G�n�n Penceresi

WWW.ASTROSET.COM

 

GARC�A'YA MEKTUP

  Elbert Hubbart'�n Garcia'ya Mektup adl� yakla��k y�z sene �nce yaz�lm�� makalesi tarihin en fazla okunan makalesi olma �zelli�ini ta��r. Milyonlarca kopyas� ��kart�lm��, bakanlara, cephelerdeki askerlere, devlet memurlar�na da��t�lm�� bu makaleyi ve makalenin kendisi kadar etkileyici olan yay�lma �yk�s�n� sizlerle payla�mak istedik.

  Yery�z�nde bir�ok �airin, yazar�n �iirleri, �yk�leri, romanlar�, yabanc� dillere �evrilmi�, kendi �lkesi d���nda da yay�mlanm��t�r ama... Galiba yaln�zca bir gazetecinin, bir "gazete k��e yaz�s�" bir�ok yabanc� dillere �evrilmi� ve kendi �lkesi d���nda bir�ok �lkede de yay�mlanm��t�r. O gazetecinin adi, Elbert Hubbart, o k��e yaz�s�n�n ba�l��� ise "Garcia'ya Mektup" tur. Elbert Hubbart'in bu yaz�s�n�n, y�z y�l boyunca �e�itli �lkelerde yap�lan bask�s�, y�z milyon adedi a�m��t�r.
  T�m meslekta�lar�na �rnek olu�turacak bir olgunluk d�zeyindeki bu Amerikal� gazetecinin, "
Philistine" adl� ayl�k bir derginin 1899 �ubat say�s�nda yay�mlanan bu yaz�s�, hi�bir ola�an�st� �zelli�i olmayan, s�radan bir �avu�un g�rev sorumlulu�unun �yk�s�d�r.

  Hubbart'in "Garcia'ya Mektup"undan etkilenen ilk ki�i, New York Merkez Demiryolu ��letmesi y�neticilerinden George Deniels oldu. Bu y�netici, "Philistine" dergisindeki yaz�y� Genel Y�netmeni'ne okuduktan sonra ondan, bu yaz�y� �o�alt�p t�m demiryolu �al��anlar�na da��tmak i�in izin istedi.
  George Daniels istedi�i izni ald�ktan sonra "Garcia'ya Mektup"u be� y�z bin adet bast�rd� ve "Bu �avu�u �rnek al�n�z" �n yaz�s�yla i�letmenin t�m �al��anlar�na da��tt�.

  "Garcia'ya Mektup"un varl���, k�sa bir s�re sonra Rus Demiryollar� Genel Y�netmeni Prens Hilakoff'un kula��na ula�t�. New York Merkez Demiryolu ��letmesi �al��anlar�ndan birinden sa�lanan "mektup"un bir kopyas�n� okuduktan sonra Prens Hilakoff, bunun Rus�a'ya �evrilmesini ve Rus Demiryolu �irketi'nin t�m �al��anlar�na da��t�lmas�n� emretti.
  "Garcia'ya Mektup", demiryolu i��ilerinden, Rus Ordusu mensuplar�n�n eline ge�ti. Erler aras�nda elden ele dolasan mektubu Ordu Komutanlar� okuyunca, mektubun "resmile�tirilmesine" ve t�m ordu mensuplar�na da��t�lmas�na karar verdiler.
  Japonlarla ba�layan sava� i�in cepheye giden Rus askerlerin t�m�n�n �niformalar�n�n ceplerinde "Garcia'ya Mektup"un bir kopyas� bulunuyordu.
  Japonlar, sava�ta tutsak ald�klar� Rus askerlerin t�m�n�n ceplerinden ��kan "Garcia'ya Mektup"u g�r�nce bunu ciddi bir incelemeden ge�irdiler. "Mektup" Japoncaya �evrildi ve bunun, "Tutsak al�nan t�m Rus askerlerin ceplerinde bulundu�u" haberiyle birlikte Japon �mparatoru'na sunuldu. "Mektup"tan imparator da etkilendi ve birer kopyas�n�n Japon H�k�metinin t�m �yelerine da��t�lmas�n� emretti. T�m Japon Bakanlar, "Garcia'ya Mektup"u �o�alt�p, kendi bakanl�k �rg�t�nde g�revli t�m �al��anlara g�nderdiler.
  ABD Deniz Kuvvetleri mensuplar�na 1913'de da��t�lan mektubun �zel olarak �o�alt�lm�� kopyalar� ise, Birinci D�nya Sava��na kat�lan askerlerin �nemli bir b�l�m�n�n ceplerinde bulunuyordu. Dergide yay�mland���n�n on d�rd�nc� y�l�nda "Garcia'ya Mektup"un "resmi olarak �o�alt�lan" bask�s�, k�rk milyona ula�m��t�.

  Garcia'ya Mektup
  Amerika Birle�ik Devletleri ve �spanya aras�ndaki sava��n bir a�amas�nda ABD Ba�kan�, �ok acele olarak K�ba'daki isyanc�lar�n �nderi Garcia'ya bir haber g�ndermek istedi. Garcia, hangisinde oldu�u bilinmeyen K�ba da�lar�ndan birinde ve nerede olduklar� bilinmeyen onlarca s���naktan birinde saklan�yordu. Kendisine posta ya da telgraf yoluyla ula�abilmek olanaks�zd�.
  ABD Ba�kan�'n�n ona, ne denli �nemli bir haber g�ndermek istedi�ini bilen �evresindekiler, Garcia'ya bir haberin, ancak elden g�t�r�lebilecek bir mektupla ula�t�r�labilece�ini bildirmek zorunda kald�lar. Ba�kan�n �aresiz bak��lar� kar��s�nda yan�t, �evresindeki subaylardan birinden geldi.
  'Benim birli�imde, Rowan ad�nda bir �avu� vard�r' dedi. Kimsenin nerede oldu�unu bilmedi�i Garcia'yi o bulabilir ve mektubunuzu kendisine ula�t�rabilir.

  Bu yan�ta Ba�kan'�n akl� pek yatmam��t� ama, ortada yap�labilecek ba�ka bir �ey yoktu. Rowan �a�r�ld�. Kendisine, Garcia'ya g�nderilecek mektup uzat�ld� ve... '
Bunu, Garcia'ya teslim edeceksin' denildi.
  Rowan mektubu ald�, �niformas�n�n yan�ndaki deri kesenin i�ine koydu, kesenin a�z�n� s�k�ca b�zd�kten sonra, g��s�n�n �zerine kay��la ba�lad�. �nce Ba�kan'a selam verdi, sonra komutanlara, en sonra da kendi komutan�na selam verdi, d��ar� ��kt�.

  Rowan, yola ��kt�ktan tam d�rt g�n sonra, gecenin karanl���ndan da yararlanarak, �st� a��k bir kay�kla K�ba sahilinin a��klar�na vard�. K�ba'n�n, balta girmemi� ormanlar�na dal�p, g�zden kaybolduktan �� hafta sonra, adan�n �teki yakas�nda ortaya ��kt�. �lkesinin d��man� bir �lkeyi, y�r�yerek bir u�tan �teki uca ge�ti ve Garcia'ya, mektubunu teslim etti.
  Burada size Rowan'in, Garcia'ya mektubu g�t�rebilmek i�in ne zorluklar atlatt���n�, ne tehlikeler ge�irdi�ini anlatacak de�ilim. Onun, ne denli kahraman bir asker oldu�unu da anlatacak de�ilim. Yaln�zca bir noktay�, hem de �ok gereksinim duydu�umuz bir noktay�, iyice belirtmek i�in yaz�yorum size t�m bunlar�.

  ABD Ba�kan�'n�n makam odas�ndaki olay�, ana �izgileriyle bir kez daha g�zden ge�irelim:
  ABD Ba�kan� Mckinley, Garcia'ya teslim edilmek �zere Rowan'a bir mektup verdi. Ona yaln�zca, '
Bu mektubu Garcia'ya teslim ediniz' dedi. Rowan mektubu ald�, g��s�ne ba�lad�, selam�n� verdi ve odadan ��kt�.
  L�tfen dikkat ediniz: Rowan, 'Garcia nerede?' diye bir soru sormad�. 'Garcia kim?' diye bir soru da sormad�. Yapt��� tek �ey, kendisine verilen g�revi almak oldu. Zaten kendisinden beklenen, onun da yapmas� gereken buydu.

  Rowan, �lkesindeki her okula heykeli dikilebilecek ve yeti�en t�m ku�aklara �rnek olarak tan�t�labilecek bir '
�l�ms�z kahraman'd�r. Fakat bug�n�n gen�leri onun kahramanl���ndan �ok, ba�ka bir �zelli�ini �rnek almak zorundad�rlar. Rowan'in �rnek al�nmas� gereken �zelli�i, verilen g�revi sadakatle kabullenmek, o g�revi yerine getirebilmek i�in hemen harekete ge�mek ve g�revi eksiksiz tamamlayabilmek i�in t�m enerjilerini bir noktada toplamak disiplinidir.
  �zetle, Garcia'ya g�nderilecek mektubu almak, hemen g�t�rmek i�in yola ��kmak ve mektubu Garcia'ya teslim ederek g�revi kendinden beklenildi�i g�ven d�zeyinde tamamlamak sorumlulu�u ve terbiyesidir.

  General Garcia simdi ya�am�yor, fakat yery�z�nde ba�ka Garcia'lar var. Ve o Garcia'lara g�nderilecek ba�ka mektuplar var. �evremize bakt���m�zda ise, genellikle g��s�z, isteksiz, g�n�ls�z ve umursamaz ki�ilerle kars�la��yoruz.

  Y�netici olarak g�rev yapt���n�z i� yerinizde, varsay�n ki alt� yard�mc�n�z var. Bunlardan birini �a��r�n ve kendisinden s�yle bir istekte bulunun:

  'L�tfen benim i�in ansiklopediye bak�p, Corregio'nun ya�am�na ili�kin �zet bir bilgi haz�rlay�n.' Yard�mc�n�z size, 'Peki, efendim' deyip, bu g�revi yapmaya hemen gidecek mi?
  Bo� yere umutlanmay�n. B�y�k bir olas�l�kla b�yle bir �ey yapmayacak. Donuk bir ifadeyle y�z�n�ze bakacak ve size, �u sorulardan birini ya da birka��n� soracakt�r:
-O kimdir?
-Hangi ansiklopedi'den bakay�m?
-Fakat bu g�rev benim sorumluluk alan�ma girmiyor ki, efendim...
-Bismarck'�n ya�am �yk�s�n� istemiyorsunuz, de�il mi?
-Bunu benden daha k�demli bir arkada� yapsa daha iyi olmaz m�, efendim?
-Ya�am� hakk�nda bilgi istedi�iniz bu ki�i halen ya��yor mu, yoksa �lm�� m�, efendim?
-Acelesi var mi, yoksa elimdeki i�i bitirdikten sonra yapsam olur mu?
-Ben ansiklopediyi bulup getirsem olur mu, yoksa oradaki bilgiyi aynen kopya �ekmemi mi istersiniz?
-Bu ki�inin ya�am�n� ni�in ��renmek istiyorsunuz, efendim?
-Onun ya�am �yk�s�nde neyi vurgulamam� istersiniz?

  Siz t�m bu sorular� b�y�k bir sab�rla yan�tlay�p, kendisinden bu bilgiyi ni�in istedi�inizi, onun bu bilgiyi nereden, nas�l bulaca��n� tane tane a��klad�ktan sonra bile �al��ma arkada��n�z, hi� ku�kum yok, kendi b�l�m�ne gidecek ve kendi yard�mc�lar� aras�nda 'Garcia'ya Mektup'u g�t�recek bir ki�iyi aramaya �al��acakt�r.

  Bir stenograf ilan� i�in ba�vuranlar�n onda dokuzu, ne imla kurallar�n�, ne de noktalama i�aretlerini kullanmay� bilir. Daha da k�t�s�, ba�vuruda bulundu�u is i�in bunlar�n 'olmazsa olmaz' kurallar oldu�unu akl�na bile getirmez. B�yle bir ki�i, Garcia'ya mektup g�t�rebilir mi?

  Benim y�re�im, evde oldu�u zaman da, i�ten uzakta oldu�u zaman da i�ini yapan adamdan yanad�r. Garcia'ya g�t�rmesi i�in kendisine verilen mektubu al�p, cebine koyan, fakat aptalca sorular sormayan adamdan yanad�r. Uygarl�k, i�te bu �aptaki ki�iler i�in uzun ve biraz da s�k�nt�l� bir soru�turma d�nemidir.

  O her kentte, kasabada, k�yde ve her b�roda, ma�azada ve fabrikada vard�r. D�nya, i�te bu �aptaki ki�ilerin sorumluluk bilinci ve i� terbiyeleriyle ayakta durabiliyor. T�m insanl�k, evrimini biraz daha, biraz daha h�zland�rabilmek i�in, t�m g�c�yle, i�te bu bilin� ve bu terbiyedeki, bu �aptaki ki�iler i�in hayk�r�yor:

'Garcia'ya mektup g�t�recek ki�ilere gereksinimimiz var. Hem de en k�sa s�rede, her yerde ve her zaman...'

 
 
 

Astroset 2004-2010