Kadim Bilgelik

                   Maya-M�s�r-Asya-Anadolu Ortak K�lt�r�  28

WWW.ASTROSET.COM

�N-T�RK HARFLER�N�N K�KEN�

Do�. Dr. Haluk BERKMEN

  Bat� abecesindeki bir�ok harfin �n-T�rk damgalar�ndan t�rediklerini s�yledim. Bir di�er �rnek olarak B harfinin geli�iminden s�z edeyim.


B harfinin geli�imi

  B harfinin k�keni �n-T�rk UB / BU damgas�d�r. UB damgas�n� Resmin �st sol k��esinde g�r�yoruz. Orhon abecesinde iki de�i�ik B harfi vard�.
  Resimde B1 ve B2 harfleri g�r�l�yor.B2 ince seslilerle ve B1 kal�n seslilerle birle�erek hece �eklinde okunuyordu. Latin B harfinin B1 ile olan benzerli�i �arp�c�d�r.

  �n-T�rk BU damgas�ndan (hecesinden) bir�ok s�zc�k t�remi�tir. �n-T�rklerin boynuzlu hayvanlar� kutsal sayd�klar�ndan s�z ettim. (Bkz. Iss�k Kurgan� ve Kutsal Hayvanlar adl� 26 say�l� yaz�m). K�rg�z T�rk�e'sinde buka bo�a demek oldu�u gibi, buka�ar gen� bo�a, tosun demek oluyor. Frans�zca bouc (okunu�u buk) ko� demek olup, bovin de b�y�kba� hayvanlara denir. Ayr�ca da� ke�isine de bouquetin (buk�ten) denmektedir. Almanca da� ke�isine bukk denirdi, zamanla bu s�zc�k kullan�mdan kalkm��t�r. �ngilizce bull ve buffolo (Amerika bo�as� olup K�z�lderililerin dilinden al�nt�d�r) s�zlerinde de /bu/ sesini buluyoruz. T�rk�e bo�a ve buza�� s�zleri de ayn� k�k s�zc�kten t�remi�lerdir.
  Bu �rnekler g�steriyor ki �n-T�rk boynuzlu kutsal hayvan�n� ifade eden BU k�k s�zc���, �n-T�rklerin her gittikleri yerlerde benzer s�zc�klerin olu�umunda etken olmu�tur. Keza, Finike harfi Beth de aynen B1 damgas�na benzer.

  Alt s�rada ise �� adet ba�l�k g�r�yoruz. Hepsi de boynuzlu. Bu ortak �zellik bo�a veya ko� boynuzunun bir t�r eski y�netici simgesi oldu�unu ve �ok farkl� co�rafyalarda, farkl� k�lt�rlerde benzer �ekillerde ortaya ��km�� oldu�unu g�steriyor. Hepsi de ayn� k�k k�lt�r�n farkl� kollar� idiler. Japon ba�l���n�n Kabuto ad�nda olu�u /kab/ veya /kap, kapak/ k�k s�zc�kleri ile olan ili�kisine i�arettir.

  Sadece ba�l�k simgesi ile kalsa karar vermek zor olurdu. Fakat, simge art� yaz� art� dildeki s�zc�kler ve onlar�n anlamlar� da uyum halinde olunca, bu durumu ne tesad�f ne de i�g�d�lerle a��klamak m�mk�nd�r. Co�rafi b�y�k mesafeler bize etkile�me olay�n�n da pek m�mk�n olamayaca��n� s�yl�yor. Kala kala ortak k�k k�lt�r sav� kal�yor. Bu sav� destekleyen g�r�� de ileri s�rm�� oldu�um, Asya k�kenli �n-T�rk k�lt�r�d�r.
 
�ki kolu ba��n sa� ve sol taraf�ndan y�kseltmek gelene�i de �ok eski bir �n-T�rk simgesidir. Bug�n dahi /ba�ar�/ anlam� ta��yan bu hareket, boynuzlu kutsal hayvanlarla ve �zellikle g�� simgesi bo�a ile b�t�nle�meyi simgeler.


Japon Sumo G�re��isi

  Resimde bir Japon Sumo g�re��isi g�r�yoruz. Kendisi bu g�re�te en y�ksek unvan olan /Yokozuna/ mertebesine eri�mi� Takanohanad�r. Kollar�n� iki yana a��p ba��na do�ru y�kselterek, �ok eski d�nemlerden kalma /bo�a kadar g��l�y�m/ mesaj�n� vermektedir.

 

  Resimde Danimarka'da bulunmu� bir g���m g�r�l�yor. G�m��ten yap�lm�� olan bu kazan kutsal merasimlerde �zel ama�lara y�nelik kullan�m� vard�. Kazanda kabartma olarak kollar�n� iki yana a��p ba� hizas�nda y�ksekte tutan bir insan g�r�l�yor. Sa� tarafta ise ayn� kazandan bir di�er kabartmay� g�r�yoruz. Ba�da� kurmu� vaziyette ve ba��nda boynuzlar� olan, bir elinde bir y�lan di�er elinde bir halka tutan y�netici ki�i. Ba��ndaki boynuzlar ve elinde tuttu�u y�lan onun g�c�n�, sa� elindeki halka ise ON damgas�n� simgeliyor. Yani, /Ben, tanr�sal g��lere sahip olan evren (g�ne�) ile b�t�nle�mi� �n-T�rk y�neticisiyim/ mesaj�n� veriyor. Zaten, kuzey inanc�nda bu �ah�s /Boynuzlu tanr�/ (horned god) olarak tan�nmaktad�r.

  Viking ve t�m kuzey Avrupa yaz� t�r� Orhon kitabelerindeki yaz�ya �ok benzer. Her iki yaz� �ekli do�rudan Asya k�kenli olup �n-T�rk damgalar�ndan geli�mi�tir.


ORHON ile V�K�NG Harf �rnekleri

  Resimde iki yaz� t�r�ndeki baz� harfler kar��la�t�r�l�yor. Her ne kadar t�m harfler yoksa da benzer olan 20 harf g�r�l�yor. Viking abecesinde 24 harf bulundu�u g�z �n�ne al�n�rsa Viking abecesinin y�zde 83 oran�nda Orhon abecesi ile uyum (korelasyon) i�inde oldu�u g�r�l�yor.
  Orhon abecesinde 38 harf vard�r. Bu da g�sterir ki yaz� heceye dayal� bir sistemdir ve bir i�aret bir�ok hecenin yerine ge�ebilmektedir. �n-T�rk�e'nin bir tek hece dili oldu�u g�z �n�ne al�n�rsa, bu yaz� �eklinin t�m�yle dile uyum sa�lad��� ve al�nt� olmad��� sonucu ��kmaktad�r.

  Viking abecesi Latin veya Yunan abecesi ile olan benzerli�i ve ortak y�nleri Orhon abecesine g�re daha d���kt�r. Harflerin okunu�u ise zaman i�inde de�i�mi� olabilir. Zira, Viking'ler Asya k�kenli bir halk olmalar�ndan dolay� dilleri T�rk�e, Fince ve Macarca ile de akrabal��� olan ara bir dildir. Hem Fince'nin hem de Macarca'n�n Ural dil gurubuna ait olduklar� ve bir Altay dili olan T�rk�e ile yak�n akraba olduklar� bilinmektedir.

<< �nceki yaz�

sonraki yaz� >>

 

Astroset 2004-2010