|
Mutluluk kavram� hepimizi en �ok ilgilendiren kavramlar�n en
�nemlilerinden biri� Kim mutlu olmay� istemez? Ayr�ca niye
istemesin ki? Ya�am�n bin t�rl� zorlu�u ile m�cadele ederken
az�c�k da mutlu olsak ne olur deriz hepimiz ama mutlulu�un
bireysel geli�imle ilgili bir kavram oldu�unu ve insan�n mutlu
olmay� ��renmek i�in de kendini e�itmesi ve yeni bir bak��
a��s� ile programlamas� gerekti�ini hep unuturuz.
�Ben
mutlu olmay� asl�nda bilirim ama her �ey ters gidiyor, bir
kabahatim yok ki�
diyerek, kendi mutlulu�umuzu s�rekli erteledi�imizin ve mutlu
olabilmemiz i�in mutlaka baz� ko�ullar�n olmas�n� �art
ko�tu�umuzun fark�nda m�y�z acaba?
Ko�ullu Mutluluk aray��� �ok d�nyasal bir aray��t�r ve bizim
ger�ek mutsuzluklar�m�z�n en b�y�k nedenidir. Ko�ullu Mutluluk
dedi�imiz zaman ilk etapta anlad���m�z �ey mutluluklar�m�z�n
belirli ko�ullara dayand�r�lm�� olmas�d�r.
Hissedebildi�imiz
g�zelliklerin, hazlar�n, tatmin duygular�n�n, ne�e, sevin� ve
heyecan duygular�n�n �e�itli ko�ullara dayand�r�lm��
olmas�ndan �t�r� bloke olmas� ve bu duygular� hissedememek,
belki de gezegenimizin �u an en �nemli sorunlar�ndan bir
tanesi ama bu konuyu bireysel geli�ime �nem veren ki�ilerin
kendi aralar�nda konuyu enine boyuna tart��malar�n�n, �ok daha
farkl� yapt�r�mlara ve zihinsel olarak, �ok daha olumlu
sonu�lara, gelinmesine neden olaca��n� d���n�yoruz.
Ya�ad���m�z
bir tak�m hazlar� veya g�zel duygular� ko�ulland�rmam�z
nedeniyle, o ko�ullar yerine gelmedi�inde hazz�n bulunamamas�,
al�namamas�, hazlar�m�z�n, ne�elerimizin, mutluluklar�m�z�n,
sevin�lerimizin ko�ulland�r�lmas�n�n g�nl�k ya�amdaki
performans�n�z� nas�l da d���rd���n� tam olarak bir fark
edebilsek, belki de bu ruh halini �retmemek i�in yeni yollar,
yeni yol haritalar� aramaya ba�layabiliriz.
�rne�in:
bir evim olursa mutlu olurum diye bir c�mle kurarsak, bu
ko�ullu bir mutluluktur, ��nk� ancak bir ev olmas� durumunda
mutlu olmaktan s�z edilerek mutlulu�un bir ev �n ko�uluna
dayand�r�lmas� s�z konusudur. Daha b�y�k ve daha k���k
�rnekler de verilebilir. �ok daha k���k �rneklere indirilen
durumlar da vard�r. Gezegeninizde ya�arken bazen bir bardak su
ancak so�uk olursa mutlu olabilece�im dedi�iniz ve so�uk
olmad���nda o hazz� yakalayamad���n�z durumlar vard�r ve
b�ylece mutluluklar�n ve hazlar�n ko�ulland�r�lm�� oldu�unu
g�r�r�z.
Ger�ek
mutlulu�a ula�abilmek i�in onun mutlaka ko�ulsuz olmas�
gerekmektedir yani ya�anan andan sadece o an�n size verdi�i
kadar�n� almakt�r.
O an
size neyi getirmi�se, size neyi sunuyorsa onun o kadar�yla
mutlu olabilmek, onu alabildi�iniz i�in mutlu olabilmek ama
bunu b�yle alabildim, ke�ke ��ylesi de olsayd�, ke�ke ba�ka
t�rleri, renkleri, bi�imleri de olsayd� o zaman daha mutlu
olurdum gibi bir anlay��a dayanan bak�� a��s� temelde sizleri
ve zihinlerinizi son derece yoran ve �zerinizdeki bask�lar�,
s�k�nt�lar� artt�ran bir durumdur.
An��n
Getirdikleri
An��n size
getirmekte olduklar� zaten sizin ger�ekte ihtiyac�n�z olan
�eylerdir. Bu ihtiyac�n�z olan �eyleri sevin�le kar��lamal� ve
kabul etmelisiniz. Sonu� olarak o zaman mutlulu�unuzu herhangi
bir ko�ula dayand�rmam�� olursunuz.
Sadece o an�n size getirdiklerinden size sunduklar�ndan bir
haz elde edersiniz ve onunla ger�ek hazz� yakalam�� olursunuz.
��nk� s�rekli daha fazlas�n� istemek, daha farkl�s�n� beklemek
gibi d�rt�lerin bir sonu olmad���ndan; bug�n ba�ka bi�imini
isterken yar�n ba�ka bi�imine sahip oldu�unuzda, bu defada
ba�ka rengini isteyeceksiniz. Ba�ka rengini buldu�unuzda, daha
ba�ka �eylerin eksik oldu�unu d���neceksiniz.
Mutluluklar� ko�ulland�rmalara dayand�rmak al��kanl��� yani
ancak �u g�n �urada, ��yle olursa mutlu olurum, ancak �urada,
��yle yaparsam mutlu olabilirim gibi zihinsel al��kanl�klar
son derece y�prat�c� al��kanl�klard�r. �rne�in bir piknik
yaparken bile piknik yapt���n�z an�n duygusunu ya�amak yerine,
bu piknik ke�ke g�l kenar�nda olsayd� o zaman ger�ek bir
piknik gibi olurdu veya �u yapt���m eylem �urada olsayd� o
zaman mutlu olurdun, �u g�n yapsayd�m daha iyi olurdu gibi
ko�ulland�rmalara dayand�rd���n�z i�in ya�amlar�n�z�, an�n
size getirdiklerini yakalamakta zorlanmakta, ger�ek haz,
mutluluk ve sevinci yakalayamamaktas�n�z.
Zihnin gezegende
ko�ulland�r�lmas� ve kontrol� kaybetme
Zihninizin
ko�ulland�r�lm�� olmas�n� anlamak �ok m�mk�n ��nk� i�inde
bulundu�unuz toplumsal yap�lar, gezegeninizin i�leme bi�imi,
d��ar�dan empoze edilen d���nceler, �e�itli reklam t�revi
�al��malar ve s�rekli getirilen ��unu, �urada �u zamanda, �u
�ekilde yaparsan�z en b�y�k mutlulu�u b�yle elde edersiniz�
gibi dayatmalar, bas�l� yay�nlar; zihin ve belleklerin bir
s�re sonra kontrol�n�n ki�inin elinden
kaybolup gitmesine neden de olmaktad�r.
Mutluluklar�n�z�
ko�ulland�rmaktan kurtarman�z gerekmektedir. Zihinlerinizi
serbest ve �zg�r b�rakmal�s�n�z. Ya�ad���n�z an�n size
getirdiklerini alman�z ve onu ya�aman�z gerekmektedir. Size
bir �z�nt� de getirmi� olabilir o zaman onu ya�ars�n�z ama bir
sevin�te getirmi� de olabilir o zaman onu da hakk�yla
ya�amal�s�n�z.
�z�nt�leri nas�l hakk�yla, i�ine girerek ve sonuna kadar
didikleyerek ya��yorsan�z ve o s�k�nt�l�, �z�nt�l� an� dolu
dolu ge�iriyorsan�z, sevin�leri de bu �ekilde ya�amal�,
zihinlerinizi ko�ulland�rmalara dayand�rmamal�s�n�z. ��nk�
aksi takdirde asla ve asla ger�ek bir mutluluk, bir doygunluk,
bir tatmin duygusunu yakalayamazs�n�z. Hep bir �ey eksik
kal�r.
Bir g�n mavi
araba al�rs�n�z ama ke�ke daha b�y��� olsayd� dersiniz, daha
b�y���n� ald���n�zda, bu seferde ��yle ��yle �zellikleri
olsayd� dersiniz yani burada �nemli olansa ald���n�z araban�n
sizin ihtiyac�n�z� ne denli kar��lad��� ve ne denli
kar��lamad���d�r.
E�er sizin
ihtiyac�n�z, i�inde bulundu�unuz ko�ullarda sizi bir yerden
bir yere ta��mas� i�in ara� elde etmekse o zaman bunun ne
�ekilde ve nas�l oldu�uyla de�il o arac� elde etme durumu ile
ilgilenmeniz gerekir ve onu elde etti�inizde i�inizde o an bir
mutluluk olmal�d�r. Bunun ke�ke �uras� da b�yle olsa, oras� da
��yle olsa dileklerinin hi�bir zaman ve hi�bir yerde s�n�r�
yoktur. Mutlaka her zaman bir yenisi, bir daha iyisi vard�r.
�stemek duygusu giderek daha arzulu bir hale gelebilir, daha
kontrolden ��kabilir ve b�ylece bu istemek duygusu daha
arzulu bir hale geldik�e sizin doyumsuzluk ve mutsuzluk
duygunuz giderek artacakt�r. Ve mutlulu�a yakla�ma ihtimaliniz
de buna paralel olarak giderek giderek sizden uzakla�acakt�r. ��nk�
asl�nda mutluluk dedi�iniz �ey, bir�ok yazarlar�n bahsetti�i
gibi uzaklarda bir yerlerde gizli sakl� de�il, tamamen kendi
avu�lar�n�z�n i�inde, kendinizin hemen yan� ba��n�zda, i�inizde
bulunmaktad�r.
Mutluluk
sadece ya�ama nas�l bakt���n�zla ilgilidir
Ger�ekten
mutlu olmak dedi�iniz �ey ya�am� nas�l g�rd���n�zle ilgilidir.
�n�n�zde yar�m su dolu bir bardak oldu�unda �yle g�zler var
ki, yar�m barda��n dolu oldu�unu g�r�r ama �yle g�zler var ki,
yar�m barda��n bo� oldu�unu g�r�r. Bu neyi nereden g�rmek
istedi�inizle ilgilidir. Ve mutluluk dedi�iniz kavram�n ne
kadar ko�ulland�r�lm�� oldu�unu anlatan g�zel bir �rnektir.
E�er mutlulu�u elde etmek i�in kafan�zda bir s�r� �ey
say�yorsan�z yani �u olursa, bir de �u olursa, hah bir de �u
olursa gibi birka� madde s�ral�yorsan�z, i�te o zaman
ger�ekten mutlu olurdum diyorsan�z: inan�n b�t�n bunlar� elde
etti�inizde mutlulu�un bile ne demek oldu�unu bilemez noktada
yeni �eyler ister olurdunuz. ��nk� bu �� tane sayd���m�z
maddeyi elde edene kadar ve elde etme i�leminiz
tamamland���nda ve nihayet mutlu olaca��n�z o ana geldi�inizde
�oktan kendinize yeni bir liste haz�rlam�� olurdunuz. Evet
�unlar� �unlar� elde ettim ama buras�n� buras�n� elde
edemedim, bir de onlar� ilave edersem i�te o zaman tam olacak
gibi bir d���nce yap�s� size hakim olmu� olaca�� i�in s�z�n�
etti�iniz noktay� hi�bir zaman yakalayamazs�n�z ve mutluluk
dedi�iniz �ey her zaman sizden birka� ad�m �nde ka�arcas�na
ama sizin ya�am�n�z� da t�ketircesine bir kovalamacaya d�ner.
Oysa ki,
mutluluk dedi�imiz �ey �u an i�inde bulundu�umuz andad�r. Onu
bu an i�inde, �u anda yakalayabilirsiniz.
E�er ki, zihninizi al��kanl�klar�ndan kurtarabilirseniz,
zihninizi esaretinden kurtarabilirsiniz ve �unlar �unlar
olursa mutlu olurum dedi�iniz o ko�ullar� de�i�tirip, ba�ka
bir kenara koyabilirseniz, asl�nda �u anda da ger�ek
mutlulu�un ne oldu�unu tadabilirsiniz.
Mutlu
olabilmek i�in sayabilece�iniz hi�bir ko�ula ihtiyac�n�z yok.
Zaten i�inde bulundu�unuz an size yeterince g�zel �eyler
getirmekte. En az�ndan d�nyan�z�n kurallar� i�inde bulunan
kaza-bela tarz�nda bir�ok olu�um sizden uzakta durmakta, bu
asl�nda yeterince b�y�k bir mutluluk ve sevin� kayna��.
Onlar�n sizden uzakta duruyor olmas� bile yeterince b�y�k bir
��len asl�nda ama barda��n yar�s�n� dolu de�il de bo�
g�r�rseniz, zihninizi ko�ullanmalardan kurtaramazsan�z o zaman
mutsuz olmaya devam edeceksiniz demektir.
Oysa
elinizdeki art�lar�n listesini yaparsan�z ger�ek anlamda
nelere sahip oldu�unuzu fark edeceksiniz ve bu yeterince
mutluluk noktas� olacakt�r. Mutlulu�u gelecekte bir yerde
aramay�n�z.
Mutluluk dedi�iniz �eyin pe�inden ko�up durmay�n�z. Mutluluk
dedi�iniz �eyi, �u an i�inde bulundu�unuz anda
yakalayabilirsiniz. Ona �u an zaten sahip olabilirsiniz.
Mutluluk denen o harika �eyi, o gelinebilecek en �st noktadaki
tatmin duygusunu �u an ya�amlar�n�z�n i�inde elde
edebilirsiniz, sadece siz bunu se�miyorsunuz, tercih
etmiyorsunuz ve zihninizi ko�ulland�rmaya devam ediyorsunuz.
Ger�ek ihtiya�lar-Suni ihtiya�lar
Ya�ad���n�z
an�n size getirdiklerini o an b�t�n co�kusu ve tatmini ile
ya�amak yerine s�rekli eksiklerin listesini yap�yorsunuz ve bu
eksiklerin ger�ekten eksik olup olmad���n� da bilmiyorsunuz.
�imdi geldik ger�ek ihtiya�lar, suni ihtiya�lar meselesine.
Acaba sahip oldu�unuz o eksiklikler ve u�runa bu denli mutsuz
oldu�unuz, bu denli kendinizi �zebildi�iniz ve s�kabildi�iniz
�eyler; bir de �st�ne �stl�k ya sizin ihtiyac�n�z de�ilse; ya
onlar� ger�ekten d�� �artlar alt�nda yap�land�r�lm�� bir
zihnin otomatik �retti�i bir liste olarak g�r�rsek ya asl�nda
bunlara ger�ekten ihtiyac�m�z yoksa ve var zannetmekteyseniz
ve bir de �st�ne sahip olamad���n�z i�in bir tak�m �z�nt�ler
silsilesi i�inde kendinizi buluyorsan�z, i�te o zaman
ger�ekten �ok b�y�k bir zaman kayb� i�indesiniz demektir.
Ger�ek
ihtiya�lar�n�z� tespit etmek onlar�n ger�ekten neler oldu�unu
�uur hali i�inde bilmek ve suni ihtiya�lar�n�zdan ar�nmak bir
program ve bireysel geli�im metodu uygulamakt�r.
Suni
ihtiya�lardan ar�nmak �ok �nemlidir. �zerinizden adeta
s�rt�n�zda �� tane s�rt �antas�yla t�rman�rken, bir anda o
�antalar� b�rak�p, yoku�u bir anda ve tek nefeste ��kmak
gibidir, sahte ihtiya�lar�n bask�s�ndan kurtulmak. Bu noktada
�unu g�r�yoruz ki, s�rt�n�zda fazlas�yla istek ta��maktas�n�z
ve maalesef bu isteklerin yar�s�ndan fazlas� da sizin ger�ek
olmayan suni ihtiya�lar�n�za ait beklentiler, istekler,
arzulard�r ve bunlar�n elde edilmesi ko�uluyla mutlulu�a
var�laca��na dair ko�ulland�r�lm�� zihin ise bunlar�n her elde
edilemedi�i g�n daha fazla mutsuzluk, �z�nt�, bask� veya stres
i�ine girmektedir. Ve i�inde bulundu�unuz k�s�k d�ng�ye
bakarsan�z, asl�nda durum olduk�a yorucu, y�prat�c� ve zordur.
Hi� tatmin
olmayan istekleriniz var, onlar�n pe�inden ko�uyorsunuz ve
ancak onlar�n tatmin olmas�yla mutlu olaca��n�za
ko�ulland�r�lm�� zihniniz, onlar�n elde edilmemesiyle daha
b�y�k bask�lar ve stresler ya��yor ve tekrar yeni suni
ihtiya�lar yarat�yorsunuz. Bari onu elde edemedim, �unu elde
edeyim diye ve yeni ihtiya�lar tekrar yeni beklentiler
yarat�yor ve tekrar elde edilemeyen ihtiya�lar tekrar yeni
mutsuzluklar olu�turuyor. Bu noktada
ger�ekten suni ihtiya�lar�n ve ger�ek ihtiya�lar�n birbirinden
ayr�lmas� gerekti�ini ve suni ihtiya�lara duyulan ihtiyac�n
ko�ulland�r�lm�� bir zihnin �r�n� oldu�unu g�rmeniz �ok
�nemlidir.
Mutluluk
kavram�
Ve
mutluluk dedi�iniz kavram� b�t�n bu ko�ullardan ar�nd�r�rsan�z
onun ne kadar g�zel bir duygu oldu�unu g�rebilmeniz �ok
�nemlidir ger�ekten ��nk� mutluluk dedi�iniz �ey; hi�bir zaman
insano�lunun listelemi� oldu�u �eylerde bulunamad� ve bug�ne
kadar istedi�i kadar zenginlikler elde edenler oldu,
istedikleri kadar h�k�mdarl�klar elde edenler oldu, gezegen
a��s�ndan �ok y�ksek mertebelerde olanlar oldu ama hi�biri
ger�ek mutluluk duygusuna tam anlam�yla yakla�amad�lar,
ellerindeki listeler ya�amlar�n�n sonuna dek bir kez bile
azalmay� ba�aramad�. Listedekiler ��kt�k�a yerine yenileri
geldi ve mutlaka korkun� bir doyumsuzluk, t�rman�� ve giderek
daha fazlas�n� istemek suretiyle h�rs�n kendi kendini
t�ketmesiyle sonlanan durumlar oldu. Bu y�zden mutlulu�un bu
�ekilde yakalanmas� olduk�a imkans�z. Suni ihtiya�lar var
olduk�a mutlulu�un olmas� ve zihin suni ihtiya�lara
ko�ulland�r�ld��� �l��de imkans�zla�an bir durum var ortada.
O y�zden
ihtiya�lar�n�z� kendi temel ihtiya�lar�n�z ve suni ihtiya�lar
diye ikiye ay�r�rsan�z, kendi temel ihtiya�lar�n�z hakk�nda
fikir al��veri�inde bulunabilirsiniz.
Mutlulu�unuzun ne denli ko�ulland�r�lm�� oldu�unu her isteyen
ki�i kendisi i�in analiz edebilir. Ama burada �nemli olan
objektif analizlerdir. Sizi bir yere g�t�recek olan �ey
ger�ekten d��ar�dan yap�labilecek objektif analizlerdir. Kendi
i�inizde hi�bir zaman �ama can�m biraz ��yle de asl�nda biraz
da b�yle� gibi �e�itli yumu�atmalar, bahanelerle bir ad�m bile
ileriye gitmeniz m�mk�n de�il.
Asl�nda bu
konuda kendinize ne kadar ac�mas�z, ne kadar ele�tirel, ne
kadar objektif olursan�z; o kadar �abuk s�rede ger�ek
ihtiya�lar�n�z�n tespitine ula�abilirsiniz ve suni
ihtiya�lar�n�zdan kendinizi ar�nd�rman�zla beraber mutluluk
dedi�iniz duyguyu. �u an ve her anda �st�ne �stl�k hi�bir
ko�ula ba�l� olmadan ya�ars�n�z.
Bunun
nas�l bir duygu oldu�unu belki bir kez tatsan�z, belki bir kez
ya�asan�z; onu hi�bir zaman b�rakmak istemeyeceksiniz. Adeta
gezegeninizin en harika meyvelerinden olu�turulmu�, bir meyve
suyu kokteyli gibi tad� damaktan hi� gitmeyen bir tat gibi
onu ya�amak isteyeceksiniz ��nk� belki de her an kendinizi
mutlu, tam ve b�t�n hissedeceksiniz. Ya�ad���n�z olaylar�n
eskisi gibi sizin �zerinizde etkiler yaratmad���n� ve mutluluk
dedi�imiz �eyi yakalad���n�z� ve bunun kolay kolay bozulamaz
oldu�unu g�receksiniz ��nk� ko�ullar�n�z yok.
E�er
ko�ullar�n�z olmazsa, mutlulu�a �u anda sahip olursunuz, bug�n
mutlulu�a sahip de�ilseniz bu ko�ullar�n�z oldu�u i�indir ve
ko�ullar�n�zdan zihinlerinizi s�y�rabilirsiniz o zaman zaten
mutlu olmak i�in ne �ok �eye sahip oldu�unuzu biraz daha iyi
g�receksiniz.
|