|
Yunan filozofisinin en g�rkemli d�nemlerinden beri;
Bat�,ak�lc� ve analitik d���nceye �nem vermi�tir. Buda �uurlu
ya�am�m�z�n
'B�l�mlerini'
olu�turan d���nceler ve karar verme kurallar�ndan ibarettir.
Bu mant�k, do�al olarak beynin hesaba dayal� bir bilgisayar
modeli oldu�una var�r, fakat bunun bedeli insan�n di�er
taraf�n�, bilgi ve deneyimi temsil eden i�g�d�sel y�n�n�, yani
erdem, hayal g�c�, yarat�c�l�k gibi �zelliklerini i�eren
y�n�n� g�zden ka��rmas� olur. Modern n�rofizyolojik
terminolojide zihinsel ya�am�m�zdan sa� beyin/ sol beyin
ayr�m� ba�lam�nda s�z edilir; bizim k�lt�r�m�z sol beyin
k�lt�r�d�r. Analitik ve mant�ksal d���nce kapasitesi neredeyse
tamam�yla beynin sol yar�m k�resinin i�levsel kapasitesi
i�indedir. Kuantum fizi�inden buna e�de�er iyi bir metafor
vermeye kalkarsak, par�ac�k/ dalga ayr�m�n� verebiliriz ve
diyebiliriz ki, bizim k�lt�r�m�z zihnin par�ac�k y�n�ne
dayan�r.
Holistler, �uurun
her eleman�n�n asl�nda ger�ekli�in her eleman�, her �eyle
ba�lant�s� oldu�unu d���nerek, deneyimin dalga y�n� �zerinde
dururlar. B�t�n, par�alar�n toplam�ndan daha b�y�k bir �eydir
ya da hologramik modelin ba� savunucular�ndan David Bohm'un
ortaya att��� gibi,
"ger�eklik b�l�nmez
bir b�t�nl�kt�r".
Her �ey ve herkes birbiriyle �yle b�t�nle�mi� durumdad�r ki,
bireylerden ya da ayr�lmadan s�z etmek ger�e�in �arp�t�lmas�
ve bir yan�lsamad�r.
Bug�nk� holistik evren
anlay���n�n temelinde hem kadim Do�u Bilgeli�i hem de analizci
Bat� vard�r. Budizm'in Elmas Sutra's� bu konuda ��yle diyor:
"�ndra'n�n evinde
�yle bir inci a�� olu�turulmu� ki, bir tanesine bakt���n�zda
di�er b�t�n incileri onun i�inde g�rebilirsiniz."
D�nyadaki her nesne de sadece kendisi de�ildir, di�er her
nesneyi i�erir ve asl�nda di�er her bir nesne odur. Mikro
kozmosla makro kozmosu birbirine ba�layan 'B�y�k Varl�klar
Zinciri'
ger�ekli�in her bir k���k par�as�n�n b�t�n� i�inde
ta��d���n� ileri s�rer. Spinoza felsefesinde de d�nyadaki her
�eyin tek bir �zden yap�ld��� vurgulan�r. Hologram� bir beyin
modeli olarak g�stermeye �al��anlar bilimsel tabanl� baz�
metaforlar yapmaya kalk���yorlar.
Hem genelde
'holografik
paradigma'n�n hem
de �zelde beynin holografik modelinin �ekici �zellikleri
vard�r. Modern zihne ula�abilen bir metafor olarak hologram,
ili�kiden ve i�lemden kaynaklanan �uur ve ger�eklik unsurlar�
�zerinde yararl� bir rol oynar. Bize b�t�n�n par�alar�
oldu�umuzu hat�rlat�r. Fakat baz� konularda metafor olarak
biraz fazla ileri giderek, mekanizma olarak varl���n dalga
benzeri yan�na a��r� vurgu yapar, bilgisayar modeli de
par�ac�k yan�n� vurgular. Bildi�imiz gibi ger�eklik hem
dalgalar� (ili�ki)
hem de par�ac�klar� (bireysellik)
kapsar.
Yani a��k�as� ger�eklik dedi�imiz �ey ili�kilerden ve
bireylerden olu�maz m�? Bu t�pk� insan�n zihinsel ya�am�n�n
hem anl�k �uurlu birlik ve b�t�nl��e sahip olmas�n�, hem de
hesaplamay� ve eylemi d���nce ve yap� gibi kapsamas�na benzer.
Zaten �uurun do�as�na ve onun beyinle ili�kisine ger�ekten
uygun bir model her ikisini de a��klayabilmelidir.
�UURUN HOLOGRAF�K MODEL�
Hologramlar bir lazer yard�m�yla olu�turulan, i�ine ald���
g�r�nt�n�n s�radan foto�raflar gibi iki
boyutlu de�il �� boyutlu oldu�u bir �e�it �effaf resimlerdir.
E�er elinizde bir elmaya ait bir hologram varsa,
plakay� bir kenara do�ru bir miktar e�ip elman�n arkas�nda
ger�ekten ne oldu�unu g�rebilirsiniz. Bir hologramla ilgili en
gizemli �ey e�er onu ikiye b�lerseniz her birinde tam bir elma
bulunan iki tam resim elde edecek olman�zd�r. Kesime devam
edilirse d�rt, sekiz vs. elma elde edersiniz, ��nk� holografik
filmin her par�as�nda tam bir resim bulunur.
'Holografik'
olma �zelli�i ya da bir b�t�nde her bir par�an�n bulunmas�
dikkat �ekicidir; ��nk� bu, bir hologramda bulunan bilgi
d�zeninin s�radan bir resimdeki bilgi d�zeninden �ok farkl�
oldu�unu g�steriyor. Bir hologram par�alara b�l�nemez. ��nk�
holografik bir resmin g�r�n�rdeki her par�as� ancak resmin
tamam�na ait ortak par�alarla ilgisi oran�nda anla��labilir,
Holografik resim
'alan'
�zelliklerine sahiptir denilebilir.
D�zenlemenin holografik modelinin tart��mam�zla ilgisi
vard�r; ��nk� Yeni Fizik, maddenin temel birimlerinin yani
atom-alt� par�ac�klar�n tek ba��na par�alar ya da yap� ta�lar�
olarak soyutlanamayacaklar�n� bulmu�tur. Bunlar�n davran��lar�
da par�ac�klar�n ortakla�mas�yla belirlenen alan �zelliklerine
sahiptir. Bu gizemli bir �eydir, ��nk� ayn� holografi-alan
ili�kisi hayat�n yap�s�n� ve asl�na bakarsak d���nce
s�recimizin yap�s�na h�kmediyor gibidir.
|