|
Dr.
Stanislav Grof
Jose Arguelles'in ''
Maya Fakt�r�: Teknolojinin �tesindeki Yol '' kitab�n�n bas�m�,
M.�. 11 A�ustos 3114'te ba�lay�p M.S. 21 Aral�k 2012'de sona
eren Maya Takvimi ile ilgili eski kehanete geni� kitlelerin
dikkatini �ekmi� ve sonras�nda bu olay pek �ok makale, kitap,
konferans ve "2012" adl� bir filme de konu olmu�tur. B�y�k
Devrenin sonuna dair benzer kehanetlere Hopiler, Navajolar,
�erokiler, Apa�iler, Iroquois Konfederasyonu, eski M�s�rl�lar,
Kabalistler, Esseniler, Peru'nun Quero ya�l�lar�, Dogon
Kabilesi ve Avusturalya Aborijinleri gibi pek �ok k�lt�rel ve
dini grupta da rastlanabilmektedir.
Birka� istisna d���nda, kozmik devrenin sonuyla, be�inci d�nyayla ilgili
Maya kehaneti muhafazakar hristiyanlar�n yorumlad��� (ya da
yanl�� yorumlad���) apokalips terimine benzer �ekilde
insanl���n ve maddesel d�nyan�n fiziksel olarak y�k�m�
(destr�ksiyon) �eklinde alg�lanm��t�r.
�yle ki, milyonlarca
Amerikal� Hristiyan bu k�resel y�k�m s�ras�nda vecde dal�p �sa
ile bir olacaklar�na inanmaktad�rlar. Bu �ekilde d���nen
insanlar apokalips (Yunanca Apokalypsis) teriminin orijinal ve
ger�ek anlam�n�n "y�k�m" de�il, "�rt�y� a�mak", "a���a
��karmak" oldu�u ger�e�inin fark�nda de�illerdir. Bu durum,
insanl���n b�y�k bir �o�unlu�undan gizli tutulan baz� s�rlar�n
belirli se�kin ki�ilere a��klanm�� olmas� ile ilgilidir. Bu
s�zc���n yanl�� yorumlanmas�na muhtemelen, "devrin sonunda
a���a ��k��" anlam�na gelen apokalypsis eschaton ifadesi neden
olmu�tur.
Bu makalenin amac�,
dizginlenemez bir �iddet, doyumsuz bir a�g�zl�l�k, de�erlerin
egoist�e hiyerar�isi, yozla�an kurum ve kurulu�lar, dinler
aras�nda uzla�man�n m�mk�n olmad���, sava�lar�n egemen oldu�u,
bildi�imiz �u d�nyan�n sona eri�ine at�fta bulunan s�z konusu
Maya kehanetine radikal bir �ekilde farkl� ve daha iyimser bir
yorum getirmektir. Bu Maya kehaneti maddesel d�nyan�n fiziksel
y�k�m�n� �ng�rmek yerine �l�me, tekrardo�u�a ve insanl���n
b�y�k i�sel d�n���m�ne at�fta bulunuyor olabilir. Bu fikri
incelemek i�in iki �nemli soruyu yan�tlamak zorunday�z.
Birincisi, kadim Mayalar nas�l olup da binlerce y�l �nce, 21.
y�zy�lda insanl���n i�inde bulunaca�� durumu tahmin
edebilmi�lerdi ? Ve ikincisi, modern toplumun, �zellikle de
end�striyel uygarl���n b�y�k bir psikospirit�el d�n���m�n
e�i�inde oldu�una dair belirtiler g�r�lmekte midir'? Makalemde
bu sorular� yan�tlamaya �al��aca��m.
2012 k�� g�nd�n�m�
ile ilgili Maya kehaneti �nemli bir astronomik boyuta
sahiptir. 2000 k�sur y�l �nce kadim Mayalar �ok derin bir
galaktik kozmoloji form�le etmi�lerdi. G�ky�z�n�n m�kemmel
g�zlemcileri olan Mayalar, k�� g�nd�n�m� durumunda g�ne�in
yava� bir �ekilde galaktik y�r�nge ile ayn� hizaya do�ru
kaymakta oldu�unu fark ettiler. Bu hareket d�nyan�n y�r�nge
ekseninin "presesyon" diye adland�r�lan yalpalanmas�ndan
kaynaklanmaktad�r. Mayalar kozmik orant�lardaki b�y�k
de�i�imlerin solar/galaktik hizalanmalar esnas�nda oldu�u
sonucuna varm��lard�.
Bu durum, ekinoksun
12 zodyak burcunun t�m�n� dola�mas� i�in gereken s�re olan
25.920 y�lda bir ge�ekle�mektedir. C. G. Jung "Aion" adl�
kitab�nda ve di�er makalelerinde, bahar ekinoksu noktas�n�n
y�ld�zlar zodya��nda bir tak�m y�ld�z� ge�me s�resi (yakla��k
2160 y�l) i�in "Platonik Ay" terimini; t�m zodyak d�ng�s�n�
tamamlama s�resi i�in ise "Platonik Y�l" terimini
kullanm��t�r.
Klasik �ncesi Maya k�lt�r�n�n �zapa Medeniyeti olarak adland�r�lan
astronomlar�, 13 baktundan olu�an Maya takvimini kozmik
hizalanman�n maksimuma ��kaca�� zaman olan M.S. 2012 Aral�k
ay�n� hedef alacak bi�imde olu�turmu�lard�r. Kadim Mayalar�n
k�lt�rel miras�, bu kutlu hizalanma olay�na ili�kin kehanet
ile ilgili resimleri oyma gliflerin i�inde aktaran ta�
an�tlar� i�ermektedir.
Son elli y�ld�r
benim ilgi alan�m ola�and��� bilin� hallerinin ara�t�r�lmas�
ya da daha spesifik �ekilde ifade etmek gerekirse, bu hallerin
�nemli bir alt kategorisi olarak "holotropik" terimi ile
adland�rd���m hallerdir. Bu bile�ik kelime, harfi harfine
"b�t�nl��e do�ru y�nelmi� olmak" ya da "b�t�nl�k y�n�nde
ilerlemek" (Yunanca holos b�t�n, trepein ise bir �eye do�ru ya
da onun y�n�nde hareket etmek demektir.) anlam�na gelmektedir.
Bu haller ��mez �amanlar�n ilk inisiyasyon t�renlerinde
deneyimledikleri ve daha sonra da kendi dan��anlar�na
uygulad�klar� hallerdir. Kadim ve yerli k�lt�rler bu halleri
ge�i� ayinlerinde ve �ifa t�renlerinde kullanm��lard�r. �a�lar
boyu mistikler ve inisiyeler taraf�ndan da �l�m ve tekrardo�u�
hakk�ndaki kadim gizemlerde tarif edilmi�lerdir.
D�nyan�n b�y�k
dinleri Hinduizm, Budizm, Taoizm, �slamiyet, Yahudilik ve
H�ristiyanl�kta da bu halleri meydana getiren �e�itli
interniere yer verilmi�tir. Daha az belirgin olup biraz daha
�ok a��klama gerektiren konu, holotropik hallerden elde edilen
deneyimlerin ve �zlemlerin Maya kehaneti sorununa neden ve
nas�l yeni bir ���k tutabilece�i konusudur. Bu konudaki
anahtar g�r��e g�re g��l� bilin� geni�letici prosed�rler
(kutsal teknoloji) Maya k�lt�r�nde b�t�nc�l ve asli bir rol
oynam��t�r. Mayalar�n ta� an�tlar�nda, heykellerinde ve
seramiklerinde, Meksika peyote kakt�slerini (Lophophora
williamsii), sihirli mantarlar� (Psilocybe mexicana ya da
k�z�lderililerce Xibalba okoks veya toenanakat olarak bilinen
seorulesenler) ve Bufo Marinus Kurba�as�n�n cilt salg�lar�n�
kulland�klar�na ait pek �ok resimli kan�ta sahibiz. Ayr�ca
�spanyollar �ncesi d�nemde Orta Amerika'da adlan�lan di�er
bitkiler yerliler taraf�ndan ololiukui olarak bilinen sabah
����� tohumlar� (Ipomoea violacea), kahinin ada�ay� olarak da
bilinen Salvia Divinatorum, yabani t�t�n (Nicotiana rustica)
ve (Lonchocarpus longistylus a�ac� ve baldan yap�lan
dam�t�lm�� bir i�ecek olan) bal�'t�r.
�zellikle Mayalar�n
kulland��� g��l� bir zihin de�i�tirici y�ntem ise �akmak ta��,
obsidyen ya da sivri kemiklerle dili, kulak memelerini ve
�reme organlar�n� yaralayarak b�y�k miktarda kan ak�tma
tekni�idir. Kan ak�tma rit�eli biyolojik �l�mden �nce,
normalde eri�ilmesi m�mk�n olmayan deneysel bir alan�n
a��lmas�n� sa�lam��t�r. Mayalar y�lan sembol�n�, kan kayb� ve
�ok ile ya�anan deneyimler i�in kullanm��lard�r. Bu sembol
insanlar�n g�ndelik d�nyas� ile do�a�st� alemlere ait
vizyonlarda g�r�lmesi beklenen tanr�lar�n ve kutsal atalar�n�n
d�nyas� aras�ndaki ba�lant�y� temsil etmektedir. Sivri
kemikler �ok b�y�k bir g�ce sahip olan kutsal bir obje olarak
g�r�lmekte ve Delici Tanr� formunda ki�ile�tirilmekteydiler.
Bu "kutsal
teknolojilerin" Maya k�lt�r�nde sahip oldu�u ola�an�st�
�nemden yola ��karak onlar�n etkisi ile g�r�lebilmi�
vizyonlar�n, 2012 hakk�ndaki kehanete ilham kayna�� oldu�u ve
onun ortaya konmas�nda �nemli rol oynad���n� s�ylemek olduk�a
makul olacakt�r. Bu kehanete, modern bilin� ara�t�rmalar�n�n
ke�ifleri do�rultusunda bakmak son derece uygundur.
Holotropik bilin� hallerinde, g�ndelik imgeleme s�n�rlar�m�z�n �ok
�tesinde bir b�y�kl��e sahip kozmik zeka taraf�ndan
tasarlanm�� olan evrenin master plan� ile ilgili �ok derin
bilgiler elde edilmesi m�mk�nd�r.
Psikedelik halleri
deneyimleyen bireyler, ben de dahil, �o�unlukla kozmosun
yarat�c� dinamikleri ile ilgili �ok derin ve ayd�nlat�c� i�
g�r�ler elde ettiklerini ifade etmi�lerdir. Daha spesifik
olarak ifade etmek gerekirse, psikedeliklerin �nc�lerinden
olan Terrence Mc Kenna, John Major Jenkings�in Maya
Kozmogeneti�i 2012 adl� kitab�na yazd��� �ns�zde, mantar
seanslar�nda 2012 ile ilgili i� g�r�ler elde etti�ini
belirtmi�tir.
Bu �ekilde, ayd�nlat�c� kozmik vizyonlar edinen bireyler,
maddesel d�nyada olan �eylerin g�ndelik bilincimizle
ula��lamayan bir ger�eklik boyutunda var olan ar�etipik
ilkeler, varl�klar ve olaylar taraf�ndan bi�imlendirildi�ini
ve onlar taraf�ndan bilgilendirildi�ini anlam��lard�r, Ayr�ca,
ar�etipik d�nyan�n dinamiklerinin gezegenlerin hareketleri,
a��sal ili�kileri ve y�ld�zlara g�re konumlar� ile sistematik
korelasyon i�inde oldu�unu da anlam��lard�r. Bu ise
astrolojiye, onun kayna��na ve b�y�k �nemine ili�kin olarak da
tamamen yeni bir anlay���n do�mas�na yol a�m��t�r.
Astrolojinin kayna��n�n g�kcisimleri ve d�nyadaki olaylar
aras�ndaki ili�kiler hakk�ndaki bireysel g�zlemlerin birikimi
de�il, kozmosun �al��mas�na y�nelik k�resel kapsay�c�
vizyonlar oldu�u a��k bir hale gelmi�tir.
Richard Tarnas, otuz y�ldan a�k�n s�redir ar�etipik d�nya,
g�ksel dinamikler ve psikolojik ve tarihi s�re�ler aras�ndaki
ba�lant�larla ilgili etkileyici ve inand�r�c� kan�tlar elde
etmi� ve bunlar�, paradigmalar� y�kan kitab� Kozmos ve
Psi�e'de (Cosmos and Psyche) sunmu�tur. Tarnas'�n astrolojik
ara�t�rmalar�, �ncelikli olarak gezegenlerin hareketleri
aras�ndaki ili�kilere yo�unla�maktad�r, ancak ayr�ca, sabit
y�ld�zlara b�y�k �nem veren astrolojik sistemler de vard�r.
Holotropik hallerde ya�anan deneyimler de ayn� �ekilde
a��klay�c� anlay��lar sa�layabilir.
Holotropik hallerde
ya�anan deneyimlerin �nemli bir unsuru, do�rusal zaman� a�mas�
ve evrendeki olaylar� kozmik astronomik bir �l�ekten g�rmeyi
m�mk�n k�lmas�d�r. T�m ihti�am�na ra�men, uzun zaman� kapsayan
Maya takvimi ya da di�er ad�yla B�y�k veya Platonik Y�l
takvimi, vizyoner deneyimlerden ilham alan �e�itli bilgilerle
kar��la�t�r�ld���nda �ok m�tevazi kalmaktad�r. Bunlara �rnek
olarak, evrenin ya��n�n milyarlarca y�l olarak hesapland���
tantrik bilimi (modern kozmologlar�n tahminine yak�n bir
say�d�r) ya da Hindu dini ve mitolojisinde yer alan
milyarlarca y�ll�k Kalpa'lar veya Brahman G�n� gibi kavramlar�
verebiliriz. Kadim Maya kahinlerinin vizyonlar�, kutsal
teknolojilerin de sayesinde, gelecekteki y�zy�llara kolayca
ula�abilmekteydi.
Galaktik hizalanma
ile ilgili Maya kehaneti, astrolojik g�zlemler ve astrolojik
tahminler ile s�n�rl� de�ildir; mitolojiyle, C.G Jung'un
ifadesi ile kolektif bilincin ar�etip alan�yla yak�ndan
ba�lant�l�d�r. �rne�in, Maya kahinleri Aral�k g�nd�n�m�
g�ne�ine "Kozmik Baba" ve Samanyolu'na da "Kozmik Ana"
demi�lerdir. Galaksinin merkezini, modern astronominin dev bir
kara delik yerle�tirdi�i alan�, onun yarat�c� ve yok edici
rahmi olarak g�rm��lerdir. Galaktik hizalanma zaman� da
b�ylelikle kozmik hieros gamos, yani Di�il ile Eril aras�ndaki
kutsal evlilik olarak g�r�lm��t�r.
2012 y�l�nda G�ne�,
Samanyolu boyunca uzanan ve �����n� ikiye b�lermi� gibi
g�r�nen ve B�y�k Kara yar�k olarak bilinen bir kozmik toz
bulutunun kenar�na kadar gelmi� olacakt�r. Mayalar bu kara
yar��� Xibalba Be (ruhlar diyar�na a��lan yol) diye
adland�r�rlard� ve onu bir do�um �l�m ve do�um yeri olarak
g�r�rlerdi. Onlar i�in bu, Kozmik Ana Kreatrix'in 2012 y�l�nda
Aral�k g�nd�n�m� g�ne�inin yeniden do�aca�� do�um kanal�yd�.
Ayn� anda da �l�m yeriydi ��nk� ruhlar diyar�na, �l�lerin ve
do�mam��lar�n d�nyas�na a��lan kap�yd�. A��kt�r ki bu
tan�mlamalar Mayalar�n g�ky�z�ne dair g�nl�k hayal g��leri ve
imajinasyonlar�n�n �r�n� de�ildi, bunlar Mayalar�n ar�etipik
d�nya, gezegenler ve s�re�ler hakk�ndaki �ok derin do�rudan
kavray��lar�n�n �r�n�yd�.
Maya kehanetinin
Kahraman �kizler Hunahpu ve Xblanque'n�n hikayesi ile de
mitolojik olarak ba�lant�s� vard�. Hikayeye g�re ikizler �l�
tanr�lar taraf�ndan ruhlar diyar� Xibalba'ya top oyunu
oynamaya davet edilirler. Xibalba Tanr�lar� onlar� bir �ok
i�kencelerden ge�irir ve karde�ler bunlar�n hepsinin
�stesinden gelirler, sonunda �l�rler ve g�ne� ve ay olarak
yeniden do�arlar (baz� anlat�mlara g�re G�ne� ve Ven�s olarak
) Hikayenin konumuzla de ilgili olan k�sm� ikizlerin iblis
Vucub-Caquix (Yedi Papa�an) ile olan sava��d�r. O kendisini
daha �nce yarat�lm�� olan d�nya ve g�n�m�z d�nyas� aras�ndaki
alacakaranl�k d�nyan�n g�ne�i ve ay� olarak g�ren kibirli,
bencil ve itici bir h�k�mdard�r, D�ng�n�n sonunda bask�n hale
gelen Ego ar�etipinin bir temsilcisi olarak g�r�lmektedir.
Yedi Papa�an ile Yeni Ahitte yer alan zaman�n sonu h�k�mdar�,
canavar ya da deccal ile ar�etipik bir parelleli�i vard�r.
Hunahpu ve Xbalanque
yedi papa�an� yenmi�, (�iddet arac� olan) di�lerini s�km��,
zenginli�ini ve g�c�n� ondan alm��lard�r. Bunu yaparak, ki�iye
ait olmayan holistik ilahi bilinci temsil eden, t�m varl�klar�
�nemseyen, politik kararlar� gelecek nesillere g�re (Amerikal�
yerlilerinin deyimi ile, sonraki yedi nesli nas�l
etkileyece�ini dikkate alarak) veren adil bir h�k�mdar olan
babalar�n�n, Hun-Hunahpu'nun dirili�ini sa�lam��lard�r.
Holotropik hallerin
ara�t�r�lmas�, psikedelik (hayal g�rd�ren) terapi, holotropik
nefes �al��mas� ve ruhsal yetenekleri olan insanlarla
�al��malar mitoloji anlay���na b�y�k katk�larda bulunmu�tur.
Mitler genellikle modern vurgu yazarlar�n�n hikayelerindekine
benzer �ekilde insan fantezisi ve imajinasyonunun �r�n� olarak
de�erlendirilmi�tir. J.G. Jung ve Joseph Campbell'in
�al��malar� ise mitolojiye k�kten yeni bir anlay��
getirmi�tir. Bu d���n�re g�re, mitler varolmayan �lkelerdeki
hayali kahramanlar�n kurgu hikayeleri, bireylerin uydurdu�u
fanteziler olmay�p tam aksine, insanl���n kolektif
bilin�d���ndan kaynaklanan ve Jung'un ar�etip olarak
adland�rd���, fizi�in ve kozmozun ilksel d�zenleyici
prensiplerinin tezah�rleridir. |