|
Troya'n�n gamal� ha��
|
 |
|
Heinrich Schliemann ve solda Troya'n�n gamal� ha��. |
60 y�l �nceki tart��ma "Biz Troyal�y�z" sav�yla yeniden canland�r�l�yor. Bu
kadar b�y�k bir k�lt�r miras�n�n �zerine oturup ba�ar�s�z olmak, ge�mi�
ba�ar�lar� sahiplenmeyi gerektiriyor galiba
�SMA�L GEZG�N
�ok eskiden, mitolojik zamanlarda d�nyan�n b�t�n y�k�n� s�rt�nda ta��yan
Yery�z�-Toprak Ana, insanlar�n ta��yamayaca�� kadar �o�almas�ndan �ik�yet
etmeye ba�lam��. Tufandan sonra uzun zaman ge�mi�, insanlar h�zla �o�alm��
ve d�nyan�n heryerini doldurmu�. Toprak Ana bu kadar �ok insan� ta��makta
zorlanm�� ve ba�tanr� Zeus'tan buna bir �are bulmas�n� istemi�. Daha �nce de
insan soyunu de�i�ik bi�imlerde yok eden Zeus, insanlar aras�nda ��karaca��
bir sava�la sorunu ��z�mlemek istemi� ve Thebai Sava��'n� ��karm��. Ancak
bekledi�i kadar insan �lmemi� olacak ki, yeni aray��lara girmi�. �lkin
y�ld�r�mlarla insanlar� azaltmay� d���nse de o kadar insan� y�ld�r�mla
�ld�rmek zor gelmi�. Sonra bir tufan g�ndermek istemi�, ancak t�m insanlar�n
�ld��� son tufandan pi�man oldu�u i�in ondan da vazge�mi�. Zeus �aresizlik
i�inde ��z�m ararken, Gece'nin �ocuklar�ndan "alayl� ac�"y� sembolize eden
Momos, H�z�r gibi yeti�mi� ve makul bir �neri getirmi� Zeus'a: Zeus'un da
g�zdesi olan Thetis bir �l�ml� ile evlendirilecek, bir k�z �ocu�u (Helena)
do�uracak. Bu o kadar g�zel bir k�z �ocu�u olacak ki, Asya ile Avrupa ona
sahip olabilmek i�in birbirlerine
girecek ve uzun zaman s�recek sava�lar nedeniyle insan n�fusu azalacakt�.
Bunun �zerine, tanr�lar topland�lar ve onu �l�ml� Peleus'la evlendirmeye
karar verdiler. ��te ne olduysa bu d���nde olmu� ve k�sa s�re sonra sava�
ba�lam��t�.
Oryantalizmin arketipi diyebilece�imiz bu mitos, Do�u ve Bat� aras�nda
ba�layan ve g�n�m�ze kadar s�ren bu sava�� tanr�sal bir kadere ba�l�yor.
�nl� tarih�i Herodot da Perslerle Yunanl�lar aras�ndaki sava�lar�n ��k��
nedenini anlat�rken, tam nedeni bilmedi�ini ancak bir k�z ka��rma meselesi
y�z�nden ba�lad���n� ifade eder. Bir yanda Troyal�lar, Fenikeliler, Persler
veya herhangi bir Do�ulu halk, di�er yanda suyun �te yakas�ndakiler.
Bat�'n�n Do�u'ya sald�rmas�n�n nedeni tanr�sal bir kadere ba�lan�yor ve
belki de ka��n�lmaz k�l�n�yordu.
Son g�nlerde, "Troy/Truva" filminin yeniden g�ndeme getirdi�i Troya
yerle�imi tekrar ke�fediliyor; herkes �lyada'dan s�z ediyor. Troya Sava�� ve
ayn� topraklarda binlerce y�l sonra yap�lan �anakkale Sava�lar� bu b�lgenin
stratejik �nemini vurguluyor. Ancak ben burada Troya'n�n bir ba�ka olayla
ili�kisinden s�z edece�im. Biliyorsunuz, Troya, �lyada'yla b�y�m�� olan H.
Schliemann adl� bir Alman taraf�ndan 1868 y�l�nda ke�fedilmi�ti. Buradaki
ilk arkeolojik(?) kaz�lar, 1871 y�l�nda Homeros'un �lyada destan�nda
anlatt��� Kral Priamos'un hazinesini bulmak amac�yla, ayn� insan taraf�ndan
ba�lat�ld�. Anadolu'da bu geli�meler ya�an�rken, Avrupa'da ya�anan ulusla�ma
s�reci enteresan bir rastlant�y� olu�turacak; Priamos'un hazinelerini
bulmay� umut eden Schliemann hi� beklemedi�i bir tart��man�n i�ine
s�r�klenecekti. Kaz�larda ele ge�irdi�i arkeolojik buluntuyu k�sa s�re sonra
yay�nlayan Schliemann kendini
"ari �rk" tart��malar�n�n i�inde buldu. Yay�nlanan buluntular i�inde yeralan
"swastika" (gamal� ha�) motifinin "ari �rk"�n sembol� oldu�u iddias�
Almanya'ya bomba gibi d��t�. �teden beri, insanl���n dejenere olmam�� tek
�rk� olarak kendilerini g�sterme �abas� i�inde olan Almanlar, bunun kan�t�
olarak gamal� ha�� g�sterdi. �zellikle Schliemann'�n asistan� olan E.
Burnouf 1872 y�l�nda Schliemann'a yazd��� mektupta, Troya'n�n en eski
yap�kat�nda bulunan seramikler �zerindeki gamal� ha� motiflerinin
"ari �rk"� i�aret eden semboller oldu�unu ifade etti. Schliemann, 1875
y�l�nda "Troy and It's Remain" adl� eserini yazarken Burnouf'un bu
d���ncesinden etkilenmi�ti. 1889 y�l�nda Paris'te yap�lan 10. Uluslararas�
Antropoloji ve Prehistorik Arkeoloji Kongresinde Avusturya-Macaristan
delegesi olan Zmigrodski canland�r�lan tart��malarla k�sa s�rede bu d���nce
benimsendi. Hatta t�m gamal� ha� motiflerinin "ari �rk"� temsil etmedi�ine
inan�ld��� i�in gamal� ha�lar aras�nda da bir eleme yap�larak ger�ek gamal�
ha�lar tespit edilmi�ti. 1919 y�l�nda, bu tart��malar�n da etkisiyle Alman
Nazi Partisi kendisini gamal� ha� amblemiyle sembolle�tirdi. Gamal� ha� Nazi
Partisi'nin iktidara ta��nmas�yla da t�m Almanya i�in bir bayrak halini
ald�.
II. D�nya Sava��'n�n ortaya ��kmas�na neden olan "ari �rk" tart��malar�
felsefi olarak Orta�a�'dan bu yana yap�l�yor, kayna��n� bir mitostan al�yor
ve Nuh Tufan�'na kadar dayan�yor. Tanr� tufan bi�iminde insanlar �zerine
sald��� felaketten sadece Nuh ve �� o�lunu kurtard�; Ham, Sam ve Yafet. Nuh
ve �ocuklar� karaya ayak bast�ktan k�sa s�re sonra Ham, Sam ve Yafet
kendilerine yeni yurtlar kurmak �zere de�i�ik yerlere g�� ettiler. Ve
insanl�k yeniden bu �� o�uldan t�remi� oldu; Ham Hami, Sam Sami ve Yafet Ari
�rk� olu�turdu. ��nk�, Ham ve Sam bulunduklar� noktadan (A�r� Da��) g�neye
do�ru indi ve safl�klar�n� yitirdiler. Oysa ki Yafet, kan�ndaki arili�in
bozulmas�na neden olacak hi�bir olaya izin vermedi ve kuzeye do�ru ��karak
yurt kurdu.
Tabii ki, d�nyaya uygarl��� getiren de Yafet'in soyundan gelenler olmal�yd�.
Avrupa'da h�zla da��lan imparatorluklar ulus-devleti kurmak isteyen halklar�
harekete ge�irmi�ti. Kendilerine �anl� bir ge�mi� ve y�ce �ecere arayan bu
uluslar�n hemen hepsi g�z�n� bu mitosa dikmi�ti. En fazla Almanlar�n
sahiplendi�i bu mitos, insanl��� yeniden "ari"le�tirmek amac�yla alt� milyon
insan�n �lmesine neden olan II. D�nya Sava��'n�n ��kmas�n�n en temel
nedenini olu�turdu.
Yafet'in torunlar�ndan birinin ad�n�n T�rk oldu�u iddias�ndan yola ��kan
T�rklerin de bu olaylar dikkatini �ekti ve Atat�rk bu konularda ara�t�rma
yapacak bilim adamlar�n� te�vik etti. K�sa s�re i�inde Tarih ve Arkeoloji
bilimlerin �ah� ilan edildi. Biz zaten g�neyden de�il kuzeyden gelmi�tik. Ve
bu mitos bizim mitosumuz da olabilirdi. Churchward'�n ortaya att��� Mu
K�tas�, kay�p uygarl�k Atlantis ve Nuh Tufan�'n�n T�rklerle ilgisinin
olabilece�i d���ncesi ile bir�ok ara�t�rma yap�ld�. G�ne�-Dil Teorisi'ne
arkeolojik kan�t sunma �abas�n� da i�eren bu �al��malardan biri Tahsin
Mayatepek taraf�ndan yap�ld�. Mayalar� ve onlar�n T�rklerle ili�kisini
ara�t�rmak �zere bizzat Atat�rk taraf�ndan Meksika'ya g�nderilen bu
ara�t�rmac� soyad�n� da buradan ald�. S�merler, Hititler (Eti) gibi k�kl�
k�lt�rlerin T�rk oldu�u iddia edildi ve adlar� o g�n�n en g�zde sanayi
kurulu�lar�na verildi. Hatta bu d�nemde, Rusya'da devrim yapan Lenin'in bile
T�rk oldu�u iddia edilmi�ti; ��nk� ancak bir T�rk bu kadar b�y�k bir i�i bu
kadar k�sa bir s�rede ba�arabilirdi.
T�m bu geli�melerle birlikte, Atat�rk'�n ileri g�r��l�l��� sayesinde
"ari �rk" tart��malar�n�n insanl��� g�t�rd��� felaket �abuk fark edildi ve
bu yanl��l�ktan vazge�ildi. I. ve II. T�rk Tarih Kongreleri'nde detayl�
olarak tart���lan bu konu, yakla��k 60 y�ld�r bir sessizli�e g�m�lm��
durumdayd�. Ancak 12 Eyl�l darbesinden sonra yeniden canlanan milliyet�ilik
duygusu ile hortlat�lmaya �al���l�yor. Televizyonlardaki d�zeysiz tart��ma
programlar�na davet edilen "s�zde" konunun uzmanlar� olan "alimler" filmle
g�ndeme gelen Troya'n�n T�rk oldu�unu yeniden iddia etmeye ba�lad�lar.
Bu kadar b�y�k bir k�lt�r miras�n�n �zerine oturup ba�ar�s�z olmak, ge�mi�
ba�ar�lar� sahiplenmeyi gerektiriyor galiba. Roma'y� Troia Sava��'ndan ka��p
�talya'ya giden Aeneas'�n �ocuklar� kurmu�tu. Ne dersiniz,
�talyanlarla karde� olabilir miyiz?
�SMA�L GEZG�N: Ege �ni., ��retim �yesi
Truval�lar
T�rk m�yd�?
Bu T�rkler de
nereden ��kt� ?
HALUK �AH�N
Troyal�lar�n
�c�n� ald�m !
HALUK �AH�N
Troya
Anadolu'ya aitti
HALUK �AH�N
Hepimiz Troyal�y�z
HALUK �AH�N
|
|