Sembolizm

WWW.ASTROSET.COM

SKARABE SEMBOL�

  Skarabe sembol�ne en �ok M�s�r tradisyonlar�nda rastlanmakta, bunun yan�nda Afrika, Fenike, Kartaca, Yunan, Etr�sk, Maya, �in ve Hint tradisyonlar�nda da yerinin oldu�u g�r�lmektedir. M�s�rda; G�ne�in ve G�ne� Yolu�nun sembol� olup, G�ne� Dini�nin (G�ne� Okulu �nisiyasyonunun) kendinden yarat�c�l��� olan g��, yarat�l�� tanr�s� Kephera, yeniden dirili�, �l�ms�zl�k, ilahi bilgelik ve do�an�n �retken g��lerini y�neten ve d�zenleyen Tanr��n�n �nayeti�dir. Sadece eril cinsiyetli oldu�u tahmin edilen skarabeler ayn� zamanda eril g�c�, hayat�n �retken g�c�n� temsil etmektedirler.

  B�y�k �neme sahip olan sembol, �nce kadim M�s�r�da, ard�ndan Do�u Akdeniz� de g�r�lm��t�r. Afrika�da, Kongo�da skarabe ebedi yenilenmenin ayla da ili�kili olan sembol�d�r. Skarabe kelimesi, �scarab� (chephre) ve (belirli bir formda) �var olmak�  s�zc�klerinin fonetik benzerli�inde ortaya ��km��t�r. Ve Pl�tark taraf�ndan form�le edilen teori ��yledir: �Bu b�cek t�r�n�n sadece eril cinsten olu�tu�u ve spermalar�n� k�reye d�n��t�rd�kleri bir maddenin i�ine yerle�tirdikleri s�ylenir. Ard�ndan bu k�recikleri arka ayaklar� ile ileri do�ru yuvarlarlar. Bu hareketleriyle skarabeler g�ne�in hareketini taklit ederler, arada tek bir fark vard�r, o da g�ne�in hareketi do�udan bat�ya do�rudur, skarabeler ise k�reciklerini bunun tam tersi y�n�nde yuvarlarlar. Bu teori, top, g�ne�, kendili�inden olu�ma (autogenesis) ve yenilenme kavramlar�nda bir sembolik ili�kilendirmeye neden olmu�tur; tanr� Chepri d�nyada olu�arak y�kselen g�ne�in bir sembolik fig�r�d�r. Chepri, Ra�n�n bir �eklini temsil etmektedir ve sembol bu kullan�m�nda kozmik evrenin meydana getirili�ini temsil eder. Bu b�ce�in kendi kendine �reme bi�imi kendi kendini do�uran, kendi kendinin nedeni olan yarat�c� g�� �Phtha�n�n evrendeki kozmik nesneleri olu�turmas�n� temsil eder. Bu olu�turma i�lemi yoktan varetme de�il varedileni bi�imlendirme i�idir. M�s�r hiyeroglif yaz� bi�iminde olmak, bir ba�ka deyi�le verilen bi�imi alarak varl�k haline d�n��mek anlam�na gelen hpr veya kheper fiili ayaklar� a��k bir skarabe ile yaz�l�rd�. Dolay�s�yla bu s�zc�k �olmak� anlam�na geldi�i gibi skarabe anlam�na da gelmektedir.

  Skarabe sembol� ayn� zamanda G�ne� Sistemi�nin ona hayat veren ve onu sevk ve idare eden Sirius Sistemi ile ili�kisini simgeler. B�ce�in yumurtalar�n� koydu�u ve itme g�c�yle onu yuvarlad��� k�re, kozmosta bir g��le yuvarlan�p giden bir ate� k�resi olan ve tohumlar�n� Sirius�tan alan G�ne��i yani gezegenleriyle birlikte G�ne� Sistemi�ni simgeler. T�pk� skarabelerin k�re olu�turmalar� gibi Sirius Sistemi de olu�turdu�u gezegenlere hayat verir. T�pk� skarabelerin topu yuvarlay��lar� gibi Sirius Sistemi de olu�turdu�u kozmik k�releri y�r�ngelerinde yuvarlar.

  Ayr�ca, Sirius B�nin tohum y�ld�z� olarak adland�r�ld��� Dogon kozmogonisinde de d�nyaya Sirius Sistemi�nden tohumlar�n aktar�lmakta oldu�u ifade edilir. Sembol�n bu �ekilde kullan�m�nda Eski M�s�rda skarabe fig�r�ne genellikle G�ne��i simgeleyen bir diskin de e�lik etti�i g�r�l�r. G�ne� Sembol� tradisyonlar�n �o�unda Semavi Y�netim�i simgelemektedir. Pek�ok tradisyonda G�ne� �e�itli isimlerle an�l�r ve �e�itli ilahlarla �zde�le�tirilir. Bunun yan�s�ra g�r�n�r ve g�r�nmeyen, hissedilebilir ve kavranabilir, d��sal ve i�sel g�ne�ler aras�nda genel olarak bir ayr�m s�z konusudur. Zaman zaman s�ptil g�ne�, g�ne�in ard�ndaki g�ne�, as�l g�ne�, �ifte g�ne� gibi tan�mlamalarla ifade edilen g�ne� sembol� baz� tradisyonlarda Sirius �ifty�ld�z��n� temsil etmektedir. Konuyu ara�t�ran baz� ara�t�rmac�lar Dogon Tradisyonu�ndaki G�ne� Sisteminin Sirius Sistemi ile evleni�i sembolizmini G�ne� Sistemi�nde Sirius k�lt�r�n�n ba�lamas� olarak yorumlamaktad�r.

  Skarabe sembol�, �l�m ve �l�m �tesi konular�yla ilgili kullan�mlar�nda reenkarnasyonu simgelemektedir. Eski M�s�r�da mumyalar�n g���slerine bir t�ls�m olarak kalp skarabesi tak�l�r.  Tutankamon�unki gibi a��lm�� �ahin kanatlar� sembol�n�n oldu�u mumyalarda, skarabe muskalar� �Do�ruluk Kitab��ndan al�nt�lanm�� pasajlar i�ermektedir.

  Skarabe sembol� �ekil benzerli�i nedeniyle bazen akreple kar��t�r�lmaktad�r. Sembolizmde akrep sembol� ile M�s�r Kutsal B�ce�inin temsil etti�i �ey apayr�d�r.Skarabe tarihsel s�re� i�inde gizli veya a��k Sirius�u sembolize eden �ok �nemli bir sembold�r. Skarabeler formlar�n�, k�t�l�klerden koruyucu de�erli ta�larla s�sl� muskalara vermi�lerdir. Fenikeliler ve Kartacal�lar M�s�rl� skarabeleri taklid etmi�ler ve onlar� ye�imta�� ve akik gibi sert ve ikinci derece de�erli  ta�lardan �retmi�lerdir. �.�. be�inci y�zy�lda bunlar Yunanl�lar ve Etr�skl�ler aras�nda da pop�lerdi. Skarabe ayn� zamanda Dirili��i temsil eden bir erken d�nem H�ristiyan sembol�d�r.

Kaynak�a

 SALT, Alparslan; Semboller; RM Yay�nlar�; �stanbul 2006.
 BIEDERMANN, Hans; Dictionary of Symbols-Cultural Icons&The Meanings Behind Them; Meridian Printing; New York 1994.
 COOPER, J.C.; An Illustrated Encyclopedia of Traditional Symbols; Thames&Hudson ; Slovenia, 2008.

Yay�na Haz�rlayan: Astroset Semboller Ara�t�rma Grubu

Yay�n Tarihi: 13.Temmuz.2011
 
 

Astroset 2004-2011