UNESCO
(Birle�mi�
Milletler E�itim Kurumu)
2007
Y�l�n� ho�g�r�, sevgi ve tolerans�n, 800 y�ll�k g�n�ller
sultan� olan Mevlana�y� anma y�l� ilan etti.
T�m
d�nyan�n uluslar aras� sevgi, h�manizm ve k�resellik slogan�
olarak kabul etti�i,
"Gel, Gel, ne olursan ol, gel! �ster k�fir, ister mec�s�,
ister puta tapan ol, gel! Bizim derg�h�m�z �mitsizlik
derg�h� de�ildir. Y�z kere t�vbeni bozmu� olsan da yine
gel!"
�a�r�s�yla dil, din, �rk, milliyet ay�rmadan insano�luna
seslenmeyi ba�aran Mevlana; g�zlerini d�� d�nyadan biraz da
kendi i�lerine �evirmek, kendi ruhunda yolculuk yapmak,
kendini bilmek ve tan�mak isteyenlerin g�n�l rehberi olarak, sekiz y�z y�ld�r her t�rl� karanl��� ayd�nlatmaya �al��an bir
���k yolcusu ve �����n� bu karanl�k g�nlerde bizlere bir yol
haritas� olarak sunuyor yeniden!
Sevgisizlik ve ho�g�r�s�zl�k a��s�ndan kritik g�nler
ya�ayan gezegenimize k�resellik, birlik, b�t�nl�k, sevgi ve
ho�g�r� mesajlar�n� y�zlerce y�l �ncesinden bug�nlere
uzanarak vermeye devam ediyor. Unesco�nun bu y�l i�in
Mevlana�y� se�mi� olmas� asl�nda g�r�nenin ard�nda
g�r�nmeyen bir mesaj ta��yor, sevgiyi unutmu�, �atlam��,
kurumu� topraklara d�nen y�reklerimize,
�i�ine
d�n, insan oldu�unu ve insan�n �erefli bir mahluk oldu�unu
ve sevmeyi asla unutma�
diyor, g�n�ller sultan��
2007
y�l�nda do�al olarak d�nyan�n her yan�nda yap�lacak olan
Mevlana�y� anma g�nlerinde ve �e�itli organizasyonlarda,
onun hangi y�llar aras�nda ya�ay�p hangi eserleri verdi�i
anlat�lacak, Mevlana �iirleri beste yar��malar�
d�zenlenecek, film festivalleri, �iir dinletileri
haz�rlanacakt�r ama O as�l mistik kimli�iyle ba�ka mesajlar
g�ndermektedir g�n�m�ze�
Daha hi�
konu�ulmaz iken k�resel ve holistik bir anlay��� sevgi,
varl�k sayg�s�, ho�g�r� potas�nda eriterek, g�n�m�ze ta��yan
Mevlana�n�n felsefesinde; g�n�m�z ruhsal ara�t�rmac�lar�n�n
en �ok ilgilendi�i konu olan kuantum kuram�n�n izlerine de
rastlamak m�mk�nd�r.
Klasik mant��a g�re bir nesne ya dalgad�r veya par�ac�k, hem
dalga hem par�ac�k olmaz. Mutlaka iki �eyden biri olmak
zorundad�r. Oysa ki Kuantum kuram�na g�re her nesne hem
dalgad�r hem par�ac�k. Mesnevi�deki pek �ok �iirinde bu
kuram� an�msatan dizeler vard�r. Metafizik ve felsefenin
binlerce y�ld�r s�ylemeye �al��t��� ikinin bir edilmesi
olgusunu ve buradaki sakl� b�t�nl��� y�re�i ile sezmi�,
hissetmi� olan Mevlana ise 800 y�l �ncesinden bug�nlere
uzanan bir �iirinde bizlere ��yle sesleniyor:
Oldu�um gibi kim g�rebilir beni,
Ne rengim var benim ne ni�an�m
Benim de bildi�im s�rlar var diyeceksin
Ama
Hem o s�rlar�m ben
Hem o s�rlar� saklayan
Bu g�n�l ne vakit durulacak, bilmem.
Ama �u anda hi� k�m�ldamadan duran da benim
Y�r�y�p giden de ben
Ben bir denizim
Kendi varl��� i�inde ta�an
U�suz bucaks�z
Alabildi�ine geni�
K�y�s�z, h�r bir deniz.
�ki d�nya da yok oldu gitti benden ,
Art�k ne bu d�nyadan sorsunlar beni
Ne o d�nyadan
Tasavvuf
felsefesinin �z�nde ve b�t�nc�l bir karakter ta��yan
Mevlana�n�n Mesnevi�sinde bu anlay�� var. Mevlana bu
d���ncelerini bilim adamlar�ndan 750 y�l �nce bizlere
aktard�. Fizik�iler ve bilim adamlar� ise laboratuar
ara�t�rmalar�yla son 20-30 y�ld�r ezoterik ve ruhsal
��retilerin y�zlerce hatta binlerce y�l �nce s�ylediklerini
ke�fetmeye ba�lad�lar. Metafizik ile Fizik aras�nda
kurulmakta olan k�pr�ler Yeni �a��n veya di�er ad�yla Kova
�a��n�n, birle�tirici, b�t�nleyici, yepyeni bir anlay���n
yakla�makta oldu�unun en inand�r�c� g�stergesi de�il mi?
Mevlana ho�g�r� y�l�n� ve O�nun Mesnevisini bu b�t�nsel
anlay�� i�inde yeniden ele almak, binlerce y�l �nceki
mesajlar�na daha derin bir anlam katmak olmaz m�?
Kuantum
kuram�na g�re kar��tlar mevcut de�ildir. Yani, bir kavram
hem kendisidir hem de kar��t�. Arada kesin bir ay�r�m
yoktur. Ayn� anda, ayn� b�t�nl�k i�inde var olurlar ve
g�zleyenin se�imine g�re dalga veya par�ac�k haline
d�n���rler.
�nci de nedir, bir katre ki
i�inde deniz gizli, bir g�ne� ki zerrede gizlenmi�,
Bir g�ne� fakat zerre g�sterdi
kendini, derken de yava� yava� y�z�n� a�t�.
Ademo�lu de�ersiz topraktan
do�mu�tur, topra��n o�ludur, fakat bu o�lun babas�yla ilgisi
nereden, nas�l?
Bir ilgisi varsa bile ak�ldan
gizli, niteliksiz, ak�l nereden izini bulacak?
Kendini Bilmek
Mevlana,
Anadolu topraklar�n�n ba�r�ndan ��kartt��� bir ba�ka bilge
Nasreddin Hoca gibi ikilemlerden kurtularak, her �eyde birlik
ve teklik oldu�unu, her �oklu�un tekli�e gitti�ini i�aret
eden bir �slam Misti�i ve ger�ek bir sufidir. Onun
�fark�ndal�k ve kendini
bilme�
yolunda bir ezoterik okul gibi t�m insanl��a y�zlerce y�ld�r
hizmet etti�ini yeniden an�msama f�rsat� bulmu�ken,
eserlerini ve mistik kimli�ini ara�t�rma y�ntemlerimizde bir
de�i�iklik yapabilir, yeni bilgiler �����nda ona bir kez
daha bakmay� bir g�zlemci olarak se�ebiliriz. Kim bilir belki
bu se�imle de, dalga y�n�m�z� harekete ge�irerek bize
yeni �eyler f�s�ldamas�na neden olabiliriz!�
Mevlana�n�n insanl��a mesaj�nda birlik, teklik, vahdet
d���ncesi, sevgi ve ho�g�r� vard�r. Ho�g�r�, teker teker
insanlar�n veya toplumlar�n i�inde bar�nd�rd���
farkl�l�klara ra�men, onlar� b�t�nl�k i�inde
de�erlendirmenin ve kucaklaman�n en sa�lam yoludur.
Beri gel, daha beri, daha beri.
Bu yol vuruculuk nereye dek
b�yle?
Bu h�r g�r, bu sava� nereye
dek?
Sen bensin i�te, ben senim
i�te.
Ne diye bu direnme b�yle, ne
diye?
Ne diye ayd�nl�ktan ka�ar
ayd�nl�k, ne diye?
Tapumuz bir tek olgun ki�iyiz,
bir tek.
Ne diye b�yle �a�� olmu�uz, ne
diye?
Zengin yoksulu hor g�r�r, ne
diye?
Sa� soluna yan bakar, ne diye?
�kisi de senin elin, ikisi de.
Pekiyi, kutlu ne, kutsuz ne?
Topumuz bir tek inciyiz, bir
tek.
Ba��m�z da tek, akl�m�z da tek.
Ne diye iki g�r�r olup
kalm���z?
�ki b�kl�m g�k kubbenin
alt�nda, ne diye?
Sen habire gevele dur bakal�m.
Habire �Usul boylu birlik �am a�ac��de.
Sonu nereye var�r bunun,
nereye?
�u be� duyudan, alt� y�nden
Var�n� yo�unu bilgiye �ek,
birli�e
Kendine gel, benlikten ��k,
uzak dur
�nsanlara kat�l, insanlara
�nsanlarla birlik ol.
�nsanlarla bir oldun mu bir
madensin
Bir ulu deniz
Kendinde kald�n m� bir
damlas�n, bir dane
D�nyada nice diller var, nice
diller
Ama hepsinde de anlam bir
Sen kaplar�, testileri hele bir
k�r
Sular nas�l bir yol tutar gider
Hele birli�e ula�, h�r g�r�,
sava�� b�rak
Can nas�l ko�ar, bunu canlara
iletir.
Mevlana�n�n ��retisi �slami bir k�kene sahiptir ve en
bozulmam�� en temel nitelikleriyle tam anlam�yla Tanr��ya
teslim olma felsefesinin
derinli�ini ta��r. Tanr��ya ger�ek manada teslim olman�n da
nefis denetimi ve fark�ndal�k oldu�unu iyi bilir.
MEN
BENDE-� KUR'ANEM EGER CAN DAREM
(Bu can�m var olduk�a ben Kur'ana tutsa��m)
MEN H�K-� REH-� MUHAMMED MUHTAREM
(Muhammed Mustafan�n yolundaki topra��m)
EGER NAKL KUNED C�Z �N KES EZ G�FTAREM
(Benden ba�kaca bir s�z nakledenler olursa)
B�ZAREM EZ U VEZ AN SUHEN B�ZAREM
(Hem onu s�yleyenden hem o s�zden uza��m)
Ben Kimim?
Mevlana Mesnevi�sinde insanl�k
tarihinin binlerce y�ldan beri sordu�u en temel soruya yan�t
arar; �Ben kimim ve neden buraday�m?�. Ve bu sorular�n
kar��l���nda da bize sundu�u ger�eklik sevgi yolundan ge�er.
G�n�m�z insan�n�n en yoksun oldu�u �ey, d���nmek
de�il, sevgi ve anlay��� ya�ama ge�irememektir! Yarad�lm��
olan her �eyi sevmek insanl�k ailesinin temel yol
haritas�d�r, elimizde tuttu�umuz fener ve hatta yolun
kendisi sevgi yani onun deyimiyle a�kt�r. Mevlana
��retisinde insan ve Tanr� sevgisi �a�k� olarak
tan�mlan�r. Onun felsefesinde Tanr� "Ben
gizli bir hazine idim; sevdim (istedim) ki bilineyim�
der. Mevlana
felsefesinin ve Mevlevili�in temeli �affetmek� �zerine
temellendirilir. Mevlana d�nya �zerindeki her varl��a,
nefsinin karanl�k yan�na esir d��m��, ay�plar�n en b�y���ne
sebep olmu� hatta karanl���n en dibine inmi�, her insana
kucak a�ar ve onu
�Ne olursan ol yine de gel�
diyerek
herkesi birli�e �a��r�r. �nsan vicdan�n�n ve ahlak�n�n
tekam�l�ne inand��� i�in affedici bir felsefesi vard�r.
�K�t��n�n, �iyi�nin idrak edilmesinde, insanda a��lmay� ve
bilinmeyi bekleyen t�m y�celiklerin var oldu�una ama bunun
do�al bir fark�ndal�k s�recine tabi oldu�u ger�e�ine
bizzat kendisi varm��t�r.
Mesnevisinde yer alan bir c�mlesinde, bu olgunla�ma
s�recinde her birimizin vicdani fark�ndal���n�n farkl�
seviyelerini renklere benzetir: �Ne vakit renksizlik
mertebesine ula��rsan, orada Musa ile Firavun bir olur.�
Der. O, yery�z�nde de g�ky�z�nde de basamak basamak y�kselen
gizli merdivenleri ��kmaya �al��an ve bocalayan, sendeleyen
her insana kay�ts�z ve �arts�z kucak a�m��t�r. As�l O�nun bu
ho�g�r�s�ne ve birlik anlay���na ula�abilmek i�in bu
topraklar�n �ocuklar� olarak yapacak daha �ok i�imiz var
demek en do�rusudur.
Dostlar, dostlar
Birbirinizden ayr�lmay�n
Ba��n�zdan ka�amak hevesleri at�n
Madem ki hepiniz birsiniz, ikilik havas� �almay�n
Vefa sultan� emrediyor;
Vefas�zl�k etmeyin.