 Kuantum kuram�,
hareketi, kesintiye u�ram�� bir dizi s��rama diye yeniden
tan�mlar ve bu da onun fizikte yapm�� oldu�u en esasl�
kavramsal de�i�ikliktir. Bu, ger�ek ya�am�n p�r�zs�z ak���n�n
yerine bir film �eridindeki kareleri and�ran kesintili, k�r�k
d�k�k bir dizi dura�an foto�raf�n i�lerli�ini anlamaya
�al��makt�r. Asl�nda kuram bize, hareketin, biz onu ne kadar
p�r�zs�z ve s�rekli olarak alg�lasak da film �eridindeki
karelerin sunulu�undaki ard� ard�na s�ralan�� gibi
planland���n� g�sterdi. Ve t�pk� film karelerinin atlamas�
gibi, atom-alt� par�ac�klar� da belki de daha do�al g�r�nen
aradaki baz� basamaklar� b�rak�p
"birka� kare ileriye"
s��rayabilirler. Zihinsel ve k�lt�rel olgular aras�nda da buna
�ok say�da benzetme yap�labilir.
Kuantum kuram�nda
"Varolu�"
kavram�n� tart���rken g�rd���m�z gibi, Heisenberg'in
Belirsizlik �lkesi, atom-alt� par�ac���, izledi�i kesintili
yolda izleyebilmek ve onun hareketini tan�mlayabilmek
sorunundan kaynaklanm��t�r. Ger�ekli�in sabit varolu�lar�ndan
de�il de, bilebilece�imiz bir tak�m varolu� olas�l�klar�ndan
ibaret oldu�u bir d�nyada, ki�i herhangi bir par�ac���n
hareketini ne kadar derinden incelerse bu hareket de
anla��lmas� o kadar zor bir hale gelir. Anla��lmazl�k Kuantum
hareketinin en b�y�k sorunudur; di�er sorun da b�t�n o kay�p
olas�l�klard�r.
E�er ger�eklik
her zaman deneyledi�imiz g�nl�k ya�am seviyesinde, bedenler,
s�ralar ve sandalyeler benzeri ger�ek �eyleri i�erirse ve
kuantum seviyesinde ger�ek '�eyler' i de�il, fakat say�s�z
ger�ek �eylerin say�s�z olas�l�klar�n� i�erirse, t�m bu
potansiyel ne olur? Evrenin t�rl� olas�l�klar�ndan biri hangi
a�amada ve ni�in kendini 'ger�ek �eyler' d�nyas�nda sabitler?
�li�kilerin 'son bi�iminin belirlenmesinde bu olas�l�klar�n
oynad��� rol nedir?
Ger�ekli�in"
ni�in"
ine hen�z verilmi� iyi bir yan�t yoktur, fakat
ger�ekli�i sabitlemede ya da yaratmada olas�l���n insan�
�a��rtan rol� daha iyi anla��lm��t�r. Bu elektron
atlamalar�nda �arp�c� bir �ekilde g�r�l�r.
ZAMAN VE KUANTUM
Bir
elektron atom i�inde bir enerji durumundan di�erine ge�i�
yap�nca �imdilik nedenini anlayamad���m�z bir nedenden �t�r�
do�a�lama yapar. B�yle bir durumda, �ncesinde gayet "sakin"
olan atom, �nceden hi�bir uyar� ve "neden" olmaks�z�n, kendi
elektron enerji kabu�unda bir kaos deneyleyebilir. Bu b�y�k
oranda bir �ans meselesidir. Ayr�ca elektronlar y�ksek enerji
durumundan d���k enerji durumuna ya da d���k enerji durumundan
y�ksek enerji durumuna ayn� olas�l�k dahilinde ge�i�
yapabilirler. Bunun nedeni kuantum seviyesinde zaman�n tersine
�evrilebilirli�idir. Kuantum seviyesinde olaylar her iki y�ne
do�ru da geli�ebilir.
Spirit�el
anlay��ta, kuantum seviyesinde zaman�n tersine
�evrilebilmesinin nedeni ruhsal etkidir. Elektronlar�n ve
taneciklerin dalga ya da par�ac�k olmas�nda d���nce g�c� ve
ruhsal etki neden olmakta ve do�al olarak zaman enerjisini de
etkisi alt�na almaktad�r. Atomda art�k neden-sonu� ili�kisi
ba�lam�nda bildi�imiz s�ral� olaylar yoktur. �eyler, t�pk� bir
�iirin birbirini belli bir s�raya ba�l� olarak izlemeyen,
birbirlerine gev�ek�e ba�l� imgeleri gibi, nas�l olacaklarsa
�yle olurlar. Bizi
"kay�p olas�l�klar" sorunuyla kar�� kar��ya
getiren daha k�t� bir �ey, onlar�n ayn� anda her y�ne do�ru
e�zamanl� bir bi�imde olu�malar�d�r.
Olas�l�k dalgas�
g�r�n�m�ndeki bir elektron bir y�r�ngeden di�erine ge�meye
niyetlendi�inde, �nce sanki
"uzayda �ok geni� bir alan kapl�yormu� gibi",
birden �ok y�r�ngede tekin olmayan bir varl�k sergiler. |