NASA g�kbilimcileri, Chandra teleskobunun �ekti�i g�r�nt�leri
birle�tirerek Samanyolu galaksisinde meydana gelen yeni bir
y�ld�z patlamas�n�n (S�per Nova) resmini elde ettiler.
�nfilak eden y�ld�zdan geriye kalan par�alar�n olanca
ayr�nt�s�yla g�r�lebildi�i foto�raf�n, y�ld�zlar�n geli�imi
ve evrenin geni�lemesi hakk�nda bilim adamlar�na ipucu
vermesi bekleniyor.
(11 Ocak 2007-H�rriyet)
Galaksiler
Bilim adamlar� yeni ipu�lar�n�n pe�inde ara�t�rmal�r�n�
s�rd�r�rken bizler de amat�r, evren bilime merakl� olan
ara�t�rmac�lar olarak Berrak bir gecede ba��m�z� kald�r�p,
g�ky�z�ne ��plak bir g�zle bakacak olursak, lacivert bir
atlas�n �zerine yay�lm�� minicik p�r�lt�lar gibi g�r�nen
y�ld�z k�meleri g�r�r�z. Bize uzaklardan g�z k�rpmakta olan,
o minicik p�r�lt�lardan baz�lar� tek tek y�ld�zlar olmay�p
her biri milyarlarca y�ld�zdan meydana gelen galaksilerdir.
Galaksileri meydana getiren madde, son derece geni�leyerek
incelmi� hidrojen bulutlar�d�r. Bu bulutlar�n yo�unlu�u o
kadar d���kt�r ki, d�nyam�z�n hacmi kadar bir k�sm�n�n,
ancak bir �ay ka���� su a��rl���nda oldu�u hesaplanmaktad�r.
B�yle yo�unlu�u �ok d���k fakat �ok geni� bir gaz k�tlesinin
belli bir noktas�nda, d�zenli bir �ekilde girdap hareketleri
ba�lar. Bu nokta, do�acak olan galaksinin �ekirde�idir.
Girdap hareketi, etraftaki maddeyi kendisine �eker. B�ylece
�ekirdekte yo�unluk artmaya ba�lar. Yo�unluk artt�k�a anafor
hareketlerinin h�z� da artar. Bu da daha fazla maddenin
�ekirdekte toplanmas� ile son bulur. Bu �ekilde merkezde
toplanan gaz k�tlesi, ilk y�ld�zlar k�mesini meydana
getirir. Bizim galaksimizin �ekirde�i de b�yle k�resel
y�ld�z k�melerinden olu�mu�tur.
Biz Samanyolu'nday�z
��te biz bu galaksilerden sadece bir tanesi olan Samanyolu
Galaksisinde bulunuyoruz. Samanyolu Galaksisinin i�inde 200
milyar y�ld�z vard�r. G�ne�imiz bu y�ld�zlardan sadece bir
tanesidir. Samanyolu ise bu evrende varl��� �imdilik
belirlenebilen 100 milyar galaksiden ancak biridir.
Spiral galaksiler s�n�f�na giren Samanyolu, ortada bir disk
�eklini almakta ve bu diskin iki yan�nda spiral kollar
uzanmaktad�r. Ortadaki diskin kal�nl��� 10 bir ���k y�l�,
b�t�n galaksinin �ap� ise 100 bin ���k y�l�d�r. Saatte 10
bin kilometre h�zla di�er ucuna gitmeye kalksak, bu yolculuk
tam 15 milyar 800 milyon y�l s�rerdi.
�stelik galaksimiz evrenin �ok geni� olan uzay�nda y�zen
biricik y�ld�zlar toplulu�u de�ildir. Teleskoplarla yap�lan
�e�itli ara�t�rmalar, uzay�n �ok uzaklar�nda bizim
g�ne�imizin de �yesi bulundu�u y�ld�z grubuna benzeyen, daha
bir�ok y�ld�z gruplar�n�n varl���n� ortaya koymu�tur. Ve
yeni evren teorileri �S�rekli olu�lar ve olu�lar�n
devaml�l���n��
ifade eden astronomik g�zlemlere dayand�r�lmaktad�r.
�n�m�zdeki y�llarda bir kerede olu� (Big/Beng) yani tek bir
kere de patlama ve olu� teorileri de bilim adamlar�n�n
inan�lmaz �abalar� ve yeni g�zlemler arac�l���yla geni�leyen
evren teorilerine yerini b�rakacak gibi g�r�nmektedir.
|