Metafor / Kuantum Evren

WWW.ASTROSET.COM

KELEBEK KANADI VE KAOS

  "Kelebek etkisi" olarak tan�mlanan meteorolojik ke�if basit�e �unu s�yler: Uygun ko�ullarda �in'de kanatlar�n� ��rpan bir kelebek bu hareketiyle ayn� anda Amerikan sahillerini d�vebilecek bir kas�rgay� ba�latabilmektedir. Yap�lan �al��malar meteorolojik olaylar�n belirli bir sebep sonu� �izgisini takip ederek geli�ti�ini ancak do�rusal olmayan bir s�ralamay� takip ettiklerini g�stermi�tir.

  Ger�ekli�in yeni d�zlemi ve de�i�en paradigmalar
  Ya�am�n b�t�nsel a��dan ele al�nmas� d���ncesi; kuantum mekani�i, kaotik sistemler ve �atallanma teorilerinin incelenmesi ile birlikte yeni fizik kuramlar� aras�nda da ara�t�r�lmaya ba�land�.
  Ger�ekli�in yeni vizyonu t�m fiziksel, biyolojik, toplumsal ve k�lt�rel fenomenlerin temelde birbirine ba�l� ve birbirine dayal� olu�unun kavranmas�na dayan�r. Mevcut disiplinleri ve kavramsal s�n�rlar� a�ar ve yeni kurumlar i�inde ger�ekle�tirilme yolundad�r.

  Yeni vizyon, atomalt� d�nyan�n incelenmesiyle ortaya ��kan, par�ac�k ve dalgalar�n bir arada hareket etmeleri ve birbirlerinden soyutlanamayacaklar�n�n ortaya ��kmas�na ba�l� olarak ele al�nm��t�r. Birbirine ba�l� kavram ve modeller a��n� belirli bir s�re� i�erisinde form�lle�tirmek, ayn� zamanda ona uygun toplumsal organizasyonlar geli�tirmek demektir. Bu kuram ve modellerden hi�biri di�erlerinden daha temel olmayacak ve hepsi de kar��l�kl� olarak birbirleriyle uyum i�inde olacaklard�r.
  Atomalt� par�ac�klar yal�t�lm�� birimler de�ildirler; tam tersine, �ok �zel bir bi�imde davrand�klar�n� ifade eden dalgams� olas�l�k kal�plar�d�rlar.

  Evrenin birbirine �r�l� bir ili�kiler a�� olarak kavran���, modern fizi�in g�ndeme getirdi�i en b�y�k iki konudan biridir. Di�er konu kozmik a��n, asl�nda dinamik oldu�unun fark�na var�lmas�d�r. Maddenin dinamik g�r�n�m�, atomalt� par�ac�klar�n dalga yap�s�nda olmalar�n�n bir sonucu olarak kuantum kuram�nda ortaya ��kar ve maddenin varl���n�n, faaliyetinden ayr� d���n�lemeyece�ini ispat eden g�recelik kuram� daha da merkezi bir yer tutar. Atomalt� par�ac�klar�n temel kal�plar�n�n nitelikleri, yaln�zca dinamik ba�lamda bir hareket, kar��l�kl� etkile�im ve d�n���me dayan�larak anla��labilir.

  Kuantum ve kaos gibi modem fizi�in inceleme alan�na giren teoriler, bilim d�nyas�nda giderek g�� kazand��� anla��lan bir de�i�im d���ncesinin ortaya ��kmas�na neden olmu�tur. Bu d���ncenin temelleri ya�am�n b�t�nsel a��dan ele al�nmas� gereklili�ini giderek daha fazla ortaya koyar gibi g�r�nmektedir. Sadece varolu�un de�il, g�nl�k ya�am�n da b�t�nsel a��dan ele al�nmas� eylem, sa�l�kl� ve do�ru ya�am bi�imleri kurma a��s�ndan; insan�n evrensel d���nceyi tan�mas�nda ve bu bilgilerin anla��labilmesinde bizlere yeni a��l�mlar yapma olana�� sa�lar.

  Astro Fizik�i ve yazar Paul Davies bu g�r��leri ��yle ifade ediyor: "Ger�ek �u ki evren yarat�c� bir �zelli�e sahip. Onun yasalar� da karma��k yap�lar�n ortaya ��kmas�na ve onlar�n �uur noktas�na kadar geli�mesine imkan tan�yan t�rde. Di�er bir deyi�le evren kendi kendine �uurlan���n� organize ediyor. B�t�n bunlar, her �eyin ard�nda, bir �eylerin d�n�p durdu�una dair g��l� kan�tlard�r bana g�re. Bu tasar�m�n etkisi tam anlam�yla b�y�leyici ve muhte�em."

  �zet olarak, kuantum d�nya g�r���, kendi temeli olarak dinamik ili�kiler �zerinde �srarla durur. Bize, d�nyam�z�n, zihin ve ruh, birey ve onun ki�isel maddi ba�lam�, insani k�lt�r ve do�al d�nya aras�ndaki kar��l�kl� yarat�c� diyalogdan olu�tu�unu s�yler. Bize, �zg�r ve sorumlu, ba�kalar�na ve �evresine kar�� duyarl�, temel olarak ili�kide olan, do�al olarak ba�lanan ve her an yaratan bir insan benli�i g�r��� verir�

Yay�n Tarihi: 01.Kas�m.2008