Kadim Bilgelik

                   Maya-M�s�r-Asya-Anadolu Ortak K�lt�r�  60

WWW.ASTROSET.COM

 

ASYA DA�ILIMININ �ZLER�

Do�. Dr. Haluk BERKMEN

  Bir �nceki 59 say�l� yaz�mda insanl���n ilk da��l�m dalgas�ndan s�z ettim. Afrika k�kenli insanlar Orta-Asya�ya ula�t�klar�nda o b�lgeyi kendilerine yerle�im b�lgesi olarak se�mi�lerdir. Orada dil, din ve mimari k�lt�r�n� geli�tirdikten sonra, iklim �artlar�n�n de�i�mesi sonucu, yeniden g��e zorlanm��lard�r. Bu b�y�k da��l�m�n izlerine �ok az say�da kalm�� olan insan guruplar�nda h�la rastlamak m�mk�nd�r.

  Bu guruplardan bir tanesi kuzey Japonya adalar�nda ya�amlar�n� s�rd�rmeye �al��an Ainu halk�, di�eri Avustralya�n�n orta b�lgelerinde az say�da kalm�� olan Aborijin ad�yla an�lan yerli halk. �stteki resimde bu iki halktan birer �rnek ki�i g�r�l�yor. Aralar�ndaki uzak mesafeye ra�men y�z hatlar�ndaki benzerlik �arp�c�d�r. (Soldaki resmin kayna��: A�NU Spirit of the North People, University of Washington Press, 1999, ABD. Sa�daki resmin kayna��: National Geographic, �ubat 1988, Cilt 173, say� 2, sayfa 266)

 Ainu halk� Asya�n�n en do�u b�lgelerine ve adalar�na yerle�mi� olan ilk toplumdur. Geli�mi� bir dilleri ve dinleri olmas�na ra�men yaz� geli�tirmemi�lerdir. Geleneklerini s�zl� masallarla ve destanlarla nesilden nesile aktar�rlar. B�lgede yap�lm�� olan genetik �al��malar bu halk�n Asya k�kenli oldu�unu g�stermi�tir. (Kaynak: New Scientist dergisi, 14 �ubat 2007

  �stteki genetik da��l�m haritas�nda Orta Asya halk� ile t�m do�u ve g�ney-do�u Asya halk�n�n ortak bir genetik havuzdan t�remi� oldu�unu g�rmekteyiz. Kuzey- do�u Asya halk� ile kuzey Amerika halk� aras�nda da yak�n genetik ili�kiler bulunmu�tur. Bu sonu�lar bir �nceki yaz�mda belirtti�im da��l�m modelini desteklemektedirler. Ainu dilinin  Asya k�kenli biti�ken bir dil oldu�u saptanm��t�r. Ayr�ca, T�rk�e ile ili�kili s�zc�klere de rastlamak m�mk�nd�r. Ainu halk�n�n yayg�n yerle�im b�lgesini alttaki haritada g�rmekteyiz. Haritada Ainu halk�n�n Asya k�tas�ndan Sahalin, Kuril ve Hokkaido adalar�na g�� yollar� g�sterilmi�tir. Taral� b�lgede halen ya�ayan Ainu�lar vard�r.

 Bu b�lgede bulunan co�rafi isimler bug�nk� T�rk�e ile dahi anla��labilir ve yorumlanabilir. ��te birka� �rnek: Okhotsk denizi <= Okh-OT denizi (Ate� OK) -sk tak�s� Rus�a�ya aittir. Kuril tak�m adalar� <= Kuru-il (deniz �zerinde kuru b�lge)

  Hokkaido adas�n�n ad�n� Okh-aydo �eklinde ay�r�rsak ilk s�zc���n OKH oldu�unu ve OK halk�na i�aret etti�ini g�r�r�z. Keza, Sakhalin ad� Sakha-ilin �eklinde iki s�zc��e ayr�l�rsa Saka AS-OK halk�n�n ili olmaktad�r. Asya k�tas�n�n kuzey-do�u b�lgesinde halen ya�ayan Yakut halk� ile Sakha halk�n�n ayn� oldu�u g�r��� vard�r. Ya-kut ad�n� Ay-kut �eklinde okuyabiliriz. Zira, �n-T�rk /Ay/ damgas� /Ya/ olarak da okunabilir. �u halde Ay k�k s�zc���n�n Aynu veya �Aydo �eklinde bulunmas�na �a�mamak gerekir.

  Hokkaido adas�ndaki Ainu diline ait co�rafi isimler Japonlar taraf�ndan de�i�tirilmi�tir. Eski Ainu isimlerine �rnek olarak: Saru deresi (Asyada Siri derya, sar� dere bulunmaktad�r). Kami kawa (Kam deresi. Kawa Japonca dere demektir). Kami ise Tanr� demek olup eski �aman gelene�i ile ili�kilidir. Ura kawa (ur = yerle�im yeri). Keza, Kam�atka ad�nda da KAM k�k s�zc���n� bulmaktay�z.

  Ainu halk�n�n yaz�s� bulunmasa da OK damgas�n� kendilerine g�re �izip �e�itli yerlerde s�s olarak kullanm��lard�r. Alttaki resimde solda Ainu damgalar� ve sa�da Anadolu Af�ar Y�r�klerinin kilimlerde ve �oraplarda kulland�klar� damgalar g�r�l�yor. Aradaki benzerlik tesad�f olmad��� kan�s�nday�m. ��nk� Anadolu�ya gelmi� olan Y�r�kler Sel�uk T�rklerinden �ok �nceleri Toros da�lar�n�n eteklerine yar�-g��er olarak yerle�mi�lerdir.

  A�a��da g�r�len Ainu bayra�� olduk�a yeni, 1973 tasar�m�d�r. �stte g�r�len motifleri i�ermesi, bu motiflerin Ainu halk� i�in h�la, g�n�m�zde bile kutsal anlamlar ta��d�klar�n�n kan�t�d�r.

 
<< �nceki yaz�

sonraki yaz� >>

 

Astroset 2004-2010