|
Bu ay sat��a ��km�� olan ATLAS
dergisinde Servet Somuncuo�lu�nun Sibirya�n�n Bilin�alt�
ba�l�kl� yaz�s� ��yle ba�l�yor:
(Atlas
dergisi , say� 178, sayfa 95)
�Evrenle,
kendileri ve �evreleriyle ili�kilerini betimleyip ta�lara
kaz�d�lar.�
Asya�n�n y�ksek kayal�k
b�lgelerinden d�nyan�n d�rt bir yan�na yay�larak uzanan ortak
bir k�lt�r�n izleridir bu kaya resimleri. Yaz� �ncesi simgesel
bir ileti�im �ekli, �biz buraya geldik ve buralar�
kendimize yurt edindik� mesaj�n� veren soyut bir
sesleni�in izleridir o damgalar. Da� ke�isi gibi �evik ve
h�zl�, geyik gibi g�zel ve al�ml�, at gibi g��l� ve dost
olduklar�n� daha ba�ka nas�l anlatabilirlerdi ki, bu insanlar?
Ama�lar� yok etmek, par�alamak ve i�gal etmek olsayd�
kendilerine etobur hayvanlar� simge olarak se�ebilirlerdi.
Ama, her gittikleri b�lgelerde otobur hayvanlar� se�mi� ve
onlar� kutsalla�t�rm�� olduklar�n� g�r�yoruz.
(Bkz. 25
say�l�
�n-T�rklerin Kutsal Hayvanlar�
ve 26 say�l� Iss�k Kurgan�
ve Kutsal Hayvanlar
ba�l�kl� yaz�lar�m)
�stteki resimde solda Pueblo
k�z�lderili yerle�im b�lgesi olan Chaco Canyon kaya�st�
resimleri g�r�l�yor.
(Kaynak:
Geister, G�tter und Symbole, Felix R. Paturi, Frederking &
Thaler yay�nevi, sayfa 121)
Ortadaki kaya�st� resmi Asya Altay b�lgesindeki Katun nehri
k�y�s�ndaki Kalbakta� b�lgesindendir.
(Kaynak:
Atlas dergisi, Ocak 2008, sayfa 104)
Sa�daki kaya�st� resmi ise 2850 metre denizden y�ksekli�i olan
K�hn-� Melik�n b�lgesinde bulunmu�tur.
(Kaynak:
Anadolu�da Kaya�st� resimleri. Ersin Alok, 1988, �stanbul,
sayfa 40)
Pueblo k�z�lderili kaya�st�
resminde ayr�ca bir g�ne�le b�t�nle�mi� olan insan fig�r� Orta
Asya k�kenli g�ne� k�lt�ne olan ili�kiyi a��k�a ifade ediyor.
Alttaki resimlerden K�rg�zistan�daki Saymal�ta� platosunda
kaya �st�ne kaz�nm�� olan �g�ne� tengri� betimlemesi
ile sa�daki kuzey �talya�n�n Valcomanica b�lgesinde bulunan
kaya�st� resmi aras�ndaki �arp�c� benzerlik basit bir tesad�f
olabilir mi?
(soldaki resmin kayna��:
Atlas dergisi, Ocak 2008, sayfa
109 ve sa�daki resmin kayna��
Geister, G�tter und
Symbole, sayfa 107)
G�ne�
Tengri konusuna daha �nce 9 say�l�
Khan-Khut-Khanum
ba�l�kl� yaz�mda de�inmi�tim. |