G�ndemi bizimle takip edin !
D�nyan�n yeni s�zc�s�
Time dergisi, aralar�nda devlet ba�kanlar�, ter�ristler, e�lence d�nyas�n�n �nl� isimlerinin de bulundu�u 'en etkili 100 insan' listesini yay�mlad�. Erdo�an, listede 'd�nya liderleri' aras�nda...
SEMA EM�RO�LU New York �� kriter Time, listeyi olu�tururken kulland��� kriterleri alt�nda toplad��� �� ba�l��� "Bulundu�u konumu halktan ald��� g��le elde edenler, toplum hayat�nda sesleri pek duyulmasa da zaman�m�z�n �nemli olaylar�nda b�y�k etkisi olanlar ve ahlaki a��dan �rnek te�kil eden insanlar" olarak s�ralad�. Time, listedeki isimlerle ilgili �u ifadeyi kulland�: "Tarih, g��l� fikirleri ve bu fikirlerin pe�inden gitmek i�in kararl�l��� olan insanlar�n d�nyan�n geri kalan� �zerinde �ok b�y�k etkisi oldu�unu kan�tlam��t�r. Antik �a�lar�n b�y�k adamlar� ve kad�nlar� kral ve krali�eler, denizciler ve epik �airlerse, bug�n stat�koyu saniyede alt�st edebilecek s�per g�� sahibi devlet ba�kanlar�, teknoloji devleri ve ba�naz dindarlar var."
Bilim adamlar� ve d���n�rler
Bu y�z ki�i i�inde, y�zy�la katk�s� olan pek �ok de�erli bilim adam� var. Aralar�ndan bir tanesi �ok ilgimizi �ekti.
Fizik�i Edward Witten,psikolog Steven Pinker,genetik�i Eric Lander,Koreli bilim adamlar� Woo Suk Hwang/Shin Yong Moon,Amerikan kalp hastal�klar� uzman� Paul Ridker, Perulu ekonomist Hernando de Soto, D�nya Enstit�s��n�n direkt�r� Jeffrey Sachs, Linuх�un mucidi Linus Torvalds, �ngiliz tarih�i Niall Ferguson, �ngiliz akademisyen Bernard Lewis, svi�reli filozof Tar�k Ramadan, Alman filozof J�rgen Habermas, Amerikal� gazeteci, yazar ve siyasi yorumcu Samantha Power, ABD Y�ksek Mahkemesi Ba�kan� Sandra Day O�Connnor, uzayl� arayan SETI program�n�n direkt�r� Jill Tarter. Amerikan hastal�klar� Kontrol ve �nleme Merkezi�nin Direkt�r� Julie Gerberding, Alman D��i�leri Bakan� Joschka Fischer, Danimarkal� yazar Bjorn Lomborg, D�nya Sa�l�k �rg�t��n�n Ceo�su Jdg Wook Lee, eski ABD Ba�kan� Bill Clinton ve e�i Senat�r Hillary Clinton.
Astro Akt�el,19.Nisan.2004 tarihli Milliyet Gazetesinin,�D�nyan�n en etkili 100 ki�isi�listesinde,SET� PROGRAMININ D�REKT�R� J�LL TARTER ad�n� g�r�nce,Astroset ziyaret�ilerini �nl� SET� PROJES� hakk�nda bilgilendirmeyi bir bor� bildi.
SET� PROJES�
D�nya D��� Zeka Ara�t�rma (SETI)� lar� yakla��k 35 y�l �nce ba�lad� Tohumu atanlar ise, Giuseppe Cocconi ile Philip Morrison�un 1959�daki, Nature dergisinde ��kan �Y�ld�zlararas� �leti�imleri Ara�t�rmak� konulu yaz�lar� ile, Frank Drake �in 1960�daki Ozmo Projesi adl� ara�t�rmas�yd�. Ancak �ok say�da SET� merakl�lar� bile bu y�ld�zlar aras� ileti�im �a��n�n renkli bir gezegenler aras� radyo ileti�imi d�nemiyle ba�lad���n� bilmezler.�yle bir d�nem ki,�u anki do�u�u olan Seti�nin hayatta kalmas�yla ilgilenenler i�in paralelliklere, z�tl�klarla, hatta baz� derslerle doluydu. (Tarih�esi ile ilgilenenler i�in Astro Bilgi sayfam�zda bu konuyu daha derinlemesine ara�t�raca��z)
NASA SET� PROJES� YEN�DEN DO�DU
Phoeniх�in D�n���
Avustralya�da kurulu Parkes radyo teleskopu Phoeniх Projesi�nin ilk g�zlemlerine ev sahipli�i yapmaya devam ediyor. D�nya d��� bir uygarl���n sinyallerini dinleyen bir teleskop bu.Phoeniх Projesi, zeki sinyaller i�in yakla��k olarak 1000 y�ld�z sisteminin �evresini sistematik olarak iyice incelemeye y�nelik bir programd�r ve SET� ENST�T�S� taraf�ndan y�r�t�lmektedir. Projenin temeli, 1993 sonbahar�nda, b�t�eyi k�sma �areleri arayan Amerikan Kongresi�nin baltalad��� NASA SETI �sine dayan�r. O tutkulu giri�imin iki �zelli�i vard�; yak�nlar�ndaki y�ld�z sistemleri �zerinde hassas g�zlemler yapmak ve t�m g�ky�z�n� taramak ama daha az hassas �ekilde.
Nasa program� i�in g�zlemler yeni ba�lam��t� ki, kongre�nin m�dahalesi araya girdi. Ama California�da bulunan ve kar amac� g�zetmeyen bir ara�t�rma kurumu olan SETI Enstit�s�, NASA�n�n y�r�tt��� bu giri�imi s�rd�rmek i�in �zel kaynaklar bulmay� ba�ard�.Enstit�deki m�hendis ve bilim adamlar�,2000�e kadar s�rmesi beklenen g�zlemlere haz�rlanmak i�in NASA�dan uzun vadeli olarak �d�n� al�nan donan�m� yenilemek i�in bir y�l u�ra�t�lar.
PHOENIX NASIL �ALI�IYOR?
Projenin g�zlemeye y�nelece�i y�ld�zlar aras�nda �zellikle ekvatorun g�neyine d��en 200 kadar y�ld�z var. Bu y�ld�zlar ekvatorun kuzeyine kurulu b�y�k radyo teleskoplar taraf�ndan g�r�lemedi�i i�in g�zlem yeri Avustralya se�ilmi�tir.Teleskopun spektrum analizi t�m�yle otomatikle�tirilmi�.
Yakla��k her bir saniyede y�ksek h�zdaki dijital i�lemciler bir sinyal d�k�m� yap�yor. �nemli miktarda radyo enerjisi toplay�p toplamad�klar�n� g�rmek i�in 28 milyon kanal kontrol ediliyor. T�pk� mektup olup olmad�klar�n� kontrol etmek i�in posta kutular�n�n taranmas� gibi.Bunlar�n numaras� ve i�eri�i yaz�l�yor. Ard�ndan i�lem, sonraki saniyede ayn� �eyleri tekrarl�yor.
Sabit bir sinyal ayn� kanal� veya posta kutusunu s�rekli dolduracakt�r ve b�ylece kendisini hem dijital i�lemcilere hem de astronomlara belli edecektir. Phoeniх Projesi�nin y�ksek h�zdaki donan�m�, bu t�r gezginci postay� belirlemede e�iz bir niteli�e sahip. Sinyaller saniyede 1 hertz kadar h�zda dola�maktad�r. Donan�m ayr�ca, d�nen bir fenerin �retti�i gibi, darbeleri tan�mlayabiliyor. Phoeniх al�c�lar�n� temel mimarlar�ndan biri olan Jay Duluk,"Bu gezegen d��� varl�klar�n bize bir sinyal g�ndermelerinde kullanabilece�i, enerjisi en y�ksek y�ntem olacakt�r. Darbelenen sinyaller u�aklardaki yan�p s�nen zenon lambalar�na benzer. Bu ���klara �ok fazla g�� y�kleyebilir ve gereken ortalama g�� d���k olmas�na ra�men, �evresindeki �eylerden daha parlak hale getirebilirsiniz� diyor. Parkes teleskopuna ya�an bilgiler i�inden, iki dakikaya kadar varan tekrarlamalarla belirlenen darbeler alg�lanabiliyor. Uzaklardaki bir toplumdan gelecek s�n�k bir sinyal, Parkes taraf�ndan hemen tan�nacakt�r.
Fakat b�yle bir �ey olacak m�? 30 y�ll�k �anss�z SETI ara�t�rmalar�ndan sonra, Phoeniх Projesi�nin, di�er ak�ll� varl�klar�n varl���na ait merak�m�z� sonunda giderece�ine inanmak i�in mant�kl� bir sebep var m�d�r ? Elbette, buna hi� kimse cevap veremez. Cevap hala ya bilinmeyen ya da spek�latif �zellikteki fakt�rlere ba�l�.
* �evresinde gezegenlerin d�nd��� ka� y�ld�z var ?
* Bu gezegenlerde hayat�n ortaya ��kma oran� nedir ?
* Teknolojik toplumlar ne kadar s�reklidir ?
Bu sorulara cevap veren g�venilir bir kaynak bulmak pek m�mk�n de�il. Fakat Avustralya�da ara�t�rmalar�n� s�rd�ren 20 bilim adam� ve m�hendis �u ger�e�i kesin olarak belirtiyorlar: �E�er aramazsak evrende yerimizi bulmak m�mk�n de�ildir. Denemeliyiz.�
En yak�n y�ld�zlar� sistemli ara�t�rmas�yla, �ok geni� frekans�yla, dola�an ve darbelenen sinyalleri tan�mlama yetene�iyle ve benzeri g�r�lmemi� hassasiyetiyle, Phoenix Projesi, �imdiye kadar ba�lat�lm�� en yo�un incelemelerden biridir.
Astro Set olarak,b�ylesine bilimsel ciddiyet i�inde ba�lat�lan ve t�m olanaks�zl�klara ve maddi kaynak sorunlar�na ra�men s�rd�r�len,insano�lunun geli�imine katk�da bulunacak projelere sitemizde yer vererek ve sizlerle payla�arak katk�da bulunal�m istedik.
Kaynak: The Planetary Report,
May�s/Haziran, 1995
