|
Ma�ara sembol� pek�ok tradisyonda yeralan bir sembold�r. Ana
rahmi, yumurta, yer alt�, da� gibi sembollerle
ili�kilendirilir. �nisiyasyonlarda �nemli bir yeri bulunan
sembol�n, d�� etkilerden korunmay� sa�layan hareketsiz bir
mekan olu�u �zelli�i �ne ��kmaktad�r.
Ma�ara; evrenin sembol�d�r, d�nyan�n merkezi, kalp, Y�ksek
Benlik ile egonun yeri, ilahi olanla insan�n kar��la�ma
noktas�d�r, dolay�s�yla t�m �l�ml� tanr�lar ve kurtar�c�lar
ma�aralarda do�arlar. Sakl� olan i�sel ezoterik bilginin,
inisiyasyonun ve ikinci do�u�un yeridir. Ma�ara ayn� zamanda
di�il prensip, Toprak Ana�n�n rahmi ve onun koruyucu yan�d�r.
O hem topra�a verilmenin ve yeniden do�man�n sembol�d�r ve bu
�zelli�iyle ma�ara sembol� kozmik yumurta sembol�yle
ili�kilidir. O ayn� zamanda gizemin, y�kselmenin ve
yenilenmenin sembol�d�r. Ma�ara, biri makrokozmosun di�eriyse
mikrokozmosun inisiyasyon merkezi olarak kalp sembol�yle
yak�ndan ilintilidir. Ma�ara sembol� de kalp sembol� de di�il
kabul edilir ve tepesi a�a�� bakan ��gen ile g�sterilir. Da�,
eril prensiptir; g�r�n�r, d��rak oland�r ve tepesi yukar�
bakan ��gen ile sembolize edilir. Da� i�indeki ma�ara ise
di�il, sakl� ve kapal� oland�r; bunlar�n her ikisi de kozmik
merkezlerdir. Da��n bir par�as� olarak ma�ara, onunla eksen
sembolizmini payla��r.
�nisiyasyon t�renleri �o�unlukla sembolik bir �tealem ve mezar
olarak bir ma�arada yap�l�rd�; burada yeniden do�umdan ve
ayd�nlanmadan �nceki �l�m sembolize edilirdi. Ma�ara, bir
inisiyasyon yeri olarak gizli bir yerdi, giri�i d��ar�dan bir
labirentle ya da tehlikeli bir pasajla gizlenirdi ve genelde
bir canavarla veya ola�an�st� niteliklere sahip bir insanla
korunurdu. Ayr�ca ma�aran�n giri� k�sm�na ters g��leri
altetmeden ula��lamazd�. Ma�araya girmek ayn� zamanda D�nya
Ana�n�n rahmine yeniden girmek demekti. Ma�aradan ge�mek bir
hal de�i�imini temsil ederdi ve bu ayn� zamanda tehlikeli
g��lerin �stesinden gelmekle elde edilirdi. Ma�ara genellikle
g�ky�z� ve d�nya aras�ndaki kutsal evlili�in mekan�d�r.
Geni� anlamda ele al�nd���nda ma�ara, genel anlam�yla kapal�
ya da gizli olan� saklamakla s�n�rl�d�r. Spirit�el merkez
olarak insan kalbini simgeleyen orta�a� ma�aras� gibi belirli
imajlar�n alt�n� �izer. Jung�a g�re ma�ara �uuralt�n�n
g�venli�ini ve etkilerden uzak halini ifade eder. Simgesel ve
mitolojik ikonografide s�kl�kla ilahlar�n, atalar�n ya da
ar�etiplerin toplanma yeri olarak belirir ve bu haliyle
Hades�in �ekilsel bir imaj�d�r ve bununla beraber yine de
�uuralt�n�n psikolojik bir ifadesidir.
S�ptil bir d�nyaya ge�i� yeri olarak ma�ara sembol� pek�ok
sembolik mitte, efsanede ve k�ltte yeral�r. Buz �a��nda daha
�ok �ted�nya ile ilgili mekanlar olarak alg�lanm��t�r; yani
ma�aralar ya�ama yerleri de�il birer mabeddiler. Yayg�n olarak
tanr�lar�n do�um yerleri, m�nzevilerin ve kahinelerin
ya�ad�klar� mekanlard�r. Baz� dinlerde pek�ok ma�ara kutsal
kabul edilmektedir.
Pop�ler efsanelerde ma�aralar genelde peri masallar�ndaki
c�celerin, da� ruhlar�n�n ve hazineleri koruyan ejderhalar�n
evleridir. D��ar�dakiler onlara ancak b�y�k zorluklarla ve
kendilerini tehlikeye atarak ula�abilirler. Kadim krallar�n
belirli da�lar�n ma�aralar�nda yatarak iyi ve k�t� g��lerin
aras�ndaki vahiyde belirtilen son sava� an�ndaki yeniden do�um
zaman�n� beklediklerine inan�l�rd�. Ma�ara efsaneleri �rlanda
mitlerinde �ne ��kar. Psikologlar r�yada karanl�k ma�aralardan
tehlikeli ge�i�lerde bulundu�unu g�rmeyi hayat�n anlam�n�
derin, �uuralt�n�n anneyle ilgili kal�t�msal katmanlar�nda
aramay� sembolize edi�i olarak d���n�rler. Baz� yerlerde de
psikologlar sembol� r�yay� g�renin do�umdan �nceki karanl�k
s���na�a d�nme �zlemi olarak yorumlarlar. Dolay�s�yla ma�ara
sembol� ki�inin kendi gizli derinliklerine inmek yoluyla
kendini aray���n� sembolize etmektedir.
Bu sembolizmi �ne
s�ren psikologlar�n ma�ara sembol�n� yorumlay��lar� ise ��yle:
Ma�araya �ekilmek ba�lang��t�r, ma�ara s���nakt�r, �rt�d�r.
Ma�araya girmek rahime d�n��t�r, do�umu reddetmek, g�lgeye ve
farkl�l�klar�n olmad��� geceye dalmakt�r. O, do�mam�� olan�n
y�ksek hayat� u�runa ya�amdan feragat etmektir. Ma�arada zaman
yoktur. Ne d�n, ne de yar�n yoktur ��nk� orada g�n ve gece
ayn�d�r. Eliade�a g�re, bu adeta larva gibi bir varolu�,
�tealemdeki bir �l�n�nki gibi bir ya�amd�r. Ayn� zamanda bu
nedenden �t�r� de ma�ara sembol� inisiyasyonun sembolik
rit�elleri ve daha y�ksek bir varolu� seviyesinde yeniden
do�um i�in uygun bir sahne olmaktad�r.
�sa�n�n
do�du�u ma�ara
Ma�aralar�n d�nyevi din ve sembolizm i�in kritik yerler olmas�
do�ald�, buralar d�nyada yerle�mi� g��lerle ba�lant� kurma
yerleriydi ki bu da daha sonra onlar� ����a g�t�recekti.
B�ylelikle Roma Tanr�s� Mithras��n mabedi bir kaya ma�aras�
formunda kurulmu�tu. Grottolar (ve grotto mabedleri)
genellikle yapay olarak kaz�lm�� ve ma�aralara
d�n��t�r�lm��lerdir; bunlar M�s�rda Abu Simbel, Hindistanda
ise Ajanta ve Ellora ma�aralar�d�r. H�ristiyan ikonografisinde
Bethlehem�deki ah�r, bir kaya ma�aras� olarak resmedilmi�tir.
Do�u kilisesinin tradisyonlar�na g�re, �ncil yazarlar�ndan
John g��l� �Vahiy Vizyonunu� Patmos Adas�ndaki bir ma�arada
alm��t�. Platon�un felsefi dilinde ma�ara mecaz� b�y�k �neme
sahipti. Ona g�re insanlar sanki bir ma�arada hapsedilmi�,
idea�lar�n g�lgesinden fazlas�n� g�remez haldeydiler. Y�ksek
ve daha ger�ek bir realitenin yaln�zca imajlar�n�
g�rebiliyorlard� ve s�n�rl� kapasiteleriyle onu asla do�rudan
g�remeyeceklerdi.
Hira Ma�aras�
Peygamberlerden baz�lar�n�n ya�amlar�nda ma�aran�n �nemli bir
yeri vard�r. �sa Peygamber bir ma�arada do�mu�, Hz. Muhammed�e
ve Zed��t�e peygamberlik bir ma�arada gelmi�tir. Ma�ara ve
cehennem sembolleri bir�ok tradisyonda �zde� olarak kabul
edilirler, baz� tradisyonlarda ma�aralar yer alt� alemine
a��lan kap�lar olarak g�r�lm��t�r. Yer alt�, varl���n vicdani
hesapla�mas�n� ya�ad��� alemdir. �e�itli tradisyonlardaki ana
rahmine geri d�n��� canland�ran ayinler, inisiyasyonlardaki
cehenneme ini� deneyiminin izleridir.
Kadim devirlerde gizli olmayan inisiyatik topluluklar bir s�re
sonra gizli olarak faaliyet g�stermeye ba�lamalar� ile
ma�aralara, yani yeralt�na �ekildikleri bilgisi, baz�
kaynaklarda yeralmaktad�r.
Ma�ara sembol� bir di�er anlam�yla ise ayd�nlanmam�� d�nyay�
simgeler. Ma�arada ���ktan yoksun olarak ya�ayanlar�n buradan
��karak ����a ula�malar� ise ruhsal uyan��� temsil eder.
�e�itli Tradisyonlarda Ma�ara Sembol�
Kelt Tradisyonlar�nda: �ted�nyaya ge�i� yeridir.
�inde: Ma�ara di�il, yin prensibi olurken da� yang
prensibidir.
Hinduizmde: Kalp ve merkez sembol� olarak ge�er. Kalbin
ma�aras�, Atma�n�n bulundu�u yerdir.
Mitra Tradisyonu�nda: Tap�nma ve inisiyasyon her�eyin
yarat�c�s� Baba Mithras��n onuruna olan �i�eklerin ve su
kaynaklar�n�n bulundu�u bir ma�arada yeral�rd�. Ma�ara, onun
yaratt��� evreni minyat�r halinde yaratm��t�r. |