|
Y�netici
kutsal analar Anadolu�ya Asyadan gelen �n-T�rk k�lt�r�n�n
�aman kad�nlar�d�r. O zamanki din �amanl�k ve y�netim de kad�n
ile erkek aras�nda payla��lmakta idi. Kad�nlar�n, erkekler
kadar s�z� ge�iyordu. Bu durumu g�steren bir�ok kan�t vard�r.
Anadolu Tun� �a��na Ait Anadolu�da Kad�n
Y�netici
Resimler
Anadolu K�ltepe k�lt�r�ne aittir. Louvre (Paris) m�zesinde
bulunan bu par�alara /�kiz
idol/ ad� verilmi�tir. Ama di�er eserler tek
iken neden bunlar ikiz oluyor? Nedeni ikiz olmay�p bu iki
ba��n kral ve krali�eyi simgeledi�idir. Onlar e�it yetkilere
sahip olduklar�ndan ikiz olarak g�r�nt�leniyorlar.
Boyunlar�ndaki kolye tek bir kolye olup ikilikteki tekli�i
simgeliyor. �kinci resimde at �st�nde seyahat eden bir kad�n
y�netici g�r�l�yor.
Divri�i K�lliyesi, Ulu Cami bat� kap�s� yan�nda �ift ba�l�
kartal
Resimde
tek bedenli iki ba�l� kartal g�r�l�yor. Bunun genelde Rusya
simgesi oldu�u san�l�r. Oysa ki Anadolu Sel�uklu eseri olup
k�keni en eski simgelere ve imgelere uzan�r. Kartal�n
ba�lar�na dikkatle bakarsan�z normal kartal ba�lar�
olmad�klar�n� g�r�rs�n�z. Ba��n �zerindeki y�kselen t�y manevi
yetiyi ve �zel g�c� simgeler. Dolay�s�yla, bu kartal maddi ve
manevi g�c� kendinde toplam�� olan y�netici kral ve e�ini
simgeler.
Kral
Krali�e Simgeleri
Resimde
solda bir Hitit kabartmas� �izimi ve sa�da �in'deki Tang
d�nemine ait bir s�s heykel g�r�l�yor. Hititlerde de kral ve
krali�e e�it hak ve yetkilere sahipti. Bu bak�mdan bir�ok
kabartmada ikisi birlikte g�sterilmi�tir.
Sa�da Tang d�nemi heykel de ayn� �ekilde kral ve krali�eyi
simgeler. �inde ejderha veya /T�yl�
y�lan/ daima imparator simgesi olmu�tur. �ki
ba�l� ejderha da ikili g�c�n simgesidir. Maya k�lt�r�nde
kukulkan da t�yl� y�land�r. Tang d�nemi hala kuzey Asya
etkisinin �nemini devam ettirdi�i bir d�nemdir. �kili y�netim
de �n-T�rklerin as�l y�netim �eklidir. Kral d�nyevi i�lerle,
sava�larla ve avla ilgilenir, krali�e ise manevi boyutla �amanl�kla ve �ifac�l�kla u�ra��rd�.
�aman
gelene�inde kad�nlar�n �nde olmalar� �aman k�yafetlerini de
etkilemi�tir. Bunu daha �nce g�rd�k. Bu gelene�in Tun� �a��nda
(M�. 3000) y�llar�nda yayg�n oldu�unu ama k�kenin �ok daha
gerilere gitti�ini biliyoruz. Kad�nlar�n y�netimi M�. 1000
y�llar�nda sona ermi�tir. O tarihlerde �n-T�rklerin
Anadolu�daki hakimiyeti de sona ermi�tir.
�talya yar�m adas�ndaki Etr�skler daha birka� y�z y�l,
yakla��k M�. 200 y�llar�na kadar varl�klar�n� ve dillerini
ya�atm��lar, Roma hakimiyeti alt�na girdiklerinde hem
dinlerini, hem dillerini hem de adet ve geleneklerini terk
ederek Latin olmu�lard�r. Bu kadar rahat ve sava�madan teslim
olmalar� tek bir nedene dayan�r. O da Roma k�lt�r� de pek
farkl� olmay�p, ba�lang��ta ayn� k�lt�r�n farkl� bir kolu
durumunda idi. G��lenip b�y�d�k�e kendine has bir dil
geli�tirdi.
Latince
incelendi�inde T�rk�e ile gramatik yap� bak�m�ndan bir�ok
benzerlikler g�sterir. S�zc�k d�zeyinde de T�rk�e anlam ve ses
olarak bir�ok benzerlik bulunur. Latince'nin Etr�sk�eden nas�l
d�n��t��� hakk�nda size bilgi vermi�tim.
(Bkz. Asya K�k Dili
Kurallar� adl� 24 say�l� yaz�m)
Etr�sk Kral� ve Krali�esi
Etr�skler
rahatlar�na ve konforlar�na d��k�n bir halkt�. Y�netici olarak
kral ve krali�eleri de e�it yetkilere sahipti. Resimde ilgin�
bir Etr�sk �ifti g�r�l�yor. Bunlar�n ikisi de uzanm�� durumda
ve kral kar�s�n�n omzuna kolunu atm��. Kad�n�n sa� �rg�s�ne
bak�n. Tipik Asya ve T�rkmen gelene�ine g�re �rg�l�. Erke�in
sakal� ve ince b�y��� var. Sa�lar� ise uzun ve daha da ilgin�
olan�, ba�l���nda iki adet boynuz var.
�imdiye
kadar defalarca �zerinde durdu�um bu boynuz �zelli�i do�rudan
�n-T�rk gelene�idir. Bu konuda art�k hi� kimsenin en ufak bir
��phesi olmamas� gerekir. Olanlar da l�tfen �nceki yaz�lara
baks�nlar. Bu durumda Etr�sklerin �n-T�rk olduklar� ��phe
g�t�rmez bir �ekilde kan�tlanm��t�r san�yorum.
Kal�yor,
yaz� ve dillerinin de T�rk�e'nin bir miktar d�n��m�� bir
leh�esi oldu�unu kan�tlamaya. Onu da yapt�m san�yorum.
(Bkz.
Etr�sk ve Likya yaz�s� adl� 15 say�l� yaz�m)
Etr�sk�e konusu
hen�z kapanm�� de�ildir. Bak�n
Johannes Friederirich, Kay�p
Yaz�lar ve Diller
adl� kitab�n da ne diyor:
(Arkeoloji ve
Sanat yay�nlar�, sayfa 184)
�talya
eski �a�lardaki geli�mi�li�ini, dillerinin incelenmesi her
d�nemde Etr�sklere bor�ludur. Ama elde edilen sonu�lar, bu
giri�imin tam bir ��k�� noktas�na ula�mas� i�in harcanm��
�abalara tam kar��l�k gelmemektedir. Etr�sk�enin
yorumlanmas�yla ilgili olarak yay�nlanm�� say�s�z makale ve
kitaba ra�men, bug�n h�la bu dilin yorumlanmas�n�n kesin bir
sonuca ula�m�� veya ula�mam�� oldu�unu s�ylemek zordur.
|