Metafizik

WWW.ASTROSET.COM

 

�l�hi Nizam ve K�inat Penceresinden

OLAYLAR

HAZIRLAYAN: Selman Ger�eksever

  Varl���n maddesel geli�im ortamlar�nda, elde etti�i bilgi birikimi ve bu bilgilerin idrakiyle olu�an �z bilgiler i�in bol materyal olaylarda bulunuyor. Olaylar i�inde do�rudan ya da dolayl� olarak bulunman�n hikmeti, sonunda �z benli�e �z bilgi birikimi olu�turmakt�r. Bu �z bilgilerin de ruhun tek�m�l�ne hizmet etti�ini biliyoruz. Olaylar, bir�ok nedene ba�l� olarak ortaya ��kar ama hepsinde ortak etmen evrensel �lliyet �lkesi�dir. �rne�in, bu ya�am�m�z, �nceki ya�amlar�m�z�n ve a��rl�kl� olarak da bir �nceki ya�am�m�z�n sonucudur. Bu ya�am�m�zla da ahret/spatyom ya�am�m�z� olu�turmaktay�z. Bu nedenle ba��m�za gelenlerden ve d�nya �tesi ahret ya�am�m�zdan kendimiz sorumluyuz.

 Bu gidi� i�inde �z bilgi olu�umu da, olaylar�n ortaya ��k���ndaki sebep-sonu� ili�kisine ve idraklerin, k�yas yoluyla birbirine uyumlanabilmeleri derecesine ba�l�d�r. Bir olay i�inde can�m�z yand��� zaman, �st�rap ya da en az�ndan s�k�nt�/ho�nutsuzluk deneyimlemi�izdir. O ho�nutsuzluk/�st�rap, olay�n bizde uyand�rd��� ac� verici etkisinden dolay�d�r. Ayn� olay ba�kas�nda ayn� ac�y�/s�k�nt�y� uyand�rmayabilir� Ist�raplara neden olan olaylar aras�ndaki sebep-sonu� ba�lar�n� idrak edebilirsek, �z bilgi olu�umu bak�m�ndan alaca��m�z sonu� ba�ka olur, bunlar� idrak edemesek ba�ka olur(123). Burada bireysel idrak, olaydaki sebep-sonu� ba�lant�lar�na n�fuzu ve uyumu oran�nda, o olaydan alaca�� dersi al�r; bunun s�reklili�i de idrakin kudretlenmesidir. S�z konusu ders de �z bilgilerin hammaddesini olu�turur. Bizlere bu anlamda bilgi sa�layan olaylar, geli�im ihtiyac�m�za uygun olarak �z benli�imizin oluru ile yard�mc�/rehber varl�klar taraf�ndan d�zenlenir ve kar��m�za ��kar�l�r. Bu, bizim i�in bir etkidir/uyarand�r.

 Olayla gelen bu etkideki sebep-sonu� ba�lant�lar�na uyum ve n�fuz durumumuz, daha sonra kar��la�aca��m�z olay�n/olaylar�n �eklini ve niteli�ini belirler. Bu da, ba��m�za gelen olay�n, �z bilgiye d�n��meye de�er nitelik kazanmas�, y�ni olayla gelen bilgiyi idrak etmemiz; idrakin k�yas yoluyla olaydaki sebep-sonu�(illiyet) ili�kisine ve uyumunun derecesine ba�l�d�r(123). Ya�arken deneyimledi�imiz olaylara/durumlara/hallere/h�letlere idrakimizin uyumu oran�nda �z bilgi olmaya de�er bilgiler olu�ur ve bunlar uyku s�ras�nda �uur d���na aktar�l�r. Enkarne bir varl��a bilgilerinin kayna��n� olu�turacak olaylar ki�inin �z benli�i ve �z benli�e yard�mc�/rehber varl�klar taraf�ndan d�zenlenir ve kar��s�na ��kar�l�r. Asl�nda enkarne varl���n kar��s�na ne t�rden  ve ne �iddette bir olay�n ��kar�laca�� yine kendisinin �nceki edimleri ile (�lliyet �lkesi�ne g�re) belirlenir.

  Enkarne varl���n �n�ne, yine kendisinin neden oldu�u(y�ni as�l geli�im ihtiyac�n� gerektiren) bir olay�n onun �z benli�i(as�l kendisi) taraf�ndan ��kar�lmas�n�n �ekli vicdan mekanizma�yla ilgilidir: Bunun i�in, enkarne varl���n vicdan mekanizmas�n�n nefs�niyet �geleri uyar�l�r, ya da kar��s�na kendi se�imi d���nda (egosunun rahat�n� ka��ran/ ka��racak) olaylar ��kar�l�r ve b�ylece enkarne varl�k istemeyerek de �e�itli etkinliklere/i�lere girmek zorunda kal�r ki, bu onun hayr�nad�r geli�imi a��s�ndan(124). Bu �ekilde, ki�inin nefsinin rahat�n�n bozulmamas� i�in yava�latm�� oldu�u geli�ime y�nelik etkinliklerinin yeniden canlanmas�n�n ve dolay�s�yla �z bilgilere temel olan k�yas bilgilerinin zenginle�mesinin yolu a��l�r. Bu �ekilde bireyin bilgi ve idrak da�arc���, kar��la�t��� olaylar vesilesiyle edinece�i k�yas bilgisi yoluyla kudret kazan�r ve zenginle�ir. Ba�ka t�rl� bir s�ylemle, bireyin kar��la�t��� olaylar s�yesinde edinece�i k�yas bilgileri yoluyla, idrak ve bilgi da�arc��� kudret kazan�r ve zenginle�ir. Kudret kazanan idrakin de �lliyet �lkesi�ne uyumu kolayla��r/artar(124).

 Kudret kazanm�� bir idrakin enkarne varl��a ba�ka bir getirisi de, bireyin ir�desini vazife bilgisine (vicdan mekanizmas�n�n olumlu z�dd�na) y�nelterek geli�imin h�z�n� art�rmakt�r. �r�deleri, vicdan birim d�alitelerinin olumlu z�dd�na y�nelecek kudrette olmayan bireylerin kar��lar�na, �z benlikleri ve yard�mc�/rehber varl�klar taraf�ndan epr�vler(ya�am s�navlar�) ��kart�larak k�yas bilgileri edinmelerine ve idraklerinin kudret kazanmas�na yard�mc� olunur. Bu �ekilde edinilen k�yas bilgileri enkarne varl�k i�in �z bilgisinin �tohumlar�� denebilecek de�erlerdir(124). B�ylece ki�i, idrakini daha �st geli�im d�zeylerindeki realitelerin kapsam�nda olan de�erler haz�rlar. Bu makbul durum, vazife bilgileri y�n�nde ilerleyi�in de belirtisidir. �drakin kudretlenmesi y�n�ndeki t�m bu olumlu geli�meler, enkarne varl���n; olaylar i�inde yo�rulurken, �o�u �st�rapl� ya�am s�navlar�ndan/s�nanmalar�ndan(epr�vlerden) ge�mesiyle olanakl�d�r(125).

  Rakamlar �L�H� N�ZAM �dan al�nt�lamalar�n sayfa numaralar�d�r.

 Yay�n Tarihi:23 �ubat 2018 

 

Astroset 2003-2018