| |
|
M�KRO VE MAKRO DA UZAY BO�LU�U VAR MIDIR? |
Bir atom
�ekirde�inin, bir futbol topu b�y�kl���nde oldu�unu
varsayarsak, elektronlar bunun �evresinde, �ap� 5 kilometre
geni�likte bir �ember �zerinde d�nebilir. E�er, G�ne�
Sistemi'nin b�t�n�n� d���n�rsek orada da benzer bir d�zen
vard�r. T�m g�k cisimlerinin aras�ndaki bo�lu�a ise "uzay
bo�lu�u" dendi�ini hepimiz biliyoruz. Elektronlar yani
atom alt� par�ac�klar aras�ndaki alana da
"bo� uzay" denir.
Bo� uzay olarak adland�r�lan b�lge ne i�e yar�yor ? Olmasayd�
ne olurdu diye sorabiliriz? �ncelikle bu bo� uzay olmasayd�
her �ey inan�lmaz derecede k���l�rd�. �rne�in bir insan�
meydana getiren atomlar�n, insana as�l a��rl���n� veren
�ekirdeklerini bir araya getirmek m�mk�n olsayd�, insan, g�zle
g�r�lemeyecek kadar k���k bir zerre haline gelirdi. Fakat
a��rl��� yine o insan�n a��rl���na e�it olan bir zerre. Bo�
uzay da bulunan her par�ac�k, kendi yasalar�na de�il, o alan�n
yasalar�na tabiidir. O halde atom, kat� bir birim olmay�p
aralar�nda belli uzakl�klar�n bulundu�u par�ac�klar� i�eren
bo� uzaydan meydana gelmi�tir. Bu par�ac�klar�n �a��las�
�zelliklerinden biri de ikili �zellik g�stermeleridir. Yani
bazen par�ac�k, bazen de uzay�n derinliklerine uzanan dalgasal
yap�ya sahiptir. Dalgasal yap�lar� nedeniyle t�m uzay�
doldurmaktad�rlar ve bu y�zden asl�nda bo� uzay diye bir �ey
yoktur. T�m evren; enerji ve bu enerjinin belirli b�lgelerde
yo�unla�mas�ndan olu�mu� maddi sistemlerle doludur. Yok olu�
de�il yo�unla�ma ve ��z�lme vard�r.
Madde, k���k
ama birbirinden uzak damlalar halinde yo�unla�m�� enerjidir.
Madde ve enerji tek bir �eydir ve s�rekli olarak birbirine
d�n��mektedir. Ayn� ger�ekli�in iki farkl� tezah�r�n�
olu�turmaktad�r. Buradan da anl�yoruz ki gerek atomun
organizasyonu yani mikro evren diyece�imiz olu�um gerekse
makro evrenimizin organizasyonlar� aras�nda benzerlik,
paralellik vard�r. Bu organizasyon, anlams�zl��a de�il,
bilimsel ilerlemeler sayesinde, bizim ad�m ad�m ke�fetti�imiz
bir anlama sahiptir. Kuantum kuram�n� anlamak i�in atom
modelini kavramak �ok �nemlidir. Mikro kozmosta ge�erli olan
yasalar� kavramak makro kozmosun yasalar�n� ve i�leyi�
d�zenini kavramam�za da neden olacakt�r. Ne
enteresand�r ki y�zlerce y�l �nce ya�am�� ve �ok �e�itli
k�lt�rlere damgas�n� vurmu� mistikler de maddenin yap�s� ve
�z� hakk�nda bug�n yeni fizi�in ortaya koydu�u ger�eklere son
derece yak�n tan�mlamalarda bulunmu�lard�r. Bu bir tesad�f
olabilir mi? �rne�in, �in bilgeleri evrenin
"Chi" denilen gaz
veya eterden olu�tu�unu s�yler. "Chi",uzayda hareket eden,
yo�unla��nca madde olan hayati enerjidir. Hinduizm'de Brahman,
Budizm'de dharmakaya s�zc�kleri ayn� anlama gelir. Bu
enerjinin hem ruhsal hem de maddesel �zellikte oldu�u kabul
edilir. Yeni fizi�e
g�re maddeyi olu�turan atom, bizim sert, tek ve b�t�nm�� gibi
alg�lad���m�z kum tanesi gibi kat� de�ildir. Bir kum tanesi
milyonlarca atomdan olu�ur. Her atom ise y�zlerce mikroskobik
par�ac���n s�rekli devindi�i bir k���k evrendir. Nas�l ki
Samanyolu galaksisinde say�s�z y�ld�z, gezegen ve �e�itli g�k
cisimleri varsa, bu cisimlerin birbirine g�re hareketi,
uzakl���, etkile�imi, birbiri �zerinde yaratt��� �ekim
kuvvetleri varsa, bir atomun yap�s�ndaki par�ac�klar aras�nda
da buna benzer bir yap�sal d�zenleme ve dinamizm vard�r. Atom alt�na,
yani maddenin derinliklerine indik�e anla��lan,
"temel yap�
ta�lar�" de�il, b�t�n par�ac�klar aras�nda varolan karma��k
ili�kiler dokusudur. Par�ac�klar aras�nda kar��l�kl� etkile�im
ve b�t�nsel bir davran�� vard�r. Birinin yaratt��� bir etki
t�m�n� ilgilendirir. Atomu bir mikro evren d�nyam�z� da bir
makro evren olarak kabul edersek asl�nda mikroda ge�erli olan
yasalar makro da da ge�erlidir. �rne�in ailemizdeki bireylerden birinin
ya�ad���, iyi veya k�t� olarak nitelendirdi�imiz bir
olaydan hepimiz ��yle ya da b�yle bir �ekilde etkilenmiyor
muyuz? Bunu daha da geni�letirsek �ehrimizdeki, �lkemizdeki,
d�nyam�zdaki �e�itli olaylar ve haletlerden de benzer �ekilde
etkilenmiyor muyuz? ��te bu atom alt�nda ge�erli olan bir
yasan�n yani etkile�im ve b�t�nsel davran���n g�nl�k
hayat�m�zda da ge�erli olmas�d�r. |
| |
|