|
Ya�amlar�m�z g�r�nmez insanlarla doludur. Bununla fiziksel
olmayan varl�klar� ya da herhangi bir mistik ya da psi�ik
fenomeni kastetmiyorum. Bununla, arkada��m Robin�in s�yledi�i
gibi ���leri �al���r hale getiren ama i�ler g�r�ld�kten sonra
tepeden bak�lan ya da de�er verilmeyen� insanlar�
kastediyorum. Onlar, �rne�in Chicago M�zikali�ne ait bir resim
al�rken g�rmezden geldi�imiz ve yanlar�ndan ge�ip gitti�imiz,
hatta orada olduklar�n� hi� bilmedi�imiz Bay veya Bayan
Cellophane�ler.
Peki kim bu
insanlar? Onlar restoranlardaki garsonlar, al��veri�
merkezlerindeki sat�� elemanlar�, giysilerimizi temizleyen
veya sokaklar� s�p�ren erkekler ya da kad�nlar, taksi veya
otob�s �of�rleri, marketlerde raflar� d�zenleyen g�revliler�
Belki siz de onlardan biri olabilirsiniz.
En b�y�k
�ocuklar�m onlardan biriydiler. Bir o�lum y�llarca garson
olarak �al��t�, di�eri ise bir ma�azada sat�� eleman� oldu, en
b�y�k k�z�msa bir restoranda hosteslik yapt�. Her biri bu
i�lerde �al���rken pek �ok ki�iyle kar��la�t�lar, ama
�o�unlukla sadece �al��t�klar� �irketin bir par�as�, birer
men�y� ya da hesab� getirme arac� olarak g�r�ld�ler.
Ben
�ocukken, babam Birle�mi� Milletler Ordusu�nda g�revliydi ve
ailem babam�n g�rev yeri olan Morocco�ya ta��nm��t�. Yerel
pazarlarda al��veri� yapmak genellikle b�t�n g�n s�ren bir
i�ti, pazarl�k etmekse istisna de�il bir kurald�. �zellikle
kilim veya m�cevher gibi �zel mallar i�in al��veri� etmede
sosyal ileti�im kurmak son derece �nemliydi. Babam�n d�kkan
sorumlusu ile �ay i�mesini ve mallar i�in pazarl�k ederken bir
yandan da adamla kar��l�kl� olarak birbirlerinin aileleri
hakk�nda sorular sormalar�n�, hava durumunu tart��malar�n�,
toplumun ko�ullar� hakk�nda yorumlar yapmalar�n� beklerken
duydu�um sab�rs�zl���m� hala unutmad�m. Bu durum iki saati
rahatl�kla bulabilirdi. Babam buna bay�l�rd�, bense eve d�n�p
oyuncaklar�mla oynamay� isterdim!
Ama
b�y�d�k�e babam�n ve d�kkan �al��anlar�n�n yapt�klar� �eyin
de�erini giderek daha iyi anlad�m. Onlar birbirlerine sadece
bir m��teri ve t�ccardan daha fazla de�er veriyorlard�.
Birbirlerine insan olarak de�er veriyorlard�.
Ge�en g�n
izledi�im Dragnet televizyon �ovunda Jack Webb �avu� Friday
rol�nde, hikayesini anlatmay� biraz uzatmaya �al��an bir
tan�kla r�portaj yaparken �avu� birden ��yle dedi: �Sadede
gelin bayan, sadede gelin�. Ba�ka bir deyi�le �K�sa kes ve
bana sadece istedi�im k�sm�n� ver� diyor. Modern d�nyan�n
h�zl�l���nda bu ayn� zamanda hayata nas�l yakla�t���m�z�
g�steriyor. Genellikle insanlar�n anlatma ihtiyac�nda
olduklar� hikayeleri dinlemeye zaman�m�z, daha do�rusu
sabr�m�z yok. B�t�n g�n s�recek bir i�e d�n��t�rmek i�in
manava gezmeye gitmeyi istemiyoruz.
Oysa bu
�ekilde sadece sonu� k�sm�yla ilgilenmek bizi �G�r�nmez
�nsanlara� d�n��t�rebilir, yani sadece belli bir ama�
oldu�unda hatta bir�ok zaman olsa bile g�r�n�r olmad���m�z bir
duruma d�n��memiz m�mk�n.
Yak�n zamanda verdi�im bir
seminerde bir kat�l�mc� ��yle s�yledi �Aram�zda kar��l�kl�
sevginin oldu�u ili�kiler kurabilsek d�nyay�
de�i�tirebilirdik�. Ger�ekten de yapabilirdik. Sevginin ilk ve
en basit anlam� fark�ndal�kt�r; bu da sadece di�er insan�n
durumuna da de�er vermek ve onu canl� hikayelerle dolu bir
d�nyan�n merkezinde duran bir insan olarak g�rmek ve
onurland�rmak demek.
Her insan di�er ba�lant�lara uzanan y�zlerce ba�lant�n�n ba��
demek ve o y�zlerce ba�lant� da pek �ok ba�ka ba�lant�lar
demek, bunun sonucu da t�m insanl��� kapsayan bir bir a��n
olu�mas� demek. Kalbimin, zihnimin, kelimelerimin,
eylemlerimin bir insana dokunu�u o a��n i�ine ve o a�
vas�tas�yla pek �oklar�na yans�yacak ve kimbilir onlar�n
etkileri de ne kadar uza�a gidecektir. Hi�
bilemeyece�imiz, tahmin bile edemeyece�imiz �ekillerde
etkile�imler yaratabiliriz.
Ama burada
mesele bu �ekilde bir etki yaratmak de�ildir. Mesele, �n�m�zde
duran di�er insanla sevgi dolu bir ili�ki yaratmak, onlar�
g�r�nmeyen birer yarat�ktan ger�ek, mevcut birer insana
d�n��t�rmek. Tanr� bu ba�lant�larda a���a ��kabilir.
Pek �ok
hikayeyi hatta belki hi�birini dinleyebilecek enerjiye ve
zamana sahip olmayabilirim. Ama �nemsemeye ve de�er vermeye
dayal� bir enerji ba�lant�s� yaratmak benim sadece bir an�m�
al�r. Bununla birlikte bu �m�r boyu bir arkada�l�k kurmak gibi
bir �ey de�il ama burada yapt���n�z �uursuzlu�u �uura,
�nemsemezli�i �nemsemeye, g�r�nmezli�i fark�ndal��a
d�n��t�rmektir.
Bu, �ift
y�nl� i�leyecektir. Baz� d�kkanlarda sat�� g�revlisi olarak
�al��an baz� arkada�lar�m�z var. Otomatik pilota ge�menin;
yani g�l�mseyen ve ho�a giden bir maske tak�p m��teriyi
bununla kar��laman�n oysa tam olarak orada bulunmaman�n �ok
kolay oldu�unu s�yl�yorlar. Ayr�ca m��teri de onlar� tamamen
�orada� olarak g�rm�yor ya da onlarla ilgilenmiyor, yani her
iki tarafta da bir �uursuzluk, oynad�klar� rollerin i�inde
kaybolmu� ger�ek insanlar var. Ama taraflardan biri mevcut,
kar��s�ndakine kar�� fark�ndal�kl� bir tav�r i�inde, d���nceli
oldu�unda, her iki taraf da daha y�ksek bir fark�ndal��a
�ekilmi� oluyorlar. Her iki taraf da an i�inde daha �uurlu,
daha canl� hale geliyorlar ve bunun etkileri insan�n b�t�n bir
g�n�n� de�i�tirebiliyor.
Bir
g�revli, bir kasa g�revlisi veya garson bana sadece m��teri
gibi de�il s�radan davran���n�n d���nda bir tav�rla
yakla�t���nda enerjimin ne kadar y�kseldi�ini biliyorum. B�yle
bir nezakete her zaman kar��l�k vermeye �al���r�m. Bir
g�l�mseme, nazik bir s�z, bir olumlama veya onlar i�in bir iyi
dilek dileyerek bunu yapar�m ve bunlar�n her birini yapmak �ok
kolayd�r. Ve �n�mde duran bu insan� sadece bir g�revin ya da
rol�n uzant�s� olarak de�il ger�ek bir insan olarak farketmek
i�in gereksinim duydu�um enerji bana di�er eylemlerime
ta��yaca��m bir fark�ndal�k y�kselmesi sa�layacakt�r.
Bu konu
bana bir arkada��m�n anlatt��� bir hikayeyi �a�r��t�r�yor. Bir
keresinde bir fast-food restoran�nda ��le yeme�i yemek
i�in durmu�tu. Acelesi vard� ve zihni o g�n yapmas� gereken
belki y�z farkl� i�le doluydu. Bununla beraber garson k�z
sipari�ini almak i�in geldi�inde ona kar�� ger�ekten orada
olarak �ok ne�eli davrand�, enerjisi, bir sonraki m��teriyi
de�il, onu tam bir insan olarak g�rmekte �srarl�yd�, �yle ki
arkada��m zihninde d�n�p duran her �eyi bir kenara b�rak�p
ger�ekten ona bakt�. Bana ��yle dedi: �Bana bir insan olarak
duydu�u sevgiyi g�zlerinde g�rebiliyordum. Benim i�in tamamen
oradayd� ve o an birden Tanr��n�n g�r�nmesini ya�ad�m.
Tanr��n�n bana olan sevgisinin daha �nce hi� hissetmedi�im
gibi i�ime akt���n� hissettim ve orada o fast-food
restoran�nda sevin� i�inde a�lamaya ba�lad�m! Ne yedi�imi hi�
hat�rlam�yorum ama tam �� g�n devam eden bir kutsanma hissi
ya�ad�m, ��nk� garson k�z kendi varl���n�n g�c�yle beni
kendime �a��rm��t��.
Birbirimize
b�yle varl�klar�m�z� tan�ma hediyeleri sunabiliriz ama bunun
i�in �ncelikle birbirimizi g�rmeye ihtiyac�m�z var.
Birbirimize rolleri g�rmeden, beklentileri, �niformalar�
g�rmeden, an� de�il birbirimizi g�rerek yakla�mal�y�z.
Ba�kalar�n�n bizim varl���m�zda g�r�nmez olmalar�na izin
vermememiz gerekir. Bunu yapt���m�z zaman kutsamalar akar. Bu
belki bize arkada��ma oldu�u kadar keskin hi�bir�ey
ya�atmayabilir ama d�nya o zaman biraz daha g�zel, biraz daha
�uurlu, biraz daha sevilen ve sevgi dolu bir yer olacakt�r.
G�r�nmez
olan�, sevgiyi g�r�n�r hale getirmek, bir d�nyay� de�i�tirme
yoludur.
|