Kadim Bilgelik

                   Maya-M�s�r-Asya-Anadolu Ortak K�lt�r�  13

WWW.ASTROSET.COM

 

�N-T�RKLERDE PANTE�ZM

Do�. Dr. Haluk BERKMEN

  Bug�n dahi kulland���m�z Latin harflerinin �n-T�rk damgalar�ndan t�remi� olduklar�na dair bir�ok �rnek sundum. �imdiye kadar O, T, K, Z, S, M ve L harflerinin geli�imini g�sterdim. E�er istenirse t�m 29 Latin harfin �n-T�rk damgalar� ile ili�kileri saptan�p kan�tlanabilir. Fakat as�l �nemli olan �n-T�rk damgalar�n�n soyut (manevi) anlamlar�d�r. ��nk� �n-T�rk toplumlar�n�n derdi ticaret de�ildi. Onlar her istedikleri yiyece�i ya avl�yor, ya topluyor veya �retiyorlard�. Onlar�n derdi kim olduklar�n� sorgulay�p tanr�lar� ile ileti�ime girmekti.
  �u halde her damga asl�nda bir ruhsal ileti�im arac�, bir soyut kavramd�r. �nemli olan da bu i�sel ileti�imi ortaya ��kar�p, dillerini ve dinlerini yorumlamakt�r. Dedim ki, bir k�lt�r� tan�mak i�in onlar�n dilini, dinini ve mimari eserlerini incelemek gerekir. Buraya kadar dil ve yaz� arac�l��� ile dinlerine de biraz dokundum. �imdi daha ayr�nt�l� olarak �n-T�rk dinini inceleyece�im.

  �n-T�rk dini Panteist idi. Yani, �ok tanr�l� bir dini inan�lar� vard�. Do�ada g�rd�kleri pek �ok olu�uma hakim olan tanr�lar bulundu�una inan�yorlard�. Fakat t�m bu tanr�lar�n bir lideri, bir tanr�lar�n tanr�s� oldu�una da inan�yorlard�. Bu hiyerar�ik yap�ya Panteon denir.
  �n-T�rk toplumlar�n�n kurduklar� her k�lt�rde ayn� yap�y� bulmaktay�z. Asya toplumlar�nda, Mezopotamya ve kadim M�s�rda, Anadolu'da, Avrupa toplumlar�nda, Etr�sk toplumunda, Amerika yerli halklar�nda ve �zellikle Maya ile Aztek k�lt�r�nde hep bu piramidal yap�y� g�r�yoruz. Buradan da neden piramit in�a etmi� olduklar�n� da anl�yoruz.
  Piramidin taban� geni� y�kseldik�e daral�r. Dini inan�lar�nda da altta bir�ok k���k tanr�, y�kseldik�e g��lenen fakat say�lar� azalan tanr�lar ve en �stte tek G�ne� tanr�. ��te bu yap�y� hem mimari eserlerinde hem de toplum yap�lar�nda uygulamaya koymu�lard�r.


Maya Tanr�s� Kuri- Kauri

  Resimde Maya m�s�r ve ate� tanr�s� Curi-Cauri g�r�l�yor. Onun tap�na��nda hi� s�nmeyen bir ate� s�rekli yanard�. Bu isimde ben Kuru-Kavuri, yani /Kuruyup Kavuran/ anlam�n� buluyorum. Bu tanr�n�n Maya tanr�lar� aras�nda olduk�a �nemli bir rol� vard�. Zira Maya toplumunun en �nemli besin maddesi m�s�rd� ve ba��nda g�r�len s�ste 9 adet m�s�r bulunuyor ve g��s�ndeki tak�da 3 nokta bulunuyor. Ba�l���ndaki t�y gibi uzant�lar onun G�ne� gibi g�ksel bir tanr�
oldu�unu g�steriyor. Bu tanr�daki 9 m�s�r ve 3 nokta bize Tokuz-O�uz ve ��-O�uzlar� �a�r��t�r�yor. Ayn� k�k k�lt�rden t�rediklerine i�aret ediyor.


Maya Tanr�s� Huhuteotlu

  Ayr�ca resimde Maya tanr�s� Huhuteotlu g�r�l�yor. Kendisi bir di�er ate� tanr�s� olup ona /Ya�l� olan/ da denirdi. Sakall� olu�u bu s�z� do�ruluyor. Ba��n�n �zerinde bir Tengri damgas� var. Bu damga ile Odin ha�� aras�ndaki benzerli�e dikkatinizi �ekerim. Mayalar sakal b�rakmazlard�. Hi�bir Maya tanr�s�n� veya y�netici kral�n� sakall� g�remezsiniz. Buna iki istisna vard�r. Biri resimde g�r�len Huhuteotlu, di�eri de Virako�a.
  Virako�a bir g�ney Amerika k�lt�r� olan �nka k�lt�r�n�n en b�y�k tanr�s�d�r. Onun sulardan ��k�p t�m evreni yaratm�� oldu�u inanc� vard�. Virako�a ad�n� Bir-O-Koca s�z� ile ili�kisi olabilece�i g�r���ndeyim. Zira tek tanr� ve tanr�lar tanr�s� olarak Virako�a B�R => V�R ile KOCA => KO�A d�n���mlerine u�ram�� olmas� do�ald�r. T�rk�e halen ya�l�lara /koca/ denir. Kocam��, s�z� ya�lanm�� anlam�ndad�r.
  Virako�a�n�n sakall� olu�u bu g�r��e destek olmaktad�r. Keza HU s�z� bir�ok k�lt�rde Tanr� anlam�nda kullan�lm��t�r. HUHU �eklinde tekrar edilince /�ok y�ksek ve b�y�k tanr�/ demek olmaktad�r. Maya dilinde 1 say�s� i�in Hun dendi�inden s�z ettim. Teotlu s�z�n�n de Tanr� anlam�na geldi�ini daha �nce s�yledim. HU ile ULU s�zc�kleri ses
olarak olduk�a benzerler. Maya tanr�s� olan Hunab-Ku ad�nda da HU hecesi vard�r.
  Sakall� tanr�lar Maya k�lt�r�ne has olmay�p, �n-T�rklerin Amerika ve di�er b�lgelere g��leri sonucu yay�lm��lard�r. M�s�r panteonunda Osiris, Yunan panteonunda Zeus, Etr�sk panteonunda Tin, Viking panteonunda Odin hep sakall� olarak g�r�nt�l�d�rler. Kadim T�rk panteonunda Tengri e�de�er olarak tanr�lar tanr�s�d�r. T�rklerin daha az �nemli bir�ok tanr�lar� vard�. Bunlara �rnek: �lgen, Yerlikhan, Denizhan, vs....bilinir.

  Maya y�l�na Tzolkin denir, Maya g�n� ise K�N olarak bilinir. K�N => G�N ili�kisi vard�r. Ayr�ca, Maya dilinde G�NE� = K�N�� oldu�u g�z al�n�rsa bu benzerlikler tesad�f olamaz. ��nk� tesad�f bir tane olabilir ama iki ve daha fazla oldu mu, tesad�f olarak tan�mlanamaz.

�n-T�rklerin takviminde 360 g�n vard� ama bir y�l�n 365 g�n oldu�unu biliyorlard� ve geriye kalan 5 g�ne KALANLAR ad�n� veriyorlard�. Bu g�nleri kay�t edenler Kalanlar s�z�nden CALANDAR (Takvim) s�z�n� �rettiler. /Kalanlar/ bilgisi Etr�skler taraf�ndan Romal�lara aktar�lm�� ve /Calander/ �ekline Latin diline ge�mi�tir.

<< �nceki yaz�

sonraki yaz� >>

 

Astroset 2004-2010