|
T�m madde
formlar�n�n canl�l���n� ve olu�lar�n� sa�layan evrensel d�alite
ilkesi, il�h� bir ilke olan Asl� �lke taraf�ndan maddenin
b�nyesine yarat�l��ta eklenmi�tir. D�alite ilkesi s�yesinde,
evrenin i�inde olmayan ruh ile, i�erik, cevher ve �zellik olarak
ruhtan tam�men farkl� olan evrendeki varl�klar da d�hil her
�eyin (ruh ile ve) birbiriyle olan durumlar� sa�lan�r. ��te bu
genel ve evrensel ger�ekten dolay� bedensel ben ve �z benlik
olan varl�k; ruh olmay�p, bunlar evren �st� ruhun evrendeki
temsilcileri ve onun tek�m�l ara�lar�d�r(25). Ya�am�n ve
alg�lama alan�m�z�n i�inde ve bunlar�n �tesinde olup biten her
�ey, ruhlar�n tek�m�l ihtiya�lar�n�n kar��lanmas� ba�lam�nda,
d�alite ilkesi ve de�er farklanmas� mekanizmas�n�n i�leyi�inin
g�r�n�m�nden ba�ka bir �ey de�ildir. Geli�im s�reci i�inde ve
idrakimizin artt��� oranda bu i�leyi�in ayr�nt�lar�na n�fuz
edebiliyoruz(26).
D�alite ilkesi
ve de�er farklanmas� mekanizmas�n�n i�leyi�ini her yanda ve
kendi �zerimizde bile g�rebiliriz. Bu konuda hemen ak�llara
gelen �rneklerden biri v�cudumuzdaki sempatik ve parasempatik
sistemlerdir. Birbirine z�t bu iki sistemin s�rekli dengele�me
durumlar�, v�cudun canl�l���n�n ve sa�l���n�n olmazsa olmaz
ko�uludur. Daha da �nemlisi, bu sistemler aras�ndaki dengenin �u
ya da bu tarafa kaymas�n�n kontrol�; ya�am�n ko�ullar�na g�re,
v�cudun as�l s�hibi ve y�neticisi olan as�l kendimize(�zbenli�e)
�ittir. D�alite ilkesi ve de�er farklanmas� mekanizmas�n�n
toplumsal d�zeyde ve be�er� ili�kiler alan�nda g�r�ld��� yer �toplumun
n�vesi/�ekirde�i� denen ailedir. Bir aile �at�s� alt�nda
birle�mi� kad�n ve erkek aile birim d�alitesini olu�turur. Erkek
ve di�i olarak bu bireyler ayn� zamanda evrensel negatif ve
pozitif polaritelerin temsilcileridir. Bunlar birbirinin hem
z�dd�, hem de destekleyicileridir(26).
Aile birim
d�alitesinin iki z�dd� aras�ndaki denge zaman zaman bozulur,
d�zelir; bu arada elbette de�i�ik �iddetlerde deneyimler ve
s�nanmalar ya�an�r ama dengenin d�zelmeyecek �ekilde bozulmas�,
ailenin da��lmas� anlam�nda be�er� de�erlendirmelere g�re
istenmeyen bir durumdur. Bununla birlikte, varl�klar� geli�im
ihtiya�lar�na ve ya�am planlar�n�n gereklerine g�re, aile
birli�inin bir �m�r boyu s�rmesi de zorunlu de�ildir. �nemli ve
esas olan belli bir ya�am plan� uygulanmas� kapsam�nda
idraklenip �uurlanmak ve bunun i�inde gerekli deneyimlerden ve
s�nanmalardan ge�erek duygular� / duygusall�klar� kontrol edip
y�netmesini ��renmektir. Bu bak�mdan aile duygusall�klar�n,
duygusal karma�an�n deneyimlendi�i yerdir ve duygular konusunda
da d�alite ilkesi devrededir: Sempati-antipati,
hodk�ml�k-di�erk�ml�k, dostluk-d��manl�k, sevgi-nefret ve hatta
fazilet-rezilet durumlar� aile birim d�alitesi i�inde yo�un
olarak deneyimlenir. Belli bir ya�a gelen varl�klar, ya�am
planlar� ve geli�im ihtiya�lar� gere�i kar�-koca rollerini
�slenerek, aile birim d�alitesinin iki z�t ��esi olarak
sa�l�kl�/sa�l�ksoz ileti�im silsilesi i�inde g�rg� ve deneyim
birikimlerine katk� sa�larlar ki, bu birikim, onlar� �z bilgi
birikimlerinin hammaddesini olu�turur. Bu de�erli birikimin
de�erlendirmesini ve muhasebesini spatyomda yapmak �zere her
gece uykuda �uur d���na aktar�rlar.
Aile birim
d�alitesi d���ndaki toplumsal ya�am da(�ar��da pazarda, i�
yerinde, yolculukta vb.) d�alite ilkesi ve de�er farklanmas�
mekanizmas�n�n �okluk ve �e�itlilik h�linde i�ledi�i yerdir:
�yilik-k�t�l�k, g�zellik-�irkinlik, rezilet-fazilet vb.) d�alite
ilkesi kapsam�ndaki durumlar i�inde halden h�le girerek ��karak
belli bir ya�am planlar�m�z� uygulamaya �al���r�z. T�m bu
hareketlilik, d�alite ilkesi ve de�er farklanmas� mekanizmas�n�n
i�leyi�i s�yesinde olur. D�alite ilkesi ve de�er farklanmas�
mekanizmas�, belirli bir i�levin/aksiyonun ger�ekle�tirilmesi
i�in birbirine uyulmanm�� ve bir �tekinin var olmas�yla
hareketlenen iki mekanizmad�r(27). |