Sembolizm

WWW.ASTROSET.COM

G�L SEMBOL�

 G�l, ayna, g�ne� ve ay; nedir b�t�n bunlar?
Her nereye bakt�ysak hep Senin y�z�n vard�.

 

  Kadim zamanlardan ba�layarak Diyonizos k�lt�, Zerd��tl�k, Mitraizm, Pisagorculuk,Neo-Platonizm, Kabalizm, Tasavvuf, Mevlevilik, Bekta�ilik, Sufilik, Bat�nilik gibi daha pek �ok ezoterik grup binlerce y�ldan beri M�s�r, Mezopotamya ve Ortado�u�da kendi inan�, sembolizm ve rit�el sistemleri ile yo�rulmu�lar ve birbirlerinden etkilenerek R�nesans d�nemine kadar ula�m��lard�r. Ezoterik ak�mlar; Simya, Ok�ltizm, Kabala, Gnostisizm, �slam Ezoterizmi, G�l-Ha�  �rg�t�, Tap�nak ��valyeleri ve Hermetizm gibi ak�mlar�n t�m�n� kapsar; Tanr��dan �t�r� var olan insan�n iyi cevherini uygulamalarla ve bilgilendirme yoluyla daha da m�kemmel hale getirmeyi ama�larlar. G�l sembol� de b�yle ortak bir sembold�r ve hepsinde bir kar��l��� vard�r.

  G�l, g�ksel m�kemmelli�i b�nyesinde bar�nd�r�rken d�nyasal tutkular� da i�eren, dolay�s�yla i�inde z�tl�klar� ta��yan son derece kompleks bir ezoterik sembold�r. Ayn� zamanda da d�nyan�n her yerinde �airler taraf�ndan �zel bir �nem atfedilen, yayg�n kullan�m� olan bir sembold�r. Bat� simyas�nda en �nemli �i�ek olup k�smen Do�u Ezoterizmi�nde de yer al�r. G�l hem zaman, hem ebediyet�tir; hem ya�am hem de �l�md�r, hem do�urganl�k hem de bekarettir. G�l m�kemmelliktir, pleroma�n�n (1), tamamlanman�n, ya�am�n gizeminin, hayat�n kalp merkezinin, bilinmeyenin sembol� olup g�zellik, zerafet, mutluluk ve ayn� zamanda �ehvet d��k�nl���, tutkular, hatta �arapla ili�kilendirildi�inde �ehvetin ve ba�tan ��kar�c�l���n da sembol�d�r. Di�il tanr��alar�n �i�e�i olarak g�l; sevginin, hayat�n, yarat�l���n, do�urganl���n ve insandaki di�il g�c�n sembol�d�r.

 

  Antik �a� �nisiyasyonlar�nda
 
G�l'�n Antik�a� inisiyasyonlar�nda da ruhsal ayd�nlanman�n sembol� oldu�u s�ylenir. Merkezi ve dairesel bir yap�s� olan g�l, merkeze ula�m�� olmay� sembolize eder. Uzun s�ren bir i�sel �al��ma ile; duygular�n�, d���ncelerini, imajinasyonunu, niyetlerini denetleyebilme sayesinde edinilen �uur halini, yani nefsaniyetini yenmi�, kendini her bak�mdan denetleyebilen ayd�nlanm��, uyanm�� insan�n �uurunu, yani ruhsal ayd�nlanmay�, varl���n ruhsal tesiri kendi kendine �ekip alabilecek duruma gelmesini, bu duruma gelmi� insan� simgeler.

  Ezoterizmde
  Bat� Ezoterizminde g�l ve zambak Do�u�nun lotusuyla ayn� anlamdad�r, ayn� �ekilde mistik g�l de lotusun sembolizmine paraleldir.

  Kalp sembolizminde g�l, ha��n merkez noktas�n� te�kil eder; yani birlik noktas�n�. G�l�n yava� yava� g�zden kaybolmas� �l�m�, �l�ml�l��� ve ac�y� temsil ederken; g�l�n dikenleri ac�y�, kan� ve ��ehit olma�y� sembolize eder. Cenaze t�reniyle ilgili olu�undan dolay� da ebedi hayat�, ebedi ilkbahar� ve dirili�i tasvir eder. G�l, yenilenmeyi ve yeniden dirilmeyi i�aret eden Ya�am A�ac��nda b�y�r.

  G�l ayn� zamanda sessizli�in ve s�rr�n sembol�d�r. �Sub Rosa�, kelime anlam�na bak�ld���nda �G�l�n Alt�nda� anlam�na gelir ve buna paralel olarak da kimi zaman duvarda as�l� duran, kimi zaman da �izilen bir g�l olarak s�rr� ve ketumlu�u simgeler. Alt�n g�l m�kemmelli�in, mutlak zaferin sembol�d�r. K�rm�z� g�l ise arzunun, tutkunun, sevincin, g�zelli�in, tamamlanman�n temsilidir; g�l Ven�s��n �i�e�i, Adonis�in ve �sa�n�n kan�d�r. K�rm�z� g�l�n, �zg�rl�k, anavatan ve ruhaniyet i�in akmas� gereken kan�n k�rm�z�l��� ile ka��n�lmaz bir ili�kisi vard�r: t�pk� bir k�rm�z� g�l�n Tanr��n�n lutfunda s�rekli olarak b�y�mesi gibi kendini ruhsall��a adayan ki�inin de her an kan�n�n d�k�lmesine haz�r olmas� gerekti�ini anlatmak ister. Beyaz g�l, �I����n �i�e�i�dir; g�nahs�zl���n, bekaretin, sakl� olan ruhsall���n a���a ��k���n�n, t�ls�m�n simgesi ve ayn� zamanda da �l�m�n efsanevi bir sembol�d�r. K�rm�z� g�l�n beyaz g�l ile olan ili�kisi bu iki rengin simyadaki ili�kisiyle paraleldir. K�rm�z� ve beyaz g�ller birlikte ate�in ve suyun, ayn� zamanda z�tlar�n birli�ini temsil ederler.

  Mavi g�l eri�ilemez, imkans�z olan�n temsilidir. G�l bah�esi ise b�t�nselli�in ve zaman�n dairesinin; ebediyetin, s�reklili�in, �ilecili�in ve cennetin sembol� olup ayn� zamanda mistik evlili�in mekan�, z�tlar�n birli�idir.

  G�l�n renginden ve ta� yapraklar�n�n say�s�ndan daha detayl� semboller de ��kar�lmaktad�r. G�l�n �ekli yuvarlak oldu�unda anlam� mandalaya denktir. Yedi ta�yaprakl� g�l yedili modeli ima eder, yani uzay�n yedi y�n�, haftan�n yedi g�n�, yedi gezegen, m�kemmelli�in yedi derecesi gibi. Sekiz ta� yaprakl� g�l ise yenilenmenin sembol�d�r. D�rt ta� yaprakl� g�l, kozmosun d�rt kareye b�l�n���n� tasvir eder. Be� ta� yaprakl� g�l mikrokozmosu, alt� ta� yaprakl� g�l ise makro kozmosu temsil eder. G�l �ekli verilmi� bir rozet, yukar�dan g�r�len g�l veya lotustur. R�zgar g�l�, bir �ifte ha�� �evreleyen daire �eklinde g�sterilir, bu ha� d�rt ana ve d�rt ara y�n� g�stermektedir, dolay�s�yla da daire sembolizmini, merkez, ha� ve g�ne� tekerle�ini de i�aret eder. Tek g�l, �z�nde tamamlanman�n, m�kemmele eri�menin, m�kemmelli�im sembol�d�r.

  Dolay�s�yla mistik merkez, kalp, Eros�un bah�esi, Dante�nin cenneti, Ven�s��n Amblemi g�l sembol�yle ili�kilendirilen sembolleridir. 

  G�l, e�merkezli i� i�e daireler sembolizmini de i�inde bar�nd�r�r ve g�zel kokulu oldu�u gibi dikeni de olan bir �i�ektir. G�l, bat�da kalbin ve sevginin sembol� olmu�tur.

  G�l, Mars��n bir g�l�den do�du�una dair Roma inanc�ndan �t�r� askerlikteki r�tbe amblemleri bak�m�ndan �zel bir �neme sahip olmu�tur.

  Genelde hanedan armalar�ndaki g�l t�pk� zambak gibi son derece y�ksek bir stilize formda belirir, yukar�dan bak�ld���nda yapraklar� i�e d�nm�� g�l gibi; ve bu g�l sadece be� yaprakl� de�il ayn� zamanda alt� veya yedi yaprakl� bir g�l de olabilmektedir, rengi de bir�ok zaman k�rm�z�dan ziyade g�m�� veya alt�nd�r.

  Tap�nak ��valyeleri ve Kutsal Kase (Prieure de Sion �rg�t�)
  Roma�n�n ele ald��� en ilgin� sembollerden biri de Sangreal-Kutsal Kase sembol�d�r. Kutsal Kase, Son Ak�am Yeme�i�nde �sa�n�n i�mek i�in kulland��� ve Arimatea�l� Yusuf�un �arm�ha gerilen �sa�n�n kan�n� doldurdu�u kadeh olarak ge�er. Kutsal Kase, �sa�n�n kadehi olarak kabul edilir.

 

  Ama tarihte Sangreal Belgeleri ad�yla an�lan belgeler de inan��a g�re Kutsal Kase ile birlikte g�m�l�d�r. Belgelerin bin y�llard�r Tap�nak ��valyeleri ad� verilen gizli bir �rg�t taraf�ndan  korundu�una inan�l�r. Belgelerin Tap�nak ��valyeleri�ne bunca g�� vermesinin nedeni, sayfalarda Kase�nin ger�ek tabiat�n�n a��klanmas�d�r.
Tap�nak ��valyeleri�ne g�re Kutsal Kase bir kase de�ildir, Kase efsanesinin yani ayinde kullan�lan kadehin dahice d���n�lm�� bir alegori oldu�unu iddia ederler. Kase efsanesindeki ayinde kullan�lan kadeh, ba�ka bir �eyin, �ok daha g��l� bir �eyin mecazi hali. Kutsal Kase insanl�k tarihinde en �ok aranan hazine olmu�. Kase efsanelere, sava�lara ve bitmek t�kenmek bilmeyen sorulara neden oldu. Dikenli Ta�, �arm�hta kullan�lan Ger�ek Ha�, Titulus hepsi bin y�llarca arand� ama tarih boyunca aralar�nda en �zeli Kutsal Kase idi.

  Prieure de Sion �rg�t�nde (Tap�nak ��valyelerinin di�er ad�) g�l sembol� kase i�in kullan�lm�� bir sembol. G�l� Kase sembol� olarak kullanmalar�n�n nedeni ise gizlilik.

  En eski g�l t�rlerinden biri olan rosa rugosan�n,  ayn� Ven�s y�ld�z� gibi be� yapra�a ve be�gen bir simetriye sahip olmas� g�le, kad�nl�kla g��l� ikonografik ba�lar sa�l�yordu. Bununla birlikte g�l�n �do�ru Y�n� ve yol bulmak kavramlar�yla �ok yak�n ba�lar� vard�. Pusula g�l�, ayn� G�l �izgisi gibi, seferilere haritalardaki boylamlara bakarak y�n bulmakta yard�mc� oluyordu. Bu y�zden di�i kadeh ve gizli ger�e�e g�t�ren y�ld�z anlam�ndaki g�l, pek �ok a��dan gizlilik, kad�nl�k ve y�n tayini olarak Kase�yi tan�mlayan bir sembol olarak kabul edilmi�ti.

  Kase asl�nda eski bir kad�nl�k sembol�d�r. Kutsal Kase di�iyi ve elbette �imdi tamamen yok edilmi� olan tanr��ay� temsil eder. Kad�n�n g�c� ve onun hayat verebilme yetisi bir zamanlar kutsald� ama erkek egemen bir toplumda tehdit olu�turuyordu. Bu y�zden kutsal di�i �eytanla�t�r�ld� ve ona g�nahkar dendi. Havva�n�n elmay� yiyerek insan �rk�n� ��k��e u�ratt��� �ilk g�nah� kavram� alegorik bir anlat�md�. Bir zamanlar hayat veren kutsal kad�n art�k d��man olmu�tu.

 Kase kay�p tanr��an�n sembol�d�r. Yani insan�n i�indeki di�il y�n�n bast�r�l�p, eril y�n�n �n plana ��kar�lmas�n�n sembol�d�r.Kay�p Kase�yi arayan ��valye efsaneleri, asl�nda kay�p kutsal di�inin arand���n� anlatan yasak hikayelerdi. �Kadehi arad���n�� iddia eden ��valyeler, kad�nlara boyun e�diren, tanr��alar� d��layan, inanmayanlar� yakan ve paganlar�n kutsal di�iye sayg� g�stermesini yasaklayanlardan korunmak i�in �ifreli bir bi�imde konu�uyorlard�. Onlara g�re bu sembol�n ta��d��� s�r �yle g��l�yd� ki, a��kland���nda pek �ok �eyi temelinden sarsabilir ve de�i�tirebilirdi: �Alt�n �a�da, eril g�� binlerce y�ld�r ihmal etti�i di�il y�n�yle b�t�nle�meyi ve i�indeki di�il g�c� harekete ge�irmeyi ��renecek, di�il g�� ise tam tersi olarak eril y�n�n� harekete ge�irecek yani erkekler daha sevgi dolu ve �efkatli bir kimlik ta��may� ��renirken kad�nlar da kad�n duygusall���ndan s�yr�larak daha mant�kl� ve eril prensibi kullanmay� bilir hale gelecekler ve bu kozmik uyum i�in ya�anacak �ok �ey var, zor �artlar her iki cinsi de orta noktada toparlayacak ve uyan��� sa�layacak, evrensel yin-yang�� i�aret eden kadim bilgelik, yeni dengeler kurmak �zere �nce insan bedeninde b�t�nle�meyi ve birli�i ��reterek bunun t�m topluma ve gezegene yans�mas�n� sa�layacak ki, bu da uyan���n ilk temel i�areti olacak.� Thomas��n �ncil�inde bu bilgi �kad�nlar erkekle�meden melekuta giremez� �eklinde ifade edilmi�tir.

  Be� k��eli y�ld�z z�tlar�n birli�inin ve art�-eksi olarak ifade edilen iki z�t prensibin m�kemmeli�e ula�mak i�in insan bedeni i�inde dengeye kavu�turulmas�n�n zaruri oldu�unu anlatmak ister. Do�aya tap�nmakla ilgili pagan dinlerinden gelen, �sa �ncesindeki kadim bir sembold�r. Eski �a� insanlar�, ya�ad�klar� d�nyay� iki yar� halinde d���n�rd�, erkek ve di�i. Tanr�larla tanr��alar bir g�� dengesi kurarlard�. Yin ile Yang. Erkek ile di�i dengelendi�inde d�nyaya ahenk gelirdi. Dengesizlik oldu�unda kaos ya�an�rd�.Bu inan�ta, be� k��eli y�ld�z, b�t�n varl�klardaki di�iyi temsil ediyor. �lahiyat tarih�ilerinin �kutsal di�i� ya da �ilahi  tanr��a� dedikleri bu kavram, tarih i�inde pek �ok ��retide kendine de�i�ik isimler bulmu�.
  Eski dinler do�an�n ilahi d�zenine dayan�yor. Tanr��a Ven�s ile Ven�s gezegeni de bu inan�ta birle�iyor. Tanr��a gece g�ky�z�nde yer sahibiydi ve pek �ok isimle an�l�rd�. Ven�s, Do�u Y�ld�z�, Ishtar, Astarte. �ki resim Astarte Hepsi de do�a ve D�nya ana ile ba�lar� olan g��l� di�i kavramlard�. Di�i prensip g�l sembol� ile de a��kland���ndan be� k��eli y�ld�zla da ba�lant�s� vard�r.

  �i�ekler genellikle, asil soydan gelenlerin gelecek nesillerinde ve onlar�n ���kl� eylemlerinde yay�lmas� umut edilen sevin�li, umutla dolu ve geli�en bir hali temsil ederler. Bu �i�eklerden biri de g�ld�r; g�l�n �i�ekler aras�ndaki asil stat�s� onun huzurla, asil davran��la ve ketumlukla olan �zel ili�kisiyle a��klan�r.

G�l-Ha� (Rose Croix)

 

�"I��k, Ya�am ve A�k" hi� bir zaman kaybolmazlar.�

  G�l-ha� �rg�t�nde g�l-ha� sembol�, tekerlek ve ha� gibi Mistik G�l�d�r. G�l, evrenin �lahi I�����d�r ve ha� ge�ici olan ac� ve fedakarl�k d�nyas�n�n sembol�d�r. Ha��n merkezindeki g�l elementlerin d�rtl� bile�kesini ve birle�me noktas�n� temsil eder. G�l burada 5 inci elementin yerini tutar. O nedenle G�l sembol�n�n 5 say�s� ile de �ok yak�n ilgisi vard�r. G�l�n ha� ile birle�imi G�l-Ha�l�lar��n (Rose Croix) sembol�d�r; G�l-Ha�, k�keni R�nesans�a kadar uzanan mistik bir H�ristiyan karde�lik birli�idir. Bu birli�in sembol� olan bir ha��n i�indeki be� yaprakl� g�l�n merkezindeki bir kalpten ��kan ha� olan Martin Luther�in ki�isel m�hr�n� and�rmaktad�r. G�l sembol� tarih boyunca t�m ezoterik �al��malar�n en �nemli sembollerinden biri olmu�tur.

  Britannica ansiklopedisi ��yle der: " G�l-Ha� �rg�t�n� incelemek i�in �ncelikle "Fama Fraternitatis" ile i�e ba�lamak gereklidir. �rg�t�n s�zde kurulu� �yk�s�n� anlatan "Fama" G�l-Ha� ad�n� a��k ve kesin bir bi�imde dile getiren ilk belgedir. Yazar� belli olmayan ilk Almanca el yaz�s� n�sha 1610 y�l�nda dola��ma ��km�� ve sonradan bir ka� dile �evrilerek bas�lm��t�r. "Fama"n�n ilk bas�m� 1614 y�l�nda Almanya'da Kassel kentinde yap�lm��t�r. Fama, G�l-Ha� �rg�t�n�n kurucusu olan �nl� Christian Rosenkreuz'�n gezilerini anlat�r. Rosenkreuz'�n 1378 y�l�nda do�du�u ve tam 106 ya��na kadar ya�ad��� ileri s�r�lmektedir."

  G�l-Ha� �rg�t� gizemci bir topluluktu. 16. y�z y�lda Almanya'da ortaya ��km��t�r. Bu gizemli topluluktan do�an �nemli yap�tlar�n baz�lar� �unlard�r: "Fama Fraternitatis", "Confessio Fraternitatis", ve "Christian Rosenkreuz'�n Kimyasal Evlili�i�. Bu eserlerde Hermetik felsefe ve uygulamalar� da mevcuttur.

 

  �Fama Fraternitatis� bro��r�ne g�re, cemiyetin kurucusu Christian Rosenkreutz ad�nda bir Almand�r. G�l-Ha�, eski �a�lardan beri aktar�la gelen ezoterik bilgeli�e sahip oldu�unu ileri s�ren bir karde�lik �rg�t�d�r.

  G�l-Ha� i�in G�l, evrensel uyumun canl� ve geli�en bir simgesidir. Bu simge g�zellik, ya�am, sevgi ve zevkleri kendinde birle�tirir. G�l-Ha� ��retisi, farkl� dinsel inan� ve uygulamalar� yans�tan ok�lt unsurlardan olu�ur.

 �Fama Faternitatis� ya�am�n� �zetledi�i Christian Rosenkreutz taraf�ndan yaz�l���ndan iki as�r �nce kurulan gizli bir karde�likten s�z etmektedir. �Fama Fraternitas� manifestosu ve bro��r�nde d�nyan�n durumundan endi�e duyduklar�n� ve genel bir reformun gerekli oldu�u belirtilmi�ti.Oryantalist bir gezgindi. O zaman diliminde, Kahire, Ba�dat ve �am �niversiteleri halen �ok itibarl�yd�; Fas ise felsefi ve ok�lt et�tlerin merkeziydi. Kendisi, t�m bu merkezlerden faydalanm��t�r.

  C. Rosenkreuatz'in Basra'da geli�en, �Safl�k Karde�leri�nden (�hvan-�s-Safa) s�rlar�n� ald��� da d���n�lmektedir. Bu cemiyet, ba�naz olmadan dogmalar� yorumlamaya ve ciddi bir �ekilde bilimsel ara�t�rmaya adanm��t�. "�hvan-�s-Safa" yeniden do�u�u bedenden ayr�lan saf olmayan ruhun �slah� ve tasfiyesi i�in gerekli g�ren sistem i�eriyordu.

  M�hiddin Arab� ruhlar�n bedenden �nce var olduklar�n�, farkl� tek�m�l seviyelerine sahip olduklar�n� ve farkl� �ekilde bedeni a�t�klar�n� s�ylemi�tir; ���renme onlar i�in an�msamad�r, geldikleri noktaya d�n��t�r.� der.

  G�l-Ha� ��retisine g�re Tanr� ilk sevk edici, saf zek�d�r; O, her �eye muktedirdir. �I��k k�reden k�reye(sefirot) inerek madde seviyesine ininceye dek, saf zek�lara do�ru hareket eder. � denir.

 G�l-Ha� �rg�t�n�n �Ha� ortas�nda g�l sembol�� n�n tasavvuftan al�nma oldu�u iddia edilmektedir. Tasavvuf�ta Bat�ni topluluklar, zahire bak�p �z� g�rmeye �al���rlar. G�l-Ha� toplulu�u da 22 yaprakl� tasavvufun g�l�n� al�p ha��n kalbine; Kabaladaki Tifaret k�resine yerle�tirmi�tir. 22 yaprak ile �brani alfabesindeki harf say�s�n�n da ayn� olmas� bir tesad�f de�ildir. �� b�y�k dinin ezoterik (i�rek-bat�n)y�n�n� inceleyen Kabalac�lar, Gnostikler ve Tasavvuf Erbaplar� �zde birbirine �ok yak�nd�rlar.

�slam�da-Sufizm�de-Kadirilik�te
 
�slam sembolizminde g�l peygamberin kan�n� temsil ederken ayn� zamanda peygamberin iki o�lu olan Hasan ve H�seyin�in ve onun iki g�z�n�n de sembol�d�r. Ba�dat G�l��nde (2) ilk halka Yasalar��, ikinci halka Yol�u, ���nc�s� Bilgi�yi temsil eder ve bu ��� birlikte Allah��n �simleri�dirler. �slami tradisyonlarda, Hz. Muhammed�in, Hz. Ali�nin ve Mevlana�n�n g�lle ilgili olumlu s�zlerinden bahsedilir. Hz. Muhammed�in vahiylerini ald��� zamanlar ortal���n g�l koktu�u rivayet edilir. G�l, Sufilik�te ruhsal ayd�nlanman�n ve kalp g�z�n�n a��lmas�n�n sembol�d�r. Anne Marie Schimmel�e g�re g�l, �lahi Cemal�in y�ce tecellisi veya ma�ukun (sevgilinin) yana��n�n simgesi ve b�lb�l de can ku�udur. G�l-b�lb�l ise g�ller �i�ek a�t���nda dokunakl� bir �ekilde �tmeye ba�layan kederli b�lb�l�; �zlem �eken ruhu sembolize eder. Ba�ka bir deyi�le g�l ve b�lb�l simgeleriyle hissedilen mistik, tasavvufi bir a�k tarif edilmeye �al���lm��t�r. Bir hadiste �K�rm�z� g�l Allah��n Mehabeti�nden (3) bir par�ad�r� denilmektedir. R�zbihan Bakli (4) Allah�� g�l bulutlar� �eklinde, ilahi zat� harika bir k�rm�z� g�l olarak g�r�r.

  Kadirilik, Sufizmin d�rt temel evrensel d�zeninden biridir. Sufi tradisyonlar� g�l� konsantrasyon egzersizleri anlam�nda kullan�rlarken Kadiriler �zellikle onun sembolizmine ve ekstaz (trans) halleri olu�turabilmek i�in majik �zelliklerine odaklanm��lard�r. G�l�n Sufi literat�r�nde yer almas�n�n nedeni �lahi Sevgi�yi kucaklayarak yarat�lan ve bu yol i�in bir ger�e�i te�kil eden  Birlik d���ncesinin ger�ekli�ini m�kemmelen ifade edebilmesi,bunu m�mk�n g�sterebilmesidir. Di�er ad�da  Mistik G�l olan Kadiri Tradisyonu�nda ta� yapraklar�n rengi ve say�s� sembolizmde �nemli bir yer tutar; sar� g�l �kelime�yi, k�rm�z� g�l �ilahi bilgi�yi, beyaz g�l �yol�u, Siyah g�l ise �ger�e�i� temsil eder. G�l�n ta�yapraklar�n�n say�s� da �nemlidir: be�, �slam�n be� �art�n� temsil eder, alt� iman�n �art�, yedi Kuran��n ayetlerini ve Allah��n yedi g�zel ismini temsil eder. Hepsi birlikte (5+6+7=18) Muhammed Peygamber�in onsekiz d�nyaya bildirdi�i rahmetle y�kl� s�zlerini temsil ederler.

H�ristiyanl�kta
H�ristiyan sembolizminde g�l sahip oldu�u g�zellikle, m�kemmellikle ve kokuyla Cennet�in �i�e�idir.  K�rm�z� g�l �sa�n�n Ha��n �zerine d�kt��� kan�, dolay�s�yla da Tanr��n�n sevgisini sembolize eder (Dante�nin �lahi Komedyas��ndaki �rosa candida� ya benzer). Bununla beraber troubadour�lar (5) g�l� d�nyasal sevginin somut bir sembol� olarak g�rmekteydiler ve bu tradisyon halen zaman�m�zda devam etmektedir. Beyaz g�l, masumiyetin, safl���n, iffetlili�in, bakire Meryem�in sembol� olurken k�rm�z� g�l merhametin ve  kendini feda edebilmenin sembol�d�r. K�rm�z� g�l �sa�n�n �arm�ha gerildi�i yerdeki kan damlalar�ndan b�y�m��t�r. G�l �elengi g�ksel mutlulu�un ve g�ky�z�n�n g�l� olarak bakire Meryem�in sembol�d�r. G�l�n dikenleri D������n g�nahlar�n� temsil ederken dikensiz g�l ya da Mistik G�l Bakire Meryem�dir; o, g�nahs�z bir �ekilde gebe kal���yla g�nah�n etkilerinden uzakt�r. H�ristiyan ikonografisinde g�l (�i�eklerin krali�esi), G�ky�z��n�n Krali�esi olan Meryem�in ve ayr�ca bekaretin sembol�d�r; Orta �a�larda g�llerle s�slenmeye yaln�zca bakirelere izin verilirdi ve Meryem Ana genellikle etraf� g�llerle �evrili olarak tasvir edilirdi.

  Kabalizm�de ve Hint�te
  �brani sembolizminde (Kabalizm�de) g�l�n merkezi g�ne�tir ve ta� yapraklar� do�an�n birbiriyle uyumlu ayr�mlar� olup ayn� zamanda da sonsuzluktur. Hint sembolizminde lotus ruhsal bir merkez olmas� bak�m�ndan �zellikle de �akralarla ilgili olarak, Mistik G�l sembolizmine paraleldir.

  Simyada
  Simyada g�l bilgeli�in simgesidir, g�l bah�esi ise �al��ma�n�n ve ayn� zamanda da d�nyevi olan�n �l�m�n�n ard�ndan ruhsal olan�n yeniden do�umunun sembol�d�r. Bat� simyas�nda g�l a�ac� simyadaki ya�am a�ac� sembol�ne paraleldir. Beyaz g�l k���k eser�i, k�rm�z� g�l ise b�y�k eser�i simgeler. S�zkonusu g�llerin �o�u yedi ta� yaprakl�d�r ve bu da ruhsal ayd�nlanman�n yedi a�amas�n� ifade eder. Simyada k�rm�z� ve beyaz g�ller genel k�rm�z�-beyaz d�alitesine dahil olmakta ve temel elementler olan S�lf�r ile Merk�r�� sembolize ederler. Tek merkezli yedi daireli ta�yapraklar� olan g�l, yedi metali ve onlara tekab�l eden gezegenleri sembolize eder.

  M�s�r�da
  M�s�r�da g�l �ehvetten ar�nm�� olan saf sevgiyi sembolize etti�i i�in �sis�le �zde�le�tirilir ve bu nedenle de kutsal say�l�rd�. G�l M�s�r�da �sis ve Osiris s�rlar�n�n sembolizminde kullan�l�rd�. Lotus ise ba�ka bir sembolizmi ifade ederdi.

  �in�de
  Geleneksel �in sembolizminde g�le bat�ya oranla �ok daha az �nem atfedilmi�tir. Gen�li�i sembolize eder ama sevgiyle �zel bir ba�lant�s� yoktur. Rayiha�n�n
(6), kendi yaln�zl��� i�inde yayd��� g�zel kokunun ve refah�n sembol�d�r. �in Tradisyonlar�nda g�l, �d�rt mevsimde� ya�ayan bir �i�ektir.

  Greko-Romen Sembolizmi�nde
 
 Greko Romen sembolizminde sevgide zafere eri�mi� olman�n, sevincin, g�zelli�in, arzunun sembol�, ayr�ca Afrodit ve Ven�s��n simgesidir. G�l ayn� zamanda �afak tanr��as�n�n, Helios�un, Diyonizos�un ve M�zler�in sembol�d�r. G�l, Afrodit�in sevgilisi Adonis mitiyle ili�kilendirilir; ilk k�rm�z� g�ller Adonis�in kan�ndan b�y�m��t�r. B�ylelikle onlar, �l�m� ve yeniden dirili�i bile a�an bir sevginin sembol� olmu�lard�r.

  Roma mezarl�klar�nda g�ller yeniden dirili�in ve ebedi bahar�n sembolleri olarak yeti�tirilirdi. Kadim Roma festivali olan �Rosalia� �sa�dan sonraki 1. y�zy�ldan beri �l� k�lt�n�n bir par�as� olmu�tur. Rosalia Festivali�nde g�ller getirilip mezarlar�n �zerlerine da��t�l�rd�. Roma h�k�mdar� g�llerden yap�lm�� bir ta� takard�. Bu k�lt, farkl� b�lgelerde farkl� tarihlerde olsa da 11 May�s�la 15 Temmuz aras�nda bir zamanda kutlanmaktayd�. Rosalia Gelene�i g�n�m�z �talyas��nda G�l Paskalyas� (domenica rosata) kutlamas� ad� alt�nda varl���n� korumaktad�r. Diyonizos festivallerine kat�lanlar g�llerle s�slenirdi ��nk� g�llerin �arab�n sarho� edici etkisini etkisiz hale getirme g�c�n�n oldu�una inan�l�rd�, b�ylelikle e�lenceye merakl� olanlar�n sarho�ken s�rlar� ortaya d�kmelerini �nlemi� olurdu. B�ylelikle g�l ketumlu�un sembol� haline geldi, be� yaprakl� g�l ise genelde g�nah ��karma h�crelerinin �zerindeki oyma s�slemelerin bir b�l�m�d�rler.

  Masonlukta
  G�l, serbest masonluk
(7) sembolizminde de b�y�k �neme sahiptir. Bir mason g�m�ld���nde mezar�na �� g�l yerle�tirilir. �� Aziz John g�l� ����k, sevgi ve hayat�� temsil eder. Masonlar�n 24 Hazirandaki Aziz John g�n�nde loca �� farkl� renkteki g�llerle s�slenirdi ve baz� loca isimleri bu gelene�i ima etmektedir.

Edebiyatta-Sanatta
G�l edebiyat ve sanat�n vazge�ilmez bir �gesidir.Dante, �lahi Komedya adl� eserinde �g�l�n alt�n merkezi�ndeki semavi sevgiden s�zeder. Barok �air W.H. Von Hohberg 1675�te �dikensiz g�l�n olamayaca��n�� ifade etmi�tir. Ayr�ca G�l-Ha� ve Mason sembolizmi Goethe�nin �S�rlar� adl� �iirinde ortaya ��kar; bu �iirde g�llerle �r�l� bir ha� tan�mlanmaktad�r:

Kim ekledi ha�a g�lleri?
G�ller dolup ta��yor, ha��n her yan�n� sar�yor,
Kaba kenarlar�na yumu�akl�k kat�yor
Hafif g�m�� bulutlar havada as�l� y�z�yor
Ha�� ve b�t�n g�lleri kald�rmak i�in
Ve tam ortalar�ndan kutsal hayat ak�yor
Tek bir kaynaktan ��l� bir ak�� halinde�

  Neo Spirit�alizmde
  Eril ve Di�il prensiplerin dengelenmesi bir Yeni �a� hareketi ve uygulama bi�imidir. Bu nedenle Spirit�alizm, z�tlar�n birli�i konusu ile yak�ndan ilgilenir. �nsan�n hem bedenen hem de ruhen b�t�nl��e kavu�mas� yeni bir anlay��� ve yeni uygulamalar gerektirir.

  Her birimizde, onurumuzun dokunulmaz i�areti olan, kabul veya reddeden, onaylayan veya kar�� ��kan evet veya hay�r demeye karar veren �uurumuz vard�r. Erkek veya kad�n, kendimizi yeniden yaratmal�, olabilece�imizin en iyisini olmaya gayret etmeliyiz. Kendinden di�il prensibi �z�msemi� erkek ile, eril prensibi �z�msemi� kad�nlar asla a�a��lanm�� de�ildir. Aksine onlar b�t�nselli�i yakalama �ans�n� elde etmi� olan dingin ve olgun insanlard�r. G��, para, �an, ��hret ve her t�rl� a��r� h�rs konusundaki huzursuzlu�umuz, hi�bir zaman elde edilerek giderilemeyecek olan doyumsuzlu�umuzun i�aretinden ba�ka bir �ey de�ildir. Arzu etti�imiz m�kemmeli�e d��ar�dan de�il ancak i�eriden ula�abiliriz. M�kemmelli�i aray�� �zlemimizi dindirmek i�in kendimize meydan okumay� g�ze almal�y�z.

  Kendine meydan okuyabilen insan sevmeyi, anlamay�, kar���ndaki ile empati kurmay� yani onunda i�inde bulundu�u hali anlayan bilen insand�r. Ger�ek Sevginin a���a ��kmas� ve arzu etti�imiz pozitif uygulamalara ge�ebilmek i�in; yeni �a� bak��� ile sorumluluklar�m�z� y�klenecek g��te olmak, �zg�r karar verebilmek, riske at�lmaktan ve ele�tiriden korkmayacak cesarete sahip olmak gerekir.


Dipnotlar

(1)  �nsan�n tamamlanm��l��a eri�mesi
(2)
  Ba�dat her zaman d�nya �zerindeki en �nemli e�itim merkezlerinden biri say�lm��t�r. 12. y�zy�lda anlat�lanlara g�re kent o kadar �ok mistik m�r�itlerle dolmu�tu ki Kadirilik Tarikat��n�n kurucusu bilge Abd�lkadir (Geylani) kente geldi�inde onu a�z�na kadar suyla dolu bir kapla kar��lam��lard�. Mesaj netti: �Ba�dat��n kab� a�z�na kadar doludur�. Geylani yan�t olarak ola�an�st� parapsikolojik g��lerini kan�tlamak i�in g�zel bir g�l meydana getirdi. Bu haberi alan Ba�dat��n mistikleri ise Geylani�ye  �Ba�dat G�l�� ad�n� vererek onu onurland�rm��lard�r.
(3)
  B�y�kl�k, ululuk, y�celik
(4)
  Klasik �ran tasavvufunun temsilcilerinden biri
(5)
  Fransa ve �talya�da on bir ile on ���nc� y�zy�llar aras�nda saz �airlerine, ���klara, ozanlara verilen isim.
(6)
  
G�zel koku
(7) Masonluk, ba�lang�c�n�n resmi olarak 16. y�zy�l�n sonu ve 17. y�zy�l�n ba�lar�na dayand��� d���n�len ezoterik ve sadece �yelerine a��k olan �rg�tt�r)

Kaynak�a

 SALT, Alparslan; Semboller; RM Yay�nlar�; �stanbul 2006.
 SCHIMMEL, Ann Marie; �slam�n Mistik Boyutlar�; Kabalc� Yay�nlar�; �stanbul 2004
 EBERHARD, Wolfram; �in Simgeleri S�zl���; Kabalc� Yay�nlar�; �stanbul 2000.
 CIRLOT, J. E. ; A Dictionary of Symbols; Dover Publications; New York 2002.
 SCHIMMEL, Ann Marie; Tanr��n�n Yery�z�ndeki ��aretleri; Kabalc� Yay�nlar�; �stanbul 2004.
 BIEDERMANN, Hans; Dictionary of Symbols-Cultural Icons&The Meanings Behind Them; Meridian Printing; New York 1994.
COOPER, J.C.; An Illustrated Encyclopedia of Traditional Symbols; Thames&Hudson ; Slovenia, 2008.

Yay�na Haz�rlayan: Astroset Semboller Ara�t�rma Grubu

Yay�n Tarihi: 29.A�ustos.2010
 
 

Astroset 2004-2010