Sembolizm

WWW.ASTROSET.COM

KARTAL SEMBOL�

  Pek �ok gelenekte kutsal bir yeri olan kartal sembol�, genellikle y�kselmeyle, g�ne�, ate�, ���k ve g�z sembolleriyle ili�kilendirilir. Kartal k�t�l���n d��man� olarak kabul edilir, dolay�s�yla k�t�l�kle m�cadelenin de sembol� olarak ortaya ��kmaktad�r. En �ok �amanizm�de olmak �zere, Eski M�s�r, �in, Hun, S�mer, Hitit, Aztek, Japon, Hint Gelenekleri�nde g�r�len, Neosprit�alizmde Y�ksek �dare Mekanizmas��n�n �e�itli niteliklerini temsil eden ezoterik bir sembold�r.

  Y�rt�c� ku�lar�n en g��l�s� olan kartal, �ok y�kseklere ��kabilen ve buna ra�men yery�z�ndeki her �eyi b�t�n detaylar�yla g�rebilen bir ku�tur. Pek �ok sembolde ve alegoride kartal bir kurban ta��rken betimlenir. Bu ger�ekte, daha alt seviyeli varl�klar�n, g��lerin, i�g�d�lerin daha y�ksek g��ler i�in feda edilmesinin sembol�d�r. Dante kartala Tanr� der, Jung ise kartal� sadece �y�kseklik� olarak tan�mlar.

  Kartal bir y�kseklik sembol�, g�ne� gibi ruhun sembol� ve genel olarak ruhsal prensibin sembol�d�r. G�c�n g�klerdeki simgesidir, g�k ile yer aras�nda h�zl� bir �ekilde gidip gelebilir ve g�ne�e g�z�n� hi� k�rpmadan bakabilir. M�s�r hiyeroglif sisteminde A harfi kartal fig�r� ile temsil edilir ki bu da hayat�n s�cakl���n�n, Kayna��n, g�c�n�n sembol�d�r. Kartal, g�ne�in ���klar� alt�nda ya�ayan bir ku�tur, dolay�s�yla �z�nde ���kl� bir ku� oldu�u kabul edilir ve hava ile ate� unsurlar�n� birlikte bar�nd�r�r. Onun z�dd� olan ise karanl���n ve �l�m�n ku�u olan bayku�, kimi zaman da k�t�l�kle �zde�le�tirildi�i hallerde y�land�r (1) Y�lanla m�cadele eden kartal burada karanl��� simgeleyen y�lan kar��s�nda �����, vicdan�, iyili�i simgeler. Aztek Gelenekleri�nde y�lan� gagas�yla tutmu� olan kartal �����n karanl��a kar�� zaferini temsil etmektedir.

  Kartal �amanlar�n babas� olarak kabul edilir. Sibirya �amanlar� dans�n ard�ndan transa ge�ip yere y���lmalar� s�ras�nda ruhlar�n�n g�klere ��kmas�n�, ruhlar�n�n kartallarca �ekilen bir arabayla veya kay�kla ta��nmas� �eklinde sembolize ederler. Kartal T�rk Mitolojisi�nde ve Orta Asya �amanizmi�nde yerin g�be�inden transla y�kselen baz� �amanlar�n ula�abilece�i �g���n dire�i� veya �g�be�i� say�lan bir y�ld�za t�nemi� bir Tanr� El�isi olarak kabul edilir. Dogonlar, g���n g�be�inin Sirius Y�ld�z� oldu�una inan�r ve kartala �usta ku�� derler. �sis �nisiyasyonlar��nda �� kutsal hayvandan biri olan kartal Aztek ve Japon geleneklerinde �g�ksel g�ne�in ku�u� olarak tan�mlan�r.

 G�ne�le ve di�il do�ay� d�lleyen eril eylemle �zde�le�tirildi�inden kartal ayn� zamanda babay� simgeler. Kartal ayr�ca cesur u�u�uyla, h�z�yla, g�k g�rlemesiyle ve ate�le karakterize edilir. Bu y�zden de kahramanl�k asaletini i�aret eder. Uzakdo�u�dan Kuzey Avrupa�ya kadar kartal, g�c�n ve sava��n tanr�lar�yla �zde�le�tirilen bir ku� olmu�tur. Karada ya�ayan arslan�n havadaki �zde�i olarak kabul edilir, bu y�zden de bazen arslan ba�� ile simgelendi�i g�r�l�r. Vedik Gelene�e g�re, kartal ayn� zamanda haberci olarak da �nemlidir, �ndra�dan Soma�y� (2) getirendir. Polonya Sanat��nda kartal y�ld�r�m�n ve sava� t�r� bir �aban�n sembol�d�r. T�m Do�u Sanat��nda genellikle sava��rken g�sterilen kartal bu halleriyle bazen d�nyasal ve g�ksel geyikleri kuyruklar�ndan birbirine ba�layan �mdugud Ku�u (3), bazen de y�lanla sava�an Garuda�d�r (4).

  Kolomb �ncesi Amerika�s�nda kartal�n ruhsal ve g�ksel prensibin aras�ndaki m�cadeleyi i�aret eden benzer bir sembolizmi vard�. Kadim Suriye�de bir sembolik rit�elde insan kollu bir kartal g�ne�e tap�nmay� sembolize ederdi. Bu ayn� zamanda ruhlar� �l�ms�zl��e ula�t�r�rd�. Benzer �ekilde H�ristiyanl�kta da kartal g�ky�z�nden gelen haberciyi sembolize eder. Theodoret (5) genel olarak kartal� kehanet ruhuyla k�yaslard�, kartal bir�ok zaman Tanr��ya y�kselen duay� ve �l�ml� insana inen lutfu da temsil eder. Dolay�s�yla kartal�n sezgiyi temsil etti�i de s�ylenebilmektedir. Genel olarak, di�er b�t�n ku�lardan daha y�ksekte u�tu�u ve bu y�zden de ilahi olana en uygun sembol oldu�u varsay�l�rd�. U�ma ve ate� sa�ma yetene�i, hakimiyet kurmak ve daha al�aktaki g��leri yok etmek i�in y�kselmek, ��phesiz t�m kartal sembolizminin temel karakteristi�idir. J�piterin ku�u olarak o, Mezopotamya�dan ��k�p Anadolu�da yay�lm�� olan �rk�t�c� f�rt�na, en eski antik medeniyetlerin f�rt�na ku�udur. Kartal, Roma paralar�nda, lejyonlardaki imparator g�c�n�n amblemi olarak yeral�rd�. Simyada kartal, di�er temel �zelliklerine ilave olarak buharla�man�n da sembol�d�r.

  Kartal, di�er hayvanlar gibi ikizler burcundayken tamamen veya k�smi bir b�l�nme ya�ar ve b�ylelikle de iki ba�l� kartal ortaya ��kar. �ki ba�l�l�k kartala 360 dereceyi a�an bir g�r�� a��s� sa�lar ve bu da Y�ksek �dare Mekanizmas��n�n g�z�nden hi�bir�eyin ka�mad���n�n ifadesidir. Mekanizma, hem fiziksel alemde, hem de fizik �tesi alemde olan her �eyi g�rmektedir. Yani Y�ksek �dare Mekanizmas� insanlar�n hem fiziksel eylemlerini hem de d���ncelerini, niyetlerini g�zlemektedir. Bu y�n�yle kartal ayn� zamanda �g�z� her �eyi g�ren vicdan�n simgesidir�.

  Neospirit�alist g�r��te, kartal sembol�nde kartallar�n �ok y�kse�e ��kabilmeleri ve b�ylelikle y�ksek bilgiyle temas edebilmeleri bu sembol�n ana fikrini olu�turur. Bu g�r��te; uygulamaya bir �rnek te�kil etmesi a��s�ndan y�ksek enerjiler, y�ksek tesirler, y�ksek �uur ve y�ksek fikirlerle temas etmek ve onlar� hayata ge�irmek anlat�lmak istenmektedir.

  Kartal olman�n gere�i y�kseklere ��kmak ve y�ksekten ku�bak��� denen bak��la olaylar� ve durumlar� de�erlendirebilmektir. Y�kse�e ��kman�n, y�ksek fikirlerle olman�n yarar� ise geni� bir a��dan bakmay� sa�lamas�d�r. Y�kselinmedi�i, yerde ve yatay durumda olundu�u zaman �ok b�y�km�� gibi g�z�ken olaylar�n, ku�bak���yla geni� bir a��dan bak�ld���nda, son derece k���k bir yer kaplad��� ve sadece bir detay� olu�turdu�u daha rahat g�r�l�r. �rne�in yerde iken ki�inin �n�nde bir kara par�as� veya bir su birikintisi varsa, o kara par�as�n� veya su birikintisini �ok b�y�k bir alan olarak alg�layabilir veya o su birikintisi ki�iye adeta bir okyanus gibi g�r�nebilir fakat y�kseldi�i zaman, y�ksek bilgi ve y�ksek enerji ile daha �nce g�rd�klerini de�erlendirdi�inde b�t�n i�erisinde onun asl�nda ne kadar k���k bir yer kaplad���n�, onun sadece k���k bir detaydan ibaret oldu�unu, adeta �ok b�y�k bir tabloyu meydana getiren bir resimler b�t�n�n�n k���k bir par�as� oldu�unu g�rmesi m�mk�n olur. K���k par�alardan kastedilen onlar�n �nemsiz oldu�u de�ildir fakat o, b�t�n� olu�turan k���k bir par�ad�r, asl�nda bu daha �ok ki�ilerin idrakleri ile ilgili bir durumdur. Ki�i yerde oldu�unda her �eyi o k���k par�a olarak g�rmeye ba�lar. K���k toprak alan�n ve k���k su birikintisinin �ok b�y�k bir alan kaplad���n� zanneder fakat yukar� ��kabilirse, ku� bak��� ile o alana, olaylara veya duruma bak�p, de�erlendirebilirse, onun sadece b�t�n� olu�turan k���k bir par�a oldu�unu �ok rahat g�recektir.

  A�a��dan bak�ld���nda; yani olaylar d���k enerjili, d���k frekansl� enerjilerle de�erlendirildi�inde, olay�n arka plan�na ait olup g�r�lemeyen bir�ok detay ve durum g�zden ka��r�l�r, y�ksekten bak�ld���nda ise tablo olabildi�ince net g�r�l�r. En az�ndan sadece ki�inin kendi bakt��� y�nden de�il, bir�ok a��dan olaylar� g�zlemleme imkan� bulmas� m�mk�nd�r. Ger�ekte, ku�bak��� denmesinin as�l anlam� da budur; insan�n sadece kendi a��s�ndan de�il, kar��s�ndakilerin duygu, d���nce ve haletleri a��s�ndan da olaylara bakabilme, bunlar� o �ekilde de�erlendirme imkan� vard�r. Ki�i y�kseldi�i zaman y�ksek bilgiyle temasa ge�er, b�t�ne dokunur, daha b�t�nsel bir bak�� a��s�yla olaylar� de�erlendirir. Bir�ok a�� devreye girdi�i i�in a�a��da iken bak�larak elde edilen de�erlendirmelerin seyri de�i�ir. Kartal sembol� ayn� zamanda da daha fazla �zg�rle�meyi temsil eder. Daha fazla �zg�rle�mek ise, yasalara uygun hareket edebilmektir.

  Ruhsal ��retilerde, insanlara kar��la�t�klar� olaylara kartal bak��� ile bakmalar�, olaylar�n i�inde kaybolmamalar� tavsiye edilir. Bu maddenin varl�k �zerindeki hakimiyetine son verebilmek, maddeye hakim olmak, maddeyi kontrol� alt�nda tutmak demektir ki; ya�ama kartal bak��� ile bakabilen insanlar, �uurlu olarak e�itme-e�itilme s�recine kat�lan, vazife realitesinin birer neferi olma s�fat�n� kazanan insanlard�r.

Dipnotlar

(1)  Y�lan ayn� zamanda bir�ok gelenekte ebedili�in, kozmik g�c�n, �����n da sembol�d�r.
(2)
  Hint geleneklerinde tanr�lardan �al�nd���na ve �l�ms�zl�k verdi�ine inan�lan i�kiye verilen add�r.
(3)
  Sumer Metinleri�nde g�k g�r�lt�s� bulutlar�n� simgeleyen kutsal bir ku�tur.
(4)
  Altay Mitolojisi�nde, g�vdesi, kol ve bacaklar� insan bi�imli, kartal ba�l�, kartal gagal� ve kartal pen�eli karaku�a verilen add�r.
(5)
  Aziz Theodoret, sezgisel bir yazar, teolog ve Suriyeli bir H�ristiyan piskoposudur.

Kaynak�a

 SALT, Alparslan; Semboller; RM Yay�nlar�; �stanbul 2006.
 EBERHARD, Wolfram; �in Simgeleri S�zl���; Kabalc� Yay�nlar�; �stanbul 2000.
 CIRLOT, J. E. ; A Dictionary of Symbols; Dover Publications; New York 2002.

Yay�na Haz�rlayan: Astroset Semboller Ara�t�rma Grubu

Yay�n Tarihi: 09.Aral�k.2009
 
 

Astroset 2004-2010