|
Gezi
devam ediyor
Katmandu�yu gezmeye devam ediyoruz. Hindular�n �ok s�k
basamakl� in�a edilen tap�naklar� kente inan�lmaz bir zarafet
ve incelik kat�yor. Mistik havay� b�sb�t�n artt�ran tap�naklar
Hindular�n �ok tanr�c� dinlerine uygun in�a edilmi�. Tanr�lara
sunularda bulunmak onlar i�in �ok �nemli.
Bu
�ok s�k basamakl�, ah�ap oymal� tap�naklar�n�n i�ine girmek yasak ama
basamaklar�nda isterseniz, b�t�n g�n oturabilir ve miskinlik
yapabilirsiniz. Kat kat olan �at�lar�n� s�sleyen ve ta��y�c� g�rev
g�ren ah�ap payandalar�ndaki o ince ince oymalar ise ger�ekten g�rmeye
de�er.
Tap�nak �nlerinde sebze tezg�hlar� ile ya�l� Nepal kad�nlar�
oturuyorlar, �ocuklar� ya da torunlar� ise basamaklarda ko�turup
duruyor b�t�n g�n. Gruptaki arkada�larla birlikte Katmandu�da, en �ok
ho�land���m�z �eylerden biri, Dubar Meydan��ndaki tap�naklar�n
t�rmanabildi�imiz en y�ksek basama��na oturup, meydanda olup biteni
seyretmek oldu. Tabii tur rehberinden izin ald���m�zda. Hatta bir iki
biz di�er turlara kat�lmay�p, buralarda gezinmeyi tercih
ettik.Turistleri hi� rahat b�rakmayan fl�t, kilit, merhem ve biblo
sat�c�lar�n�, bisikletli ke�meke�e d�n��en trafi�i ve t�m bunlardan
ba��ms�z akan g�ncel ya�amdaki kalabal���, g�r�lt�y�, devinimini
seyretmek �yle e�lenceli ki�
Tabii
bu arada bisikletli taksicileri de unutmamak gerekiyor. Rickshaw ad�
verilen bu taksilere, u�an tekerlekli fayton ya da bisiklet demek �ok
yanl�� olmaz herhalde�
Kald�r�mlarda, bazen de soka��n tam ortas�nda, ta�tan Hindu
tap�naklar�na rastl�yoruz, k���c�k ve �yle sempatikler ki! �nsanlar
tanr�lara sunmak i�in �o�unlukla k�rm�z� renkli �i�ekler, tozlar,
baharatlar ve pirin� getiriyorlar.
Katmandu'ya ilk geldi�im g�nlerde, yerli halk�n sa�lar�na, kulak
arkalar�na takt�klar� �i�ekler ve al�nlar�na s�rd�kleri k�rm�z�
boyalar �ok ilgimi �ekmi�ti. Ne anlama geldiklerini sonradan ��rendim.
Di�er arkada�lar da merak etmi�, tur rehberine sorduk. Sokaklarda
y�r�rken yere bakmak ve dikkat etmek gerekiyordu hep. Kald�r�mlardaki,
kap� �nlerindeki Puca'larin �zerine basmak olmazd� tabii. Puca, ortas�
k�rm�z� boyal� yere �izilmi� bir �ember; kutsal bir noktan�n i�areti
gibi, bir t�r ibadet, her g�n yenilenen bir �eydi bu, itiraf etmeliyim
ki �ok etkilendim ve bana tasavvuftaki Melamileri an�msatt�. Onlar da
dikkat daha do�rusu rikkat halleri bozulmas�n diye ayaklar�na baka
baka y�r�rlermi�. Yere �izilen �ember de ayn� etkiyi yarat�yor insan
�zerinde, kutsall���n� an�msay�p, dikkatinizi art�rman�z� sa�l�yor
tabi bu g�zle bakarsan�z.
Tap�naklardaki ah�ap oymalar�n�n yan� s�ra, g�z al�c� pencere
oymalar�ndan da mutlaka s�z etmek istiyorum. Binalar bak�ms�zl�ktan
d�k�l�yor olsalar bile bu g�zelim el oymas� ah�ap pencereler
g�r�nt�y� �yle g�zelle�tiriyor ve �yle mistik bir hava kat�yor ki,
g�rmek gerek, s�zc�kler her zaman yeterli de�il!
Tanr�m ne zarafet. Katmandu vadisinin en g�zel �ehri olan
Bhaktapur'daki binalar ve tavus ku�u oymal� pencereler insan� bu
zaman�n d���na ��kar�yor, bu pencereler bunu nas�l ba�ar�yor anlamad�m
ama bakarken bakarken bir anda kendinizi bu zaman�n d���nda
buluveriyorsunuz.
Stupalar
Budist
tap�naklar�na Stupa deniliyor. Yar�m k�re seklinde, �zeri kire�le
bembeyaz boyanm��, betondan yap�lm�� bir k�tle �zerine, d�rt bir
yan�na Buda�n�n g�zlerinin sembolik olarak �izilmi� oldu�u k�bik bir
yap� oturtulmu�. Onun �zerinde ise Nirvanaya ula�man�n kademelerini
simgeleyen basamaklar y�kseliyor. Nirvana budizmin temelini olu�turan
ayd�nlanma hali. Budistler tek bir Nirvana �neriyorlar insana, oru�,
konsantrasyon, meditasyon ve arzulardan kurtulman�n bedeli olan
�zg�rl�k ve ayd�nlanma kap�s�n�n ad� Nirvana. Ama tek bir Nirvana
yoktur ki� �nsan�n bulundu�u realiteyi a�mas�n�, o realitenin �st�ne
��kmas�n� simgeleyen Nirvana yani idrak etme, ayd�nlanma hali, hi�
bitmez ki! Biz ya�ad�k�a Nirvanalar�m�z olacakt�r.
Neyse �imdi
bunlar�n d���nmenin hi� s�ras� de�il, �evremle ilgilensem daha iyi
olacak. Nas�l olsa hi� durmadan bu konular� d���n�yorum ben.
Basamaklar�n en tepesinde, �emsiyemsi bir �eyin alt�ndan d�rt bir yana
a��larak as�lm�� ipler �zerinde y�zlerce dua bayra�� var. �nan��a g�re
bu bayraklar �zerinde yaz�l� olan dualar, r�zg�rla etrafa ta��n�p
insanlara �ok sevap kazand�r�yorlar. Katmandu'da bir�ok stupa var ama
kocaman olanlar en g�zelleri. Stupa'n�n etraf�nda y�r�mek de sevap
kat�yormu� insanlara.Yani g�nahlar�n�zdan ar�n�yormu�sunuz, �Ah ah ne
m�mk�n diye g�ld�k �.�. Ke�ke bu kadar kolay olsayd�, her �ey�
Buralarda, saat y�n�nde dualar okunarak veya
dua silindirleri �evrilerek y�r�n�yor.Bu �ok sempatik geldi bu y�r�y��
bi�imi bana. Baz� Budistler ise secde hareketini and�ran bir hareket
ile d�n�yorlar stupan�n etraf�n�. Say�lar da �ok �nemli, ne kadar �ok
say�da d�n�l�rse o kadar sevap. Tap�na��n etraf�nda tezg�hlar �zerinde
pirin�ten kandiller var, i�lerinde ya�lan�yor. Tanr�lara, Buda'ya
kandil yak�p dilek dileniyor. Geceleri Stupa'nin etraf�ndaki kandiller
yak�ld���nda �ok g�zel bir g�r�nt� ��k�yor ortaya. Hi�bir �ey yapmadan
�retilen dualar kabul olur mu? Onu bilemem, benim i�im de�il ama
g�r�nt� muhte�em diyebilirim.
|