mucizedir en b�y�k radikal Mustafa Kemal�dir�.
Bunu biz demiyoruz d�nyan�n en b�y�k lider ele�tirmeni diyor.
Peki, tamam laf iyi de
diyorsunuz ki; laflar kar�n doyurmuyor. Esas s�r nerde �ok
merak ediyorum. On y�lda bir bak�yorsunuz kara tahtan�n
ba��nda harf ��retiyor, bir bak�yorsunuz �apka giyiyor, bir
bak�yorsunuz tiyatro eseri oynat�yor, yok efendim arkeolojik
kaz�lara gidiyor, tren raylar�n�n genle�me hesab�n� yap�yor,
Ankara�daki caddelerin ne kadar mesafede olaca�� konusunda
�ehirle�me planlar� yap�yor, E on y�lda bunlar�n hepsi peki
nas�l? Ben esas s�rr� nerde buldum biliyor musunuz? Onun bir
s�z�nde. Ama bu bence, ve dedim ki bu s�z� okuyunca ke�ke �u
karga kovalamas�n� kafalar�m�za yerle�tireceklerine �u s�z�n�
yerle�tirselerdi herhalde T�rkiye �ok farkl� bir yerde olurdu
�u anda. ATAT�RK diyor ki
��ocuklu�umda elime ge�en iki kuru�tan birini e�er kitaplara
vermeseydim bu g�n yapabildi�im i�lerin hi�birini yapamazd�m.�
Esas s�r bence burada. �ocuklu�unda eline ge�en iki kuru�tan
birini kitaplara verdi�i i�in 35 ya��nda general, 40 ya��nda
ba�komutan, 42 ya��nda cumhurba�kan�, 46 ya��nda d�nyada pek
�ok reformist var ama hi� biri dile dokunabilmeyi cesaret
edememi�tir; dile dokunabilen tek reformist Mustafa Kemal�dir.
��te bunu yapabilen ve 53 ya��nda nutku yazan gen� olarak
tarihimize ge�ecektir Mustafa Kemal.
Okumayla, ama
nas�l okuma biliyor musunuz? Bildi�imiz gibi bir okuma de�il.
Sizi 1914 Anafartalar�a g�t�r�yorum. Anafartalar�da sava��n
bir dinlenme yerinde �ad�r�n�za gelirsiniz postallar� ��kar�r
rahat�a dinlenmek istersiniz. �yle bir �ey yok. Macar
T�rkolo�u
Nemet�in,
Frans�z T�rkolo�u
Devin�in T�rkoloji
alb�mleri duruyormu�. A��yor onlar� okuyor Mustafa Kemal.
Diyorlar ki �niye bunlar�
okuma gere�i duyuyorsun� verdi�i cevaba bak�n.
onlara diyor ki �Sava�tan
sonra bu dilin de�i�me ihtiyac� var onu tespite �al���yorum.�
Y�l 1914, gelelim 1916�ya. Bitlis cephesi komutan� Mustafa
Kemal Bitlis cephesinde ��kmekte olan bir cepheyi kurtar�yor
ve �ad�r�na geliyor, yaveri �zzettin �ALI�LAR�� �a��r�yor ve
eline bir not veriyor. Notta ne yaz�yor biliyor musunuz? �Sava�tan
sonra ilk i�imiz T�rk kad�n�na serbestisini vermek, onu
erke�inin yan�nda e�it haklara sahip k�lmak.�
Y�l 1916, T�rk kad�n�n de�il ad�, de�il kimli�i, hi�bir �eysi
yok. Soka�a ��kma hakk� olmayan bir T�rk kad�n�. Peki sizce
tam sava��n en hararetli zaman�nda neden T�rk kad�n� geldi
Mustafa Kemal�in akl�na. Ha, Kurtulu� Sava��nda g�rd���m�z
kad�n manzaras�, de�il ATAT�RK ��, d�nyay� �a��rtan bir
manzarad�r. �lkelerin sava�lar� olmu�tur ama top yek�n sava�
�rne�i ilk defa Kurtulu� Sava��nda g�r�lmektedir.
Atat�rk bu sava�ta Ay�e
Hatun�u tan�m��t�r. Ay�e Hatun�u hepimiz tan�yoruz. Bilmeyen
var m� i�inizde? Onun yapabildi�ini acaba hangi �lkenin kad�n�
yapabilir? Ya da zaman�m�zda hangi kad�n yapabilir? Benim bir
k�z�m bir o�lum var inan�n bu kadar ara�t�rmac�y�m
d���n�yorum. Biliyorsunuz sekiz ayl�k k�z� kuca��nda omuzunda
mermi ve cepheye cephane g�t�r�yor. Sekiz ayl�k k�z dinler mi
d��man�, a�lamaya ba�l�yor. Ve bu s�rada �lmesi falan problem
de�il Hatun�un, ama d��man e�er onlar� fark ederse �ok k�s�tl�
olan cephane cepheye gidemeyecek, b�t�n d���ncesi o Ay�e
Hatun�un. Ve bu arada �ocu�unu g��s�ne yaslar, d��man biraz
ge� gider, indirdi�i zaman kendi elleriyle �ocu�unu �ehit
etti�ini g�recektir Ay�e Hatun yada di�er ad�yla Tayyibe
Hatun. Peki ne yapar? �ocu�unu koyar �zerini bayrakla �rter ve
aynen �unlar� s�ylemi�tir. Kafile ba�kan� komutan�m�z
aktar�yor bunu. �Sen
y�zlerce binlerce y�l sonra do�acak T�rk �ocuklar� i�in �ehit
oldun� (yani �urada oturan bizler i�in �ehit
olan) �bu
benim i�inde senin i�inde bir �ereftir. Yeterki vatan sa�olsun�
diyor, omuzuna al�yor cephanesini ve yola koyuluyor.
Han�mefendiler i�inizde anne olanlar var. L�tfen bir an i�in
d���n�n, �ocu�unuzu g�z �n�ne getirin. El bebek g�l bebek
b�y�t�yoruz, g�z�n�n i�ine bak�yoruz, tercih yap�n sizden
sonraki ku�ak m�? �ocu�unuz mu? ��te bu Ay�e yada di�er ad�yla
Tayyibe Hatun�u tan�d� Mustafa Kemal.
Kurtulu� Sava��nda
K�tahya s�rtlar�, -30oC, -40 oC. Ve
75-80 ya�lar�nda bir nine. Gerisini gelin kafile komutan�
Mustafa Necati�den dinleyelim. Mustafa Necati neyi g�r�r?
B�t�n yorgan battaniye ne varsa cephanenin �st�ne �rtm��
kendisi pazen elbiseyle. Aynen �unlar� s�yler �nine
kar sepeliyor hava �ok so�uk bari �u yorgan� alsan s�rt�na�
dedi�inde ald��� cevap �dokunma
ona, o millet mal�d�r, nem kapmas�n. Ben bir �l�r�m ama onunla
binler do�acak binler. Hay�r o�lum hay�r hi� ���m�yorum,
so�u�u hi� duymuyorum ki. D��man bu topraklara girdi gireli
benim i�im yan�yor i�im a o�ul� diyen bir
nineyi tan�d� Mustafa Kemal.
Albay Hulusi ATA�n
kafilesinde olan gen� bir kad�n�m�z hastad�r ve cephane
ta��rken yere d��m��t�r, �lmek �zeredir. Hulusi ATAK sorar �bac�m
bana ad�n� s�yle seni tarihe yazd�raca��m�
dedi�inde ald��� cevap �ad�m�
ne yapacaks�n a o�ul yaz benim ad�m Anadolu�
cevab�ndaki ad�m�n ne �nemi var �nemli olan �lkemin ad� ve
gururu d���n��� ke�ke, ke�ke uygarl�k sava��m�zda ayn�
�iddetiyle s�rebilseydi bug�n. �zerinde ATAT�RK yaz�l� kaps�l�
inan�n, inan�n hi� m�bala�a etmiyorum ilk uzaya f�rlatan �lke
mutlaka ama mutlaka biz olurduk.
Evet bu sava�ta ATAT�RK
d�nyaya tek ge�en Zekiye Han�m�� tan�d�. Zekiye Han�m ne yapt�
biliyor musunuz? D�nyaya ilk ve tek ge�en kad�n�m�zd�r. 10
Aral�k 1919 ��retmen okulu bah�esine 3000 kad�n� toplam��,
dedim herhalde s�f�rlar� fazla okuyorum. Hay�r 3000 kad�n,
yap�mc�s�, dinleyicisi, konu�mac�s�. Kad�n olan d�nyada ilk
mitingdir bu, onun i�in d�nyaya ilk ge�mi�tir. Peki Zekiye
Han�m nas�l toplam��t�r, cep telefonu yok faks yok, hi�bir
ara� yok. Hadi bunlar oldu farz edelim. Kad�n�n soka�a ��kma
hakk� yokken 3000 kad�n nas�l organize oldu dersiniz? Evet
bunu inceledi�imde inan�lmaz bir hem hayranl�k hem de �z�nt�
duydum neden biliyor musunuz?
Cep telefonunuz var,
faks�m�z var. Pek �ok kul�b�n, pek �ok derne�in davetlisi
olarak gidiyorum. Han�mlar 50 ki�i geldi mi aman diyorlar bu
g�n �ok kalabal���z. 3000 kad�ndan bahsediyorum ama projesinin
ad�n� da s�ylemek istiyorum Zekiye Han�m��n �MUTFAK PROJESݔ,
inan�lmaz bir proje. Daha sonra bir yerde tekrar ge�ecek bu
proje.
ATAT�RK
Zekiye Han�m��,
Nakiye Han�m��
tan�d� bu sava�ta. ATAT�RK
Melek RE��T�i tan�d�, Atat�rk �uk�fe Nihal�i
tan�d� ve ATAT�RK ekmek pi�irerek askere g�t�ren ama bu
d��manlar taraf�ndan tespit edilip askerimizin yerini ��renmek
i�in �ok i�kence g�ren ama s�ylemedi�i i�in ekmek pi�irdi�i
f�r�na at�larak yak�lan Nazife Kad�n�� tan�d� bu
sava�ta. Bu sava�ta ATAT�RK
Tacc�lcalala
han�m� tan�d� ATAT�RK
�ste�menlerimizi, binba�� han�mlar�m�z� tan�d�, bu sava�ta
Tu�general r�tbesi verilmesi �ng�r�len 8 ya��ndaki, evet
yanl�� duymad�n�z 8 ya��ndaki Nezahat k�z�m�z�
tan�d�. ��te Nezahat k�z�m�z�n yan�nda �ehit olan bir erimizin
cebinden ��kan bir mektubunda annesine ��yle yazm�� �anne
Nezahatle babas�n�n aras�ndaki konu�may� duyayd�n benim burada
niye oldu�umu anlard�n� demi� ve bu arada ��yle
yazm��� biz Mehmet�ik
Nezahat�e T�rklerin Jean d�Arc �� diyoruz� demi�.
Bu bana ac� geldi. Ben Jean d�Arc� ortaokuldan beri tan�yordum
ama Nezahat�i ancak bu ara�t�rmam da tan�d�m. Bunun ac�s�n� da
o mektupla birlikte ya�am�� oldum. Bu kad�nlar�m�z� ben
ATAT�RK ve T�rk Kad�n� konulu konferans�mda anlatt���m i�in
burada sadece adlar�n� anmadan ge�emeyece�imi g�rd�m.
Bu arada ATAT�RK okumu�
da yazmaya da vakit bulabilmi�. Evet bizler i�in bir geometri
kitab� yazm��. ��gen, a��, dikd�rtgen gibi ve 48 tane geometri
teriminin isim babas� bu yazd��� kitapla bizzat Mustafa
Kemal�dir. �yi ki de yazm�� e�kenar ��gen demek i�in
�m�selleseyi bilmemne bilmemne...� demek gerekir. �nan�n bu
kadar �eyi akl�mda tutuyorum, bir onu tutamad�m. �yi ki
yazm��s�n dedim. Bu arada ATAT�RK her sekt�re el att� dedim
ya, bas�n sekt�r�ne de el at�yor ve bir gazete ��kar�yor. Ad�
�Mimber�, 52 say� ��km�� gazetesi, ve bu gazeteleri okudu�um
zaman bu Mustafa Kemal�in gazetesi dedim. �Sans�r� kelimesi
ilk defa bu gazetede yer alm��t�r. Bu arada ke�ke b�t�n T�rk
gen�lerimiz bu gazeteleri okuyabilseydi diye d���nmeden de
edemedim. �ok moral bulurlard� ��nk�.
Bu arada �ok g�zel
�iirler yazm��. �lk �iiri 1908 �anl� Ordu dergisinde
yay�nlanm��. Ke�ke vaktimiz olsa da �iirlerinden de
aktarabilseydim. Bu arada nutku yazm��, tiyatro eserleri
yazm��, sinema senaryolar� yazm��, yazm�� yazm��. Peki okumu�
yazm��ta sadece g�n�n�n problemlerine mi �are bulmu� Mustafa
Kemal? Sadece g�n�n� m� kurtarm�� acaba? Hadi gelin esas
�nemli olan da bu, buna bir bakal�m m� ne dersiniz?
��te g�n�m�zde 25
y�ll�k ara�t�rmac�l���m sonunda size bir itirafta bulunmak
istiyorum, diyorum ki ATAT�RK inan�n, bug�n san�yorum 7 �ubat
2005, bu g�n� �ok net g�rm��, hadi g�rmekle kalsa iyi, birde
bu g�n kullanaca��m�z kadar g�ncel ge�erli ve ��z�msel
�nerileri de yazarak b�rakm�� bir lider. S�yleyin bana hangi
�lkede var b�yle bir lider. Diyeceksiniz ki laf� b�rak bize
somut �rnek g�ster. ��te ilk �rne�imiz; dediniz ki demin
T�rkiye�deki sorunlar� sordu�umda size, dediniz ki �nemli olan
sorunlar�n bir tanesi de ekonomik sorun. Peki Amerika�n�n en
�nl� ekonomistlerinden birisi olan Mr.Jhones bize �unu
�neriyor, diyor ki �ekonomiyle
sava�ta bir tek ATAT�RK �� �rnek als�n yeter T�rkiye�.
ATAT�RK ��n ekonomi ile
de ilgili ne g�r��leri var acaba, ve bunun �zerine oturdum,
Maliye ar�ivine indim, Maliye ar�ivini incelememde ATAT�RK ��n
ekonomide en �nem verdi�i �ey ne biliyor musunuz? T�rk
paras�n�n de�erini korumak. Peki, 1919�a bakt�m T�rk paras�
Sterlin kar��s�nda, o zaman dolar yok, Sterlin kar��s�nda 605
kuru�. Ha bir sava� yap�ld�, �lke y�k�ld� tekrar yap�ld�. Peki
1938�de ka� kuru� biliyor musunuz? 19 sene sonra inan�lmaz bir
�ey, 616 kuru�. Buna ger�ekten inanmaya imkan yok. Peki dedim
ki herhalde yanl�� okudum banknot art�� hacmine bakt�m,
banknot art�� hacmi 1919�dan 1938 son d�rt ay�na kadar, son
d�rt ay� ilgilenemiyor sa�l���ndan dolay�, son d�rt ay�na
kadar 19 sene sadece %8, bu �ok b�y�k bir ba�ar�. Peki son
d�rt ayda ne oldu diye bakt�m, g�l�yorsunuz tahmin ettiniz mi?
%15. 19 senede %8. Bari �l�m�n� bekleseymi�iz, ama i�te
problem bir tak�m yerlerde san�yorum.
Bu arada bir ar�iv
belgesi daha aktarmak istiyorum size. 5 Aral�k 1927 tarih. 5
Aral�k 1927�de bir T�rk Liras� verdi�imiz zaman 2 dolar
alabiliyormu�uz kar��l���nda. E�er bizim nesil vazifemizi
yapayd�k size kar��, bug�n 20 milyon liral�k banknotu
g�t�recektiniz, kar��l���nda 40 milyon dolar alacakt�n�z bizim
nesil vazifesini yapayd�. Ama diyorum ki l�tfen gen�ler
l�tfen, ilerde maliye bakan� olabilirsiniz, ilerde ba�bakan
olabilirsiniz, ilerde aile kurabilirsiniz o da bir ekonomik
sekt�rd�r ve ekonomiye y�n vereceksiniz. Bizim yapt���m�z,
size �ektirdi�imiz s�k�nt�lar� �ekmemeniz i�in l�tfen ekonomik
g�r��leriyle ATAT�RK �� mutlaka incelemenizi tavsiye ediyorum.
Bu arada biliyorsunuz
1929 da �ok b�y�k ama �ok b�y�k bir �ey var. Ekonomik kriz
var. B�t�n d�nyay� sarsm�� ekonomik kriz. Peki soruyorum size
sars�lmayan bir �lke s�yleyin. T�rkiye tab�i ki. Peki 1929�da
b�t�n d�nya buhran ya��yor en geli�mi� �lkeler bile. Hadi
etkilenmedin de, rakamlara bak�n ki�i ba��na d��en milli gelir
%51,2 art�yor. Eksilmeye al��m���z da artma kelimesi garip
geliyor bize. Enflasyon ne kadar? % -1.2, bunlar resmi
rakamlar.
Peki ikinci
�rnek, g�n�m�ze �rnek;1996 �ngiltere�de bir se�im yap�l�r.
Meclisteki kad�n millet vekili say�s� se�imden �nce 13,
se�imden sonra birden 123 olur. Hiii derler kim yapt� bu
ba�ar�y�,
Leslie Abdela
diye bir han�mefendi.
Leslie Abdela�y�
t�m �lkeler �a��r�r, �ya bize de ��ret metodunu da bizde
kad�n� fazla sokal�m meclise� derler.
Leslie Abdela�y�
T�rkiye de �a��r�r. �ile�ye gelir, dolar al�r anlatmak i�in.
Ve i�te s�zlerinin �zeti ��ngiliz
kad�n� bu ba�ar�y� ATAT�RK �e dan��t��. Yani
ben T�rkiye ye tereciye tere satmaya geldim. Peki
Leslie
Abdela�n�n uygulad���
projenin ad�n� biliyor musunuz? �Mutfak Projesi� peki ��yle
yaz�yor �urada; �1919
dan beri biz T�rk kad�n� ve ATAT�RK ��n pe�indeyiz merak
ediyorum iki kad�n milletvekilinizde benim pe�imde niye acaba�
diye de ironi yapm�� burada. Bu arada e�er biz bu metodu
uygulasaym���z T�rkiye�de san�yorum T�rk erkekleri �u anda
meclise nas�l girebiliriz diye aray�� i�inde olacakt�, hi�
��phe yok buna.
Peki bu arada d�nyaya o
kadar �ok ilk hediye etmi�iz ki bunlardan bir tanesi de
�niformal� ve r�tbeli kad�n asker ilk defa bizim ordumuzda,
bizden d�nya ordular� �rnek al�yor. Kurtulu� Sava��nda r�tbe
alan kad�n askerlerimiz; Binba�� Ay�e ALTUNTA�,
�ste�men Emine VARDARLI, �ste�men Fatma
��M�EK. Ama d�nya tarihine tek ge�en bir �ste�menimiz
var; 700 erkek 43 kad�ndan olu�an bir m�frezenin reiseli�ine
bizzat ATAT�RK taraf�ndan atanm��, �ste�men Kara Fatma.
Evet d�nyadaki ilk m�freze reisesi kad�n �nvan�n� ta��r Kara
Fatma. Ben ge�enlerde Erzurum�a davetliyim, Erzurum
�niversitesi rekt�r�m�z davet etti u�akla gittim. �ndim
u�aktan �off aya��m belim melim� dedim, bir an akl�ma geldi,
biliyorsunuz Kara Fatma Erzurumlu; Erzurum�u 13 kad�nla
m�dafaa ediyor, at�na atl�yor Bursa�ya kadar geliyor,
Bursa�n�n Kurtulu�una da tan�k oluyor. Ben u�akla zor gitti�im
yere, �n�mde yeme�im, arkamda suyum, s�cac�k, ama bu kad�n�n
yapt���! Ha o zaman san�yorum �u andaki T�rk kad�n� asla ve
asla yoruldum demeye hakk� yok, e�er Kara Fatmalar� e�er
�erife bac�lar� tan�sayd�.
Evet anl�yorum bu
han�mlar�m�z� tan�madan �nce bir �ey yapt�m zannediyordum. �u
anda hi�bir �ey yapmad���ma kaniyim. Bu arada Kara Fatma�n�n
sava�ta yapt�klar�n�, dedim ya Bursa�ya kadar gelmi�, ��
o�lunu �ehit vermi�, k�z�n�n parmaklar� �zmit muharebesinde
kesilmi�, sadece sava�� anlatmak i�in bir konferans gerekir
Kara Fatma�n�n. Ama Tamim gazetesini okuyorum, Tamim
gazetesini okurken Kara Fatma�yla yap�lm�� bir r�portaj�
okudum, inan�lmazd�. Gazeteci soruyor diyor ki; ��ok
fakirsin �ok �ok ihtiyac�n var paraya neden �ste�menlik maa��
sana ba�lanan maa�� K�z�lay'a ba���lad�n�
diyor. Verdi�i cevap tarihi bir cevap aynen ��yle: �Ben
Kurtulu� Sava��nda yapt�klar�m� bir menfaat ve ��kar
kar��l���nda yapmad���ma inand���m i�in en son vatani vazifem
olarak ma��m� K�z�lay�a ba���l�yorum�
diyecektir. Bu bana neyi hat�rlatt� biliyor musunuz? ATAT�RK
�e bir gazeteci sorar; �neden
mal ve m�lk�n�z� milletinize ba���lad�n�z� diye.
ATAT�RK ��n verdi�i cevab� aynen aktar�yorum: �Mal
ve m�lk bana a��rl�k yap�yor, onlar� as�l sahibi olan
milletime ba���lamaktan ferahl�k duyuyorum. Zenginlikten ne
��kar as�l zenginlik insan�n manevi �ahsiyetinde olmal�d�r.�
diye cevaplayacakt�r. Ne g�zel de�il mi en son kademeden en
tabana kadar, kad�n�ndan erke�ine kadar hepsi ayn� s�ylemde
ama al��mad���m�z gibi ayn� eylemdeler ne diyelim sa�
olsunlar, varolsunlar.
Dileyelim sizin nesle,
gen� nesle, hortumcular soyguncular de�il, Kara Fatmalar,
Mustafa Kemaller �rnek olsunlar. Tabi Kara Fatma�n�n �rnek
olabilmesi i�inde bir okuma kitab�m�zda hi� olmazsa bir okuma
par�as� olarak Kara Fatma�n�n olmas� laz�m ki �rnek
alabilesiniz. Bu arada ATAT�RK ��n �u s�z� �ok ho�uma gider
diyor ki; �Ge�mi�i
ne kadar �ok unutursak gelece�i korumak o kadar zor olur.�
Biz Kara Fatmalar� mutlaka hat�rlamal�y�z
san�yorum.
Bu arada bir
kad�n�m�z� daha vermek istiyorum,Melek Han�m. Ha�in katliam�n�
hepiniz hat�rl�yorsunuz, 535 T�rk hunharca
katledilmi�tir.Hepsi �ld���ne g�re nerden biliyorsun hunharca
katledildi�ini? �air Melek han�m diye an�l�rm�� Ha�in�de.
�ahadetinden sonra kolunun
alt�ndan bir boh�a ��k�yor, boh�ay� a��yorlar, 18 k�tal�k bir
destan yazm��. O anda g�rd�klerini kaleme alm��. Mektup�u
H�seyin nas�l vah�etle �ld�r�ld�, kom�u k�z� Hatice nas�l
vah�etle �ld�r�ld� hepsini kaleme ald��� bir destan. Ba��na ne
demi� biliyor musunuz �in�allah okuna�. Ben 45 ya��mda
bunu okuyabildim en sonuna da �bizden sonrakiler neler
�ekti�imizi bileler diye yaz�yorum� demi� son iki k�t�ay�
sizlere okuyorum
Meydan kazan� kurdular
T�m
bebeklerimizi kaynatt�lar
G�n
g�rmedik analar�
S�ng�
ile oynatt�lar
Kundaklar� verdiler
Kanl�
kundak yu dediler
Bebelerimizi kaynatt�lar kaynatt�lar
Kuzu
eti diye hepimize zorla yedirdiler
Evet biz burada kolay
bulunmuyoruz, bu koltuklarda kolay oturmuyoruz. Evet bak�yorum
�ok buruldunuz, �ok �z�ld�n�z ama liderlik dedik biraz da
g�l�mseyelim mi?
Lider dedik, ATAT�RK
��n resimlerine bak�yorum hepsi as�k suratl� hepsi ciddi.
Lider olmak i�in b�yle mi olmak gerekiyor, acaba ATAT�RK hi�
mi g�lmemi�, hi� mi espri yapmam��? Hadi gelin Antalya�ya
gidelim. Antalya yolunda mola verir kula��na bir t�rk� gelir �Ya
bu t�rk�y� �ok sevdim bulun getirin bu t�rk�y� s�yleyeni�
der. k���c�k bir �oban gelir. Derki �Sesin
�ok g�zel bana da bir t�rk� okurmusun�. Ba�lar
�oban �demirciler demir d�ver tun� olur� diye. bitince ATAT�RK
dalm��t�r �bis bis� der. �oban b�yle bakar. �O�lum
der bis� der
��ok be�endik tekrarla anlam�na gelir�. Hi�
nazlanmaz gene ayn� t�rk�y� okumaya ba�lar. ATAT�RK t�rk�
bitince cebinden bir har�l�k ��kar�r uzat�r. �oban hemen al�r
har�l���, ku�a��na kor, elini uzat�r ATAT�RK �e �bis bis� der.
Bu espri ATAT�RK ��n �ok ho�una gitti�i i�in �ok �nl� bir
sanat��m�z�n yeti�mesi sa�lanacakt�r.
ATAT�RK ��n hayatta en
ho�lanmad��� �ey dalkavukluk, ama yemek masas�nda hi�
ho�lanm�yor. Kar��s�ndaki adam da ATAT�RK �e �sen
T�rklerin �ah�s�n �ususun bususun...�, feci
dalkavuk. Yo�urt kasesi adam�n �n�ndeymi� diyor ki Atat�rk;��u
yo�urt kasesini bana uzat�r m�s�n�z�. Adam
yo�urt kasesi uzatacak, el insaf aya�a kalk�yor, �n�n�
ilikliyor, tam yo�urt kasesini alacak parmaklar� i�ine
giriyor. �Ah...�
diyorlar �...adama takt�
ATAT�RK, bir de zaten sinirlenmi� durumda, bir de �ok titiz bu
konuda, �imdi bir f�rt�na kopacak�. adam peri�an,
ah pa�am vah pa�am derken �Ya
niye bu kadar �z�ld�n�z demin yo�urt yiyecektim �imdi cac�k
yemi� olurum�. Evet, bu espriyle 25 y�l�n
sonunda ATAT�RK ��n m�thi� esprit�el oldu�unu ke�fettim ve
yeni haz�rlad���m konferans�m�n konusu ne biliyor musunuz?
�ESP�R�LER�YLE ATAT�RK�. Bug�n onu haz�rl�yorum, 6-7 ay sonra
bitecek in�allah sizlerle bulu�aca��z. O konferansta �ok
g�lece�iz ama inan�n �ok da d���nece�iz.
Bir gazetecide
Atat�rk�e sorar �size de
diktat�r diyorlar ne dersiniz�. Atat�rk ��yle bir
bakar, �E�er
ben diktat�r olsayd�m han�mefendi bu soruyu sorduktan sonra
siz asla canl� kalamazd�n�z � diyecektir. Peki
diktat�r m� Mustafa Kemal bakal�m.
�zmir kurtuldu, �ok
tatl� bir yorgunluk, Ankara�ya hareket edecekler. Trene
binerler kompart�mana �ekilirler. Ertesi g�n kompart�man�
�alar yaveri, a�ar yorgun, bitkin, kravat�n� y�kamaktad�r
Atat�rk. Yaveri �ya pa�am bu ne hal hi� uyumad�n�z herhalde
niye b�ylesiniz� der. �Ya
�ocuk kompart�man�ma yast�kla battaniye koymay� unutmu�unuz.
Kolumu yast�k yapt�m a�r�d� setremi yast�k yapt�m ���d�m bende
uyumad�m kalkt�m� der. Yaveri; �aman
pa�am! Birimize haber vereydiniz hemen size bir yast�kla
battaniye getirirdik� der. Ve bir �lke kurtarmaktan
d�nen komutan s�yl�yor bunlar� tarihi bir cevap derki �Ge�
fark ettim hepiniz en az benim kadar yorgundunuz. Hi�birinize
k�yamad�m. �nemli olan benim uyumam de�il milletimin rahat
uyumas��. Var m� b�yle bir �ey! Bu insana
diktat�r demeye kimin dili varabilir. Ayaklar�n�n alt�na Yunan
bayra�� serildi�inde bayrak bir ulusun onurudur diye basmay�p
kald�rtan bir insan�n kendi milletinin inanc�n�
�i�neyebilece�ini d���nmek ancak onuru ve �erefi olmayan
ki�ilerin i�i olabilir diye d���nmeden de edemiyorum.
Bu arada i�imizde �ok
de�erli ��retim g�revlilerimiz ve ��retmen arkada�lar�m�z var.
Onlar�n i�in de �ok �zel bir an�s�n� anlataca��m. �stanbul
�niversitesinin a��l�� t�reni. �ok m�tevaz� bir salon, tahta
iskemleler, ortaya ATAT�RK ��n oturmas� i�in k�rm�z� renkte
s�sl� muhte�em bir koltuk konmu�. Profes�rlerle birlikte
geliyor, buyurun diyorlar. Bir koltu�a bak�yor d�n�yor
profes�rlere, aynen �unlar� s�yl�yor; �Sizlerden
��renecek o kadar �ok �eyim oldu�una g�re bu koltuk sadece
sizlere lay�kt�r� diyor. En k�demli profes�r� o
koltu�a oturtuyor ve kendisi tahta iskemlede program� sonuna
kadar izliyor. Evet yani kendince hak etmedi�i hi�bir koltu�a
oturmayan bir Mustafa Kemal�i g�r�yoruz orada. D�nya lideri
olmak san�yorum bu evet .
Bu arada �stanbul ve
Ankara illerinden birisine ATAT�RK ad�n�n verilmesi i�in bir
kanun �nergesi veriliyor meclise. ya �stanbul�a ATAT�RK
diyorduk ya Ankara�ya. Bu �nergeyi vereni hemen �a��r�yor ve
aynen �unlar� s�yl�yor ;�Bir
ismin dillerde kalmas� i�in �ehrin temellerine s���nmas�na
gerek yoktur. Bak�n bu �ehrin ismi �stanbul ama Fatih Sultan
Mehmet�i hemen hat�rl�yoruz. E�er ben bir �ey yapabildiysem
bunu binalar�n tepelerine, �ehrin temellerine ismimi yazarak
de�il milletimin kalbine yazarak an�lmak isterim�
diyecek, hi�bir yere ad�n�n verilmesini kabul etmeyecektir.
�imdi bak�yorum da hortumcunun soyguncunun hepsinin ad�
bitaraflarda �ey gibi yaz�yor merak ediyorum nas�l oluyor bu
diye. Evet, galiba beni b�rakt�n�z, ben 25 y�l kolay de�il,
beni b�rak�rsan�z sabaha kadar buraday�z. En iyisi son iki an�
ama onu en iyi anlatan an�larla program�ma son vermek
istiyorum;
��te ilki ��renciler
evet sizin i�in. Bir ��renci anlat�yor, Mahmut SAD�. ��yle
anlat�r Mahmut SAD�. �Y�l
1923. �stanbul �niversitesinde ��renci oldu�um s�ralar. Okul
duvar�nda bir ilan g�r�yorum. Avrupa�ya talebe yollanacakt�r.
Allah Allah diyorum, �lke y�k�k d�k�k y�l 1923 Avrupa�ya
talebe! L�ks gibi gelen bir �ey, ama bir �ans�m� denemek
istedim. 150 ki�i i�erisinde 11 ki�i se�ilmi�iz. Benim ismimin
yan�na ATAT�RK �Berlin
�niversitesine gitsin�
diye yazm��. Zaman geldi. Sirkeci gar�nday�m, ama kafam �yle
kar���k ki gitsem mi kalsam m�, orda beni unutur mu bunlar,
para yollarlar m�, gurbet ellerde ne yapar�m? Bir an gitmemeye
karar verdim, d�nd�m. O s�rada bir m�vezzi ismimi �a��rd�
�Mahmut SAD�, Mahmut SAD�, bir telgraf�n var� telgraf� a�t�m
aynen �unlar yaz�yordu �sizleri
birer k�v�lc�m olarak g�nderiyorum alevler olarak geri
d�nmelisiniz�. Var m� b�yle bir �ey? 11
��rencinin nerede, ne zaman, ne d���nebilece�ini hesap
edebilen bir lider d�nya lideri olmas�n da ne olsun. Y�l 1923,
biz evimizde bir �ocu�umuzun huyunu de�i�tiremiyoruz bir
huyunu. T�m �lkenin huyu de�i�iyor. Bunla u�ra�an bir insan
yollad��� 11 ��renci nerede, ne zaman, ne d���nebilece�ini
hissedebiliyor. Mahmut Sadi devam ediyor �gel
de �imdi gitme, git de orda �al��ma, d�n de bu �lke i�in
can�n� verme�.diyor.
Evet bu g�n en b�y�k
�ikayeti ne T�rkiye�nin? Beyin g���. En iyi beyinlerimizi
kap�p g�t�r�yorlar ama o �ocuklar�m�z arkalar�na baka baka
gidiyorlar. Peki diyeceksiniz ki engellemek o kadar m� zormu�?
Ha o g�n 11 ��renciymi�, telgrafm��. Bu g�n milyon ��renci
olsun, e-mail bilgisayar var. Yeter ki �u iki c�mleyi ifade
edebilecek, onlar�n sorumlulu�unu alan bir liderleri olsun.
��te son an�m, Nehire
NEH�R han�mefendiden; ��yle anlat�r �O
zamanlar kad�nlar�n sanat�� kimli�ini yeni yeni kazand���
d�nemler. Benim tiyatroda ��mezlik d�nemim. Muhsin ERTU�RUL
Dar�l Bedai�ye ba� y�netmen olarak atanm��. �ok titiz bir
insan. Provadan oyuna her �ey saat titizli�i ile i�liyor,
perde bir saniye bile ge� a��lm�yordu. Provaya ge� kalan
oyuncu derhal oyundan uzakla�t�r�l�yordu. Eee tahmin edersiniz
ki bu durumda Muhsin Ertu�rul�unda d��man� �oktu. Bir gece
Dolmabah�e �den ATAT�RK ��n �ehir Tiyatrolar�na gelece�i haber
verildi. Ben de kar��lamak i�in haz�rd�m. Fakat Pa�a gecikti.
Muhsin Ertu�rul kendisini beklemeden perdeyi saniyesi
saniyesine a��p oyunu ba�latt�. ATAT�RK 4 dakika ge� kalm��t�.
Etraftaki dalkavuklar ATAT�RK geldi�inde Muhsin ERTU�RUL �un
onu beklemeden perdeyi a�t���n� ellerini ovu�tura ovu�tura
anlatt�lar ATAT�RK �Yaaa �yle mi Muhsin Ertu�rul�la g�r���r�z�
dedi. Herkes Muhsin ERTU�RUL �un i�inin bitti�ine inan�yor,
ben m�d�r olaca��m sen m�d�r olacaks�n kavgalar� bile
ba�lam��t�. ATAT�RK piyesin bitiminde Muhsin ERTU�RUL �u
ayakta kar��lad�. Deminkileri de yan�na �a��rarak aynen
�unlar� s�yledi. �Sizi
tebrik ederim i�inizle ilgili ciddiyetiniz �lkenin geli�imini
ciddiye ald���n�z� g�sterir biz ge� kald�k siz vazifenizi
yapt�n�z e�er bir tek benim i�in perdeyi a�may�p oyunu
ba�latmasayd�n�z bu dalkavukluktan ileri gitmez ve beni �ok
�zerdi ben herkesin her sahada i�ini bu kadar ciddiye almas�n�
istiyorum �lke ancak b�yle ilerler efendiler
� demez mi. Etraftakilerin
suratlar� g�r�lmeye de�erdi o s�rada�. Ama i�te
liderlik diyorum. �imdi bir an g�n�m�ze geliyorum, hadi
bakal�m baba iseniz ba�lat�n program� gelmeden. M�mk�n m�!
Ondan sonra art�k be�enin haritadan bir yer, evet ki bu insan
bir �lkenin en b�y�k lideri de�il asr�n lideri olan bir insan
bunu yap�yor.
Evet ATAT�RK ve onunla
el ele verenler sayesinde �� taraf� deniz yerin �st�n�
anlatay�m m�? L�tfen pazara gidelim. Yabanc� �lkelere gittim.
Portakal� taneyle jelatinlere sar�yorlar, k�ymetli madde,
karpuzu dilimle yiyorlar, biz kelek ��kt� m� at�yoruz, bir
tane daha a��yoruz var m� b�yle bir nimet. L�tfen pazara
gidelim, ye�ilin her tonu; ge�en bir yabanc� konu�um var;
pazardan ge�mek zorunda kald�k dedi ki bana �T�rklerin �zel
bir g�n� herhalde bu g�n�. �Neden� dedim? Eee bakt� kad�n
naylon torba naylon torba yok �yle bir dava, b�yle bir nimet
nerde, hangi �lkede. Bir tane salatal�k, bir tane domates, biz
kilolarla. Ve bana ne dedi biliyor musunuz? �Yahu �lkeme
d�n�nce ne isteyece�im biliyor musun�. �Ne� dedim. �T�rkiye�yi
isterim de isterim diye tutturaca��m� dedi. Bir espriydi ama
bir ger�ek pay� da oldu�u su g�t�rmez.
Peki yerin alt�na
ge�elim. Krom, brom , toryum, bor. Tamam g�zel ama petrol�n
zekas�na hayran�m. Neden mi? Burada ��k�yor, burada ��k�yor,
burada ��k�yor ama T�rkiye�nin s�n�r�n� ezberletmi�ler
petrole, bir kilometre girmiyor i�eri. Var m� b�yle bir
petrol, yani alt�m�z petrol dolu asl�nda. Hadi petrol� de
ge�elim, uzaydan �ekilen foto�raflara g�re bug�n petrolden bir
derece zengin maden var, uranyum. Bu g�n d�nyadaki, T�rkiye�de
de�il d�nyadaki eni iyi uranyum rezervi bizim Karadeniz
da�lar�nda arz� endam ediyormu�. Ho� o bize bak�yor biz ona
bak�yoruz ama T�rkiye�nin d�� borcunun 19 kat� de�eri oldu�u
tespit edilmi� uzaydan �ekilen foto�raflara g�re.
Yabanc� �lkelere
gitti�imde ufac�k bir tarihi vesika buluyorlar, �� kere
etraf�n� �eviriyorlar, birde bol para �d�yorsunuz, b���yle
bak�yorsunuz. 15 ayr� medeniyeti bar�nd�ran 10000 y�ll�k bir
tarih var alt�m�zda.
Romanya devlet
b�t�esinin ��te birini nas�l kalk�nd�r�yor? Suni termal tesis
yapm�� adamlar d���nebiliyor musunuz suni. Erzurum�a gittim
kayn�yor, Kozakl�ya gittim kayn�yor, Bursa�ya gittim kayn�yor,
�zmir kayn�yor. Sadece bizim s�cak su kapl�cam�z. Hakikisi var
��nk� elimizde.
Ge�en g�n Isparta
S�leyman Demirel �niversitesi beni davet etti rekt�rl�k, oraya
gittim. Beni Davraz diye bir kayak merkezine g�t�rd�ler.Kayak
merkezinde kayakla kay�yordu herkes Davraz�ta. Birbu�uk saat
sonra, Antalya Akdeniz �niversitesinde verece�im konferans
i�in Antalya�ya indim. Millet denizde y�z�yordu. Var m� b�yle
bir �lke s�yleyin bana. Birbu�uk saatlik mesafede. Bursa,
Uluda�a gidiyorsunuz kayak kay�yorlar, 20 dakikada Mudanya�ya
gidiyorsunuz denize giriyorlar. Hakikaten yok b�yle bir �lke.
D�nya yuvarla��n� �evirin hepsinin bir araya geldi�i bir �lke
s�yleyin bana, ben bulamad�m. Ya g�ne�i var ya kar� var ya
denizi var ya da�� var birinden biri mutlaka.
Peki bu kadar �zel ve
g�zel bir �lke bizim elimizdeyken ba��m�z dertten kurtulur mu?
Asla. D��man�m�z d�nden daha az de�il, d�nden daha �ok. B�t�n
�lkelerin g�z� bizim �lkemizde. Nas�l olmas�n ki! Galiba bir
tek bizim g�z�m�z yok �u �lkede.
Bu g�n bunun i�in
par�alama ve b�lme giri�imlerini y�z y�llard�r uyguluyorlar.
Bir ara siyasi girdiler, sa�-sol diye b�ld�ler, kap���n
dediler, yutmad�k. Daha sonra etnik b�ld�ler, K�rt-T�rk
dediler, kap���n dediler, yutmad�k. Dinimizi kulland�lar,
kapanan-kapanmayan, laik olan�olmayan, ATAT�RK ���
olan�olmayan diye d�rde be�e, tarikatlara b�l�n�n dediler ki
kolay alal�m, yutmad�k. Ekonomiyi kulland�lar, zengin-fakir
alan-alamayan dediler, gene olmad�. Yani taz� eski taz�yd�,
habire �ulunu de�i�tirdiler. Oyunun kural� buydu ama biz bu
oyuna hi� gelmedik gelmeye de asla niyetimiz yok.
Yeni ATAT�RK �ler
yeti�iyor ve gelmekte. ��te bug�n bizi kuvvetlendik�e budanan,
di�er t�rl� oldu�u s�rece de sulanan bir a�a� misali g�rmek
gafletinde olan yada ba�ka bir deyi�le aya�a kalkmayacak
kadar destekle ama yere d��meyecek kadar k�stekle
politikas� uygulamaya �al��an t�m �lkelere, i� ve d��
d��manlar�m�za kar�� en g�zel cevab� ne zaman verece�iz
biliyor musunuz? Onu anmay� b�rak�p anlamaya ba�lad���m�z
zaman. Onu yakam�zda ta��d���m�z kadar fikir ve eylemlerimizde
de ta��yabildi�imiz zaman. Onu �zledi�imiz kadar �z�msedi�imiz
zaman. Onunla yar��an ama onu a�m�� yeni Mustafa Kemalleri
yeti�tirebildi�imiz zaman verece�imiz inanc�yla. sizlerden
Nakiye Han�m, Kara Fatma, Mustafa Kemal g�sterdi�in hedefe
hen�z ula�amam�� olmaktan dolay� �z�r diliyor ve bu hedefe
ula�ana dek sak�n bizi affetmeyin diyor ve bir �iirle
program�ma son veriyorum.
ATAT�RK de et art� kemik
art� kand�,
�nsan�st� de�ildi yani
ATAT�RK,
ATAT�RK de herkes gibi
kusurlar� olan,
K���k b�y�k ve �irkinde
olabilirdi,
Ama g�zeldi
ATAT�RK yorgunluk
kahvesini bir su ba��nda yudumlamay�,
Serhat t�rk�lerini,
Alaturkay�, mesela Safiye Aylay�,
Yemeklerden fasulye
pilakisini seven,
Miri kelam bir �stanbul
efendisi.
A��k ve �air, mahcup ve
�rkek,
Ama Karadenizli de�il
Karadeniz kadar canl�,
Adanal� de�il ama Adanal�
kadar s�cak kanl�,
Ve bir Ayd�nl� kadar
oturakl� ve zeybek.
Velhas�l bizim mayam�zdan
bizim kuma��m�zdand� Mustafa Kemal.
�nsan �st� de�ildi
ATAT�RK,
Tam insand�.
|