|
 Oxford
�niversitesi�nden Joseph Silk ve ekibi, uzay�n alt� boyutlu
oldu�una dair kan�t buldu�unu a��klad�.
Evrenin
alt� boyutlu oldu�unu ileri s�ren astrofizik�i Joseph Silk ve
arkada�lar� bilim adamlar� ekstra boyutun karanl�k maddenin
mu�lak davran���yla ilgili oldu�unu
�ne s�r�yorlar.
Bu gizemli madde g�r�lemiyorsa da galaksilerdeki varl���
g�r�lebilir y�ld�zlara yans�yan k�tle �ekim kuvvetiyle
saptanabilmekte.
Silk ve ekibi, karanl�k maddenin k���k ve b�y�k galaksilerde
farkl� davrand���n� g�zlemlemi�ler. Karanl�k madde, k���k
galaksilerde kendi i�ine �ekilmi� gibi g�r�lmekte, ama b�y�k
galaksilerde durum farkl�.
Birbirini kuvvetli bir
�ekilde etkileyen karanl�k maddeler, karanl�k malzemelerle
daha b�y�k �ekirdekler �retiyorlar, deniyor. (
www.nature.com
02.09.2005)
Fazladan �� boyutun bir
a��klamas�, k�tle �ekim kuvvetinin bir nanometrelik aral�kl�
etkisine al���k olmam�zla ilgili. Bilim adamlar� bu t�r
astronomik g�zlemlerin ekstra boyutlar i�in olas� ilk kan�tlar
olabilece�ini d���n�yorlar. Silk ve ekibinin a��klamaya �al��t��� ekstra boyutlar, bir
nanometre kadar "b�y�k". Bu, evrenin ��
y�nde sadece bir nanometre daha b�y�k oldu�u anlam�na
gelmekte.
�ekim g�c�n�n bu kuvveti Isaac
Newton�un k���k mesafelere dayanan yasas�yla �rt��memekte. Bu
yasa hi�bir zaman deneysel olarak kontrol edilmemi�tir.
Sonu�ta hi� kimse k�tle �ekiminin bir milimetrenin y�zde biri
mesafede ne �ekilde davrand���n� �l�medi.
Silk, k�tle �ekimindeki bu de�i�imin, karanl�k maddenin farkl�
galaksilerde farkl� davranmas�yla ilgili olabilece�ini
d���nmekte.
Bilim
adamlar� art�k g�r�lemeyen gizemli bir maddeden s�z
ediyorlar. Gizemli madde
g�r�lemiyorsa da galaksilerdeki varl��� g�r�lebilir diyorlar.
Bu tan�mlama
ne
ilgin�tir ki y�zlerce y�l �nce ya�am�� ve �ok �e�itli
k�lt�rlere damgas�n� vurmu� mistiklerin tan�mlamalar�na da �ok
benziyor.
Kadim ��retileri sunan
mistikler, maddenin yap�s� ve �z� hakk�nda bug�n yeni fizi�in
ortaya koydu�u ger�eklere son derece yak�n tan�mlamalarda
bulunmu�lard�r. Bu bir tesad�f olabilir mi? �rne�in, �in
bilgeleri evrenin "Chi"
denilen gaz veya eterden olu�tu�unu s�yler.
"Chi", uzayda
hareket eden, yo�unla��nca madde olan hayati enerjidir.
Hinduizm'de Brahman, Budizm'de dharmakaya
s�zc�kleri ayn� anlama gelir. Bu enerjinin hem ruhsal hem de
maddesel �zellikte oldu�u kabul edilir.
S�rr� hen�z bir t�rl� ��z�lemeyen bu karanl�k madde, binlerce
y�ld�r t�m ezoterik k�lt�rlerin bize anlatmaya �al��t���
eterik maddenin asl� m�? Yoksa her
�eyin i�inden ��k�p varoldu�u
g�zle g�remedi�imiz i�in karanl�k
madde ad�n� verdi�imiz kozmik bir plazma ya da kozmik bir
�orba m�?
T�m bu
sorulara bilim en k�sa zamanda yan�t bulacak gibi g�z�k�yor.
�yleyse �unu rahatl�kla s�yleyebiliriz ki, evren sadece 6
boyutlu olamaz. O i� i�e ge�mi� g�r�nen ve g�r�nmeyen pek �ok
boyuttan olu�mu� kozmik bir d�zen, ola�an�st� b�y�leyici bir
yap�. S�rlar�n� kolay kolay
kimseye vermiyor, ancak b�y�k inisiyeler
ya da b�y�k mistikler; ilhamla, sezgiyle bu bilgileri bize
aktar�yorlar�
T�pk� bir buzda��
gibi g�r�nmeyen b�l�m �ok daha derinlerde, �ok daha b�y�k
s�rlar� sakl�yor. |