|
Budizm, tamamen spirit�el bir
��retidir.
Buda'n�n ya�am �yk�s�yle Hinduizm'in
temel kitaplar�ndan biri olan Mahabarata destan�n�n kahraman� Kri�na,
insan bi�iminde d�nyaya gelmi� Tanr� Vi�nu ya da �iva'dan ba�kas�
de�ildir. Ramayana destan�n�n Kahraman� insan olarak d�nyaya gelmi�
Tanr� Rama'n�n �yk�s� ile �sa'n�n �yk�s� aras�nda b�y�k benzerliklere
rastlanmaktad�r. Buda'n�n do�um tarihi kesin olarak bilinemiyor. En
g��l� olas�l�k �.�. 563-483 y�llar� aras�nda ya�am�� olmas�d�r. Buda,
burada Nepal yaylalar�n�n etekleriyle Rapti �rma�� aras�nda kalan
verimli, sulak, oval�k b�lgedeki k���k �akya Krall���n�n ba�kenti
Kapilavastu'nun yak�n�nda Lumbini Korulu�unda do�du.
Rehberimiz merakl� bak��lar�m�z�
g�r�nce aniden s�z�n� kesti ve 'sizi mutlaka oraya g�t�rece�im merak
etmeyin' dedi. �zellikle ben derin bir soluk ald�m, buralara kadar
gelmi�ken hepsini g�r�p d�nmeye �yle kararl�y�m ki� Ben size daha de�i�ik,
Vedik bir
ya�am �yk�s� anlataca��m bug�n� diyerek devam etti.
Babas� �ayka Kral� Suddhodana'd�r.
Buda'n�n ya�am �yk�s� bir destana benzer. Buda tradisyona g�re Buda'lar
dizisinin d�rd�nc�s� ya da yedincisidir. Gotama Buda'n�n ki�isel
�yk�s�yse bundan �a�lar �nce ya�am�� olan Sumedha'n�n Buda olmaya karar
vermesiyle ba�lar. Sumedha daha sonraki d�nyaya geli�lerinde Budal���n
gerektirdi�i olgunlu�a yetkinli�e giderek daha yakla�m�� sonuncu
hayat�nda prens Vessautra ad�nda bir ermi� ki�i olarak ya�am�n�
tamamlad�ktan sonra Buda olmak zaman� geldi�i kan�s�na varm�� ve �akya
Kral� Suddhodana�n�n kar�s� Mahamaya'n�n d�l yata��na girmi�. Mahamaya
�ocu�unu cinsel ili�ki ile d�nyaya getirmemi�tir. Buda ana karn�na
girmek i�in bir beyaz fil bi�imine girmi�. Burada Kri�na ve Rama
destanlar� ile benzerliklere rastl�yoruz. Destanlarda hem Kri�na hem Rama'n�n do�umu cinsel ili�ki sonucu olmam��t�r. Hz. �sa'n�n annesi Meryem'de ayn�
�ekilde do�um yapt� biliyorsunuz, Vedik anlat�mda b�yle benzetmeler hep
yap�lm��, nedeni bilinmiyor.
Derler ki, Buda do�du�u g�n, k�rlerin
g�zleri a��lm��, dilsizlerin dilleri ��z�lm��, topallar y�r�meye
ba�lam��lar, b�t�n a�a�lar �i�ek a�m��. Bu s�rada Himalaya da��n�n
eteklerinde ya�ayan bilge Asita g�rd��� belirtilerden ola�an�st� bir
�ocu�un do�du�unu anlam��, saraya giderek �ocu�u g�rmek istemi� ve Asita
�ocukta 32 �nemli belirti g�rerek, insanlar� �st�raptan kurtaracak bir
Buda olaca��n� m�jdelemi�. Ama Kral bu habere hi� sevinmemi�. ��nk� tek
iste�i o�lunun kendisi gibi bir kral olmas�ym��. Buda on alt� ya��na
bas�nca kral onu d�nyasal ya�ama daha s�k� ba�layaca��n� umdu�u i�in
evlendirmek istemi� ve Gotama'n�n karde� �ocu�u Yosadhara'y� bulmu�.
Gotama 29 ya��na gelene dek saraylar d���ndaki ya�amdan, halk�n
�ektiklerinden habersiz mutlu bir ya�am s�rm��.
Kral Suddhodana o�lunun kahinlerin
haber verdikleri gibi dinsel ya�am� se�mesinden korktu�undan onun
g�zlerinden ya�am�n ac� ve kat� ger�ekIerini saklamak i�in elinden
geleni yap�yormu�. Gotama saraylar�, korular� aras�nda alt�n yald�zl�
arabas�yla gidip geliyor, �enliklere, e�lencelere kat�l�yormu�,
g�zelli�i, uzun sa�lar�, se�kin giysileriyle bir insan�n d�nyadan
bekleyece�i her �eye sahipmi�. Bir g�n gen� prens arabac�s�
�anna'yla saraylar�ndan birinden bir e�lence bah�esine giderken yol
kenar�nda v�cudu b�k�lm��, y�z� buru�mu� �ehresi kederli ya�l� bir adama
rastlam��. Arabac�ya bu adam�n nesi var diye merakla sormu�. Arabac�
ger�e�i s�ylemeyi g��l�kle cesaret edebilmi�. "Bunlar ya�l�l���n alametleridir." Tekrar yola koyulduklar�nda bu
sefer de yol kenar�nda hasta bir adama rastlam��lar. Adam nefes nefese
soluyor ve sanc�lar i�inde inliyormu�. Sidarha Arabac�dan bu adam�n ise
hasta birisi oldu�unu ve herkesin b�yle bir durumla kar��la�abilece�ini
��renmi�. Daha sonra yak�laca�� yere g�t�r�len bir �l�yle kar��la�an
Sidarta, ya�l�l�k �l�m ve hastal���n var oldu�unu anlam�� ve b�t�n
zevkler ona adi g�r�nmeye ve hayat�n ne�elerinden tiksinmeye ba�lam��. Cenaze olay�n�n arkas�nda ise y�rt�k
giysiler i�inde, huzur dolu bir y�zle dola�an bir dervi� g�rm�� ve bu
dervi� ona i� bar��a ula�man�n yolunu g�stermi�. Daha sonra saraya
d�nd���nde kar��la�t��� bu yeni olaylar y�z�nden bir hayli can� s�k�lan Sidarta bu konuyu derin derin d���nmeye ba�lam�� ve sonunda g�n�l
g�z�yle g�rm�� oldu�u semavi haberciyle kar��la�m��.Bu semavi habercinin
kendisine s�yledi�i s�zlerden �ok etkilenen Sidarta kafas�nda cevap
bulamad��� sorulara nas�l cevap bulabilece�in yava� anlamaya ba�lam��.
Semavi habercinin "sen Bodhishata�s�n, Buda se�ilensin d�nyay� ayd�nlatmak i�in tayin
edilensin" s�zleriyle art�k karar�n� vermi�. G�zel giysilerini
��kararak, dilenci k�l���na girerek huzur i�inde g�neye do�ru y�r�meye
ba�lam��. B�ylece tam 29 ya��na girdi�i ak�am Sidarta �nceden belirlenen
kaderine ilk ad�m� atm��... O gece saray�ndan ayr�lan Buda arabac�s�
�anna ile uzun bir s�re yol ald�ktan sonra bir �rma�a gelmi�ler. Irma��n
�b�r k�y�s�na ge�tikten sonra, Prens arabac�s�na, "Ayr�lma zaman� geldi,
�st�mdeki �u m�cevherleri al, at�m� da geri g�t�r. Benim i�in hi�
�z�lme. Sen geride kalanlara ac�", demi�. Sonra da �anna�n�n ta��d���
keskin k�l�c� alm��, sa�lar�n� k�k�nden kesip suya atm��. O s�ralarda
oralardan ge�en gezgin bir dervi�le giysilerini de�i�tirerek yeni
ya�am�na ba�lam��. Bodhisatta ger�e�i arayan bir gezgin olmu�tu. �lk olarak, Alara ve Uddaka
adlar�nda Brahmanlar aras�nda ��retmen olarak ��hret yapm�� ki�ilerin
ruhun egosu ve b�t�n i�leri yapan 'atman' ya da �benlik� hakk�nda
g�r��lerini dinledi. Ruhlar�n g��� ve karma kanunu konusundaki
fikirlerini inceledi. Fakat arad���n� bulabilmi� de�ildi...
Buda daha iyi bir sistem aramak
�zere yola ��km��t�. Uruvela orman�nda be� Bhikkhunun yerine geldi. Bu
be� ki�inin ya�ama tarz�n�, nas�l duygular�n� faziletle kontrol
ettiklerini, ihtiraslar�na hakim olduklar�n� ve kendilerini disiplin
alt�na ald�klar�n� g�r�nce d�r�stl�klerine hayran oldu ve onlarla kald�. Burada tam 6 y�l y�l oru� tutarak
bir ke�i� gibi ya�ad�. Kimi g�n sadece bir tek pirin� tanesi yiyor, kimi
zaman haftalarca hi� oturmadan ayakta duruyordu. Bhikkhular kendilerinden k���k
oldu�u halde onu usta olarak say�yorlard�. �nziva ve �ile hayat�n�n en
kat� �ekilleriyle bedenini e�itti ve ruhunu geli�tirdi. Buda ger�ek
hikmeti aram�� fakat yine de ayd�nlanma yoluna kendisini g�t�rebilecek
�eyi hala bulabilmi� de�ildi. Bunun �zerine �ilecili�e son vererek
kendini Orta Yola adad�. Bu yol sonu�ta faydadan �ok zarar getiren
b�t�n a��r�l�klar� reddediyordu. Buda y�llard�r arad��� ger�ekle
ancak 35. ya��nda, bir a�ac�n alt�nda meditasyon yaparken
kar��la�abildi. Her �eyin ger�ek yap�s�n� g�ren Buda art�k bir Uyanm��
olmu�tu. O �imdi d��lerden uyanan bir adam gibiydi. "E�er bir insan kendini de
ba�kalar�na ��retti�i gibi yeti�tiriyorsa o takdirde, kendi boyun
e�di�inden, ba�kalar�na da boyun e�direbilir, Ki�inin kendi benli�ine
boyun e�dirmesi ger�ekten zordur.�
Kurtulu�a eri�mi�, Nirvana'ya
ula�m��t�. Buda bundan sonraki 45 y�l�n� insanlara nefislerinin �slah�,
�st�raplar�n�n kayna�� gibi konularda dersler vermekle ge�irdi. Buda�n�n ��retisi ger�ek anlam�yla
asl�nda kendini hat�rlama ve kendini tan�ma �al��mas�d�r diyebiliriz.
Buda rahiplerine mucize g�stermemelerini, insanlar� ak�l yoluyla ve
iyilikle inand�rmalar�n� s�yl�yordu.� Diyerek bitirdi s�zlerini
rehberimiz�
Ne g�zel anlatt� sanki �Buda
aram�zda yeniden do�du gibi hissettim, ya da t�m budaya benzeyenlerin
ruhu� �nsan burada g��l� bir ar�nma dervi�, ermi�, buda, ger�ek yolcusu
ad� ne olursa olsun, i�te �yle bir �ey olmak istiyor. Yoksa
hissettiklerimin buras� ile ilgisi yok mu? Onlar da m� benim gibi
hissediyor bunu soray�m bakay�m ne d���n�yorlar acaba? Bana neler oluyor
tanr�m, hem seviniyor, hem �a��r�yorum.
|