Sembolizm

WWW.ASTROSET.COM

EL SEMBOL�

  �nsan bedeninin sembolizmde en �ok ortaya ��kan par�as� olan el; �in, M�s�r, �slam, H�ristiyan, Yahudi tradisyonlar� gibi pek�ok tradisyonda yeri olan bir sembold�r. El sembol�, genel olarak tezah�r�n, icran�n, uygulaman�n, g�c�n, tesir aktar�m�n�n, hakimiyetin ve otoritenin sembol� olarak kabul edilir.

  El insan i�in ayn� zamanda bir ifade arac�d�r. Quintilian bunun i�in, �Ellerin neredeyse konu�tu�u bile s�ylenebilir� demektedir. Elleri savunmak i�in, s�z vermek i�in, birini �a��rmak i�in kullan�r; sevincimiz, �z�nt�m�z, teredd�t�m�z gibi duygular�m�z� ifade etmek i�in de kullan�r�z.

  Paleolitik ma�ara resimlerinde �u an hala el fig�rlerine rastlan�yor. El sembol� pek�ok anlama sahiptir ve ayr�ca negatif veya pozitif kutuplar� da i�erebilir. Dolay�s�yla s�k s�k muska olarak ortaya ��kmaktad�r. El ile temas �B�y�l� Dokunu��u sembolize eder. El vermek kutsamay� ve bir ki�inin ya da y�ksek bir varl���n dokundu�u ki�iye kendi g�c�nden ba���lamas�n� sembolize eder.

  Ellerin g�c�, Tanr��n�n takdirini, kutsamay� ifade eder. Tanr��n�n Eli, ilahi g��t�r; ruhun nakledili�i, korunma, adalettir. B�y�k El Y�ce G�c�, Tanr��y� tasvir eder. El, k�t�l��� ve belay� kovar. Kutsal Olan��n huzurunda ellerin �rt�lmesi �eklinde kadim bir gelenek vard�r. Ayr�ca, Kutsanm�� olan nesnelere kutsanmam�� ki�ilerin ��plak elle dokunmamalar� gerekti. Bu, Musa�n�n Sina Da���nda Yasalar� al���n� g�steren pek�ok resimde de b�yledir. Kadim zamanlarda Krallar�n hastalar� basit bir dokunu�la iyile�tirebildiklerine inan�l�rd�. Kald�r�lm�� iki el g�ky�z�ne akort olmay� ve dua eden insan�n al�c�l���n� ifade eder. Ba�, orta ve i�aret parma�� a��k, di�erleri kapal� ise bu �Tanr� �ahidim olsun ki�� anlam�na gelen bir yemindi.

  Schneider el sembol�ne b�y�k �nem atfeder ��nk� o, insan�n i�sel halinin tezah�r�, d�nyevi g�r�n�m�d�r. Yukar� kalkm�� el, sesin ve �ark�n�n sembol�d�r; g���se konmu� el bir bilgenin tavr�n� ifade eder; boyuna konan el, fedakarl���n sembol� olurken birle�tirilmi� iki el mistik evlili�in sembol�d�r. Uzanan eller, kutsaman�n, koruman�n ve buyur etme�nin sembol�d�r. Ba�ka bir elin i�indeki el, hizmet s�z� vermeyi temsil ederken eller birbirinin �zerinde avu� i�leri yukar� y�nde ise bu, meditasyonun ve al�c� olu�un sembol�d�r. Yukar�ya kald�r�lm�� eller, Tap�nmay�, dua etmeyi, selamlamay� ve ayn� zamanda g�c�n i�e akmas�n� sembolize eder.  Avu�i�leri d��a d�n�k eller: Kutsama, ilahi g�rg� ve l�tfun simgesidir.

  El s�k��mak anla�maya, s�z vermeye ait olan ha�� ya da ankh�� olu�turur. El y�kamak masumiyetin, safla�man�n, su�u inkar etmenin sembol�d�r.

  Sa� el g�c�n elidir, kutsama i�in kald�r�l�r ve ya�am prensibinin vaadini verir. Josephus ��yle yazmaktad�r: �Size sa� elini veren hi�kimse aldatmayacakt�r ve de hi�kimse onlar�n sadakatinden ��phe etmeyecektir�. Sol el ise g�c�n pasif yan�n�n, al�c�l���n sembol�d�r; genellikle h�rs�zl�kla ve hileyle ili�kilendirilir. Bir g�z ve di�er g�� sembolleri ile tasvir edilen el, durug�r�y� ve aktar�lan psi�ik g�c� sembolize eder.

Tradisyonlarda El Sembol�

M�s�rda: M�s�r hiyerogliflerinde el, tezah�r�, hareketi, y�neticili�i ve tesir al�p vermeyi sembolize eder. Eski M�s�r tradisyonundaki a��k el sembol� ise manyetik g��le ve insan�n vazifeleriyle ili�kilidir. M�s�rl�larda el, ate� ve suyun; eril ve di�ilin birli�ini tasvir eder.

  G�n�m�zdeki tokala�ma gelene�inin tesir al��veri�ini sa�lay�c� eski bir y�ntemden t�remi� oldu�u ileri s�r�l�r. M�s�r tradisyonundaki elin tesirle ilgili anlam� Ra�n�n g�c�n�, hakimiyetini ve tesirlerini temsil eden baz� tasvirlerde, ���nlar�n ucunun el bi�imini almas�nda da g�r�l�r.

Hititlerde: Hititler�de takdis etme; eli de�dirme veya eli de�direcek kadar yakla�t�rmayla yap�l�rd�. Avu� i�leri yukar� do�ru a��lm��, kalkm�� eller Eski M�s�r�da pasiflik, al�c�l�k ve dua halini temsil ederdi ki, g�n�m�zde de gerek H�ristiyanl�kta gerek �slamiyet�te bu gelenek mevcuttur.

Budizmde: Buda�n�n eli koruman�n sembol�d�r, avu� i�i yukar� d�n�k oldu�unda s�n�rs�z vericili�i sembolize eder. Budist ikonografisinde Buda�n�n sa� eli d�nyaya dokunur, onun �zerindeki tanr�sall���n� tasvir eder, d�nyay� tan�kl��a �a��r�r. O, aktif kutuptur. Sol eli sadaka �ana��n� tutmakta veya yukar� y�nde d�nmektedir ve al�c�l���n, fedan�n sembol�d�r, o pasif kutuptur. Budizm�de ve Hinduizm�de mudralar, ilahi g��lerin ellerle ifadesidir. Mudralar ellerin sembolik pozisyonlar�n�n ve hareketlerinin tam bir dilidir, bunlar s�n�fland�r�lmak i�in �ok fazla say�dad�r ama genel olarak sunumlarda sa� el yukar� kalk�k oldu�unda cesurlu�un simgesi veya avu� i�i yukar� y�nde oldu�unda vermenin, eller birarada oldu�unda avu� i�i yukar� bak�yor ise ya da el bir ipi tutuyorsa bu meditasyonun ya da al�c� halde olu�un sembol�d�r. Eller kalbin �n�nde ise bu Bilgelik ve Y�ntem�in birli�idir. Avu� i�inde g�z sembol�, k�r olmayan; ay�rt eden �efkat ve bilgeli�in yard�mc� elini temsil eder.

�in Sembolizminde: Tokala�an eller dostlu�un, sadakatin sembol� olurken gizlenen el sayg�y� ve itaati sembolize eder. Sa� el yang�t�r ve g�c� temsil eder ve onurun sembol� olan sol elin tam tersidir; yaln�z sava�larda bu tersine d�ner, sa� el k�l�� eli olarak askerin ya da onurun eli olur. Sol el ise yin�dir.

H�ristiyanl�kta:  El, Tanr��n�n g�c�n�n, kudretinin sembol�d�r. H�ristiyan Sanat��nda bulutlardan uzanan el, Baba olan Tanr��n�n varl��� ve g�c�d�r. O, bazen Kutsal Ruh�un g�vercinini sal�verirken g�r�l�r. H�ristiyan ikonografisinde �sa Tanr��n�n Sa� Eli olarak tasvir edilir. Sa� El, di�er kaynaklarda da olumlu bir de�eri ifade eder; �rne�in sa� elin beyaz maji ile ve sol elin yolunun da siyah ile temsil edildi�i gibi.

El yukar� kalkm��, avu� i�i yukar� bak�yorsa bu kutsaman�n, ilahi l�tfun ve yard�m�n, �� parmak yukar� kalm��sa Trinite�nin sembol�d�r. T�m el yukar� kalkm��sa ba� parmak Baba�y�, i�aret parma�� Kutsal Ruh�u, orta parmak �sa�y�, di�er iki parmak ise �sa�n�n ikili do�as�n� sembolize eder.

�slamda: A��k el, kutsamay�, tap�nmay� ve misafirperverli�i simgeler. Fatima�n�n eli Tanr��n�n Eli�ni, ilahi g�c�, Tanr��n�n takdirini ve ruhsal asaleti temsil eder. Ba�parmak Peygamberin sembol�d�r, di�er parmaklar ise onun yolda�lar�n�n; birincisi Fatma Ana, ikincisi onun e�i Ali, di�erleri ise onlar�n �ocuklar� Hasan ve H�seyin�dir. D�rd�nc� parmak ayn� zamanda ruhsal ve etik se�kinlik, ve be�i birlikte be� temel kaideyi ve dinin be� dire�ini temsil ederler. Mevlevi dans�nda avu� i�i yukar�, g��e d�n�k el; inisiyenin yukar�dan gelen rahmeti, spirit�el tesiri almas�n�, avu� i�i a�a�� yere d�n�k el ise ald��� ruhsal tesiri di�er insanlara aktarmas�n� temsil eder.

Masonlukta: Serbest masonlukta el sembolizmi b�y�k �neme sahiptir; bu sembol b�y�k katedrallerin ger�ek masonlar� zaman�na kadar uzan�r ve modern karde�li�in �yelerinin birbirlerini tan�d�klar� ve yeni �yeleri inisiye ettikleri kodlar� da kapsar. Birbirine ge�mi� eller �karde�lik zinciri�ni olu�tururlar ve uzat�lm�� iki el genelde m�h�rlerde ve mason kollar�nda karde�lik i�areti olarak ortaya ��kar.

R�nesans Sembolizminde: Eller �g�c�n, asaletin, �al��kanl���n, masumiyetin ve birli�in sembol�d�r�. Parmaklar� a��lm�� bir el, ayr�kl���n sembol� olurken, kapal� el ya da yumruk g�c�n ve birli�in sembol�d�r.

�e�itli Tradisyonlarda: Sabiilikte el, t�renlerde ellerin birle�mesi ger�e�i ve inan�l� olmay� sembolize eder. S�merosemitik tradisyonda ise el, c�mert verici ve koruyucu olan B�y�k Ana�n�n atrib�s�d�r. Toltek sembolizminde, Huemac��n uzun eli g�ne�in ���nlar�n� temsil eder. Berberi d���ncesine g�re, el korumay�, otoriteyi, g�c� temsil eder. �brani tradisyonunda sa� el ruhsal otoritenin ve Yehova�n�n, sol el ise maddi otoritenin ve Elohim�in sembol�d�r. *Lugh�un (*Kelt mitolojisinde bir Tanr�) uzun eli g�ne�in ���nlar�n� simgeler. Tanr� �iva�n�n elleriyle kald�r�lan el bar���n ve korunman�n, a�a��ya indirilerek aya�a y�nelen el ise teslim etmenin tasviridir. Davul �al�nmas� yarat�c� eylem ve eldeki alev ise d�nyan�n ate� ile yok edilmesinin sembol�d�r.

Yeni Ruh�ulukta: Doktor Bedri Ruhselman��n kurucusu oldu�u Yeni Ruh�uluk�ta El, Rahman ve Rahim olan Allah��n, Ruhsal Y�netim Mekanizmas��n�n, O�nun koruyuculu�unun, sevk ve idare edicili�inin sembol�d�r. Sa� el pozitif, sol el ise negatif kutbu temsil eder.

  Rahman ve Rahim olan g�c�n bizi iki ellerinin aras�nda �efkatle, sevgiyle tuttu�u en �nemli d�nem, Devre Sonuna aittir. Devre Sonu Semavi Y�netimler i�in insano�lunun uyan��a ge�ti�i, Rabb�ini Bilip, Tekam�l etti�i; ya�anan olaylar nedeniyle fark�ndal���n� y�kseltip �Kendini Bildi�i� d�nemlerdir.
  �Rahman ve Rahim olan etki�ye uyum sa�laman�n ka��n�lmaz oldu�u bu d�nemde El Sembol� de bu korumay� ve Rahmeti ifade eder. Ki�inin; en az�ndan �SA Peygamber�in, en �o�undan MUHAMMED Peygamber�in sahip olduklar� kadar olgunla�mas� ve safla�mas� gereken bir zaman dilimidir devre sonu. Devre sonu, vicdan�n nefse �st�n gelmesiyle ortaya ��kacak b�y�k bir de�i�imin ya�anaca�� bir d�nemdir. O nedenle El Sembol�ne uygun olarak t�m samimiyetimiz ve i�tenli�imizle Ellerin dua i�in g�ky�z�ne uzand���, yard�m ve �efaat istendi�i d�nemlere de denk gelir. ��nk� birey, devre sonu noktaland���nda (k�yam s�reci sona erdi�inde) ancak �uur zenginli�ine g�re belli bir d�zeyin sahibi olacakt�r. (Sad�klar Plan� Teb. Sayfa-314)

  Bir devrenin g�r�p g�zetilmesi ve y�netimiyle vazifeli olan plan, mekanizma kendine �zg� baz� tesirleri, bu d�nemin her yerinde hareketli tutar. Bu tesirler, kendi kalitelerine g�re, gerek insan�n ruhunda ve gerekse maddenin titre�imlerinde t�rl� eylemler olu�turur.� (Sad�klar Plan� Teb. Sayfa-467)

Kaynak�a

ARIKDAL, Erg�n; Manyetizma; RM Yay�nlar�; �stanbul 1992
 SALT, Alparslan; Semboller; RM Yay�nlar�; �stanbul 2006.
 BIEDERMANN, Hans; Dictionary of Symbols-Cultural Icons&The Meanings Behind Them; Meridian Printing; New York 1994.
 COOPER, J.C.; An Illustrated Encyclopedia of Traditional Symbols; Thames&Hudson ; Slovenia, 2008.
 CIRLOT, J. E. ; A Dictionary of Symbols; Dover Publications; New York 2002.

Yay�na Haz�rlayan: Astroset Semboller Ara�t�rma Grubu

Yay�n Tarihi: 18.A�ustos.2012
 
 

Astroset 2003-2012