Metafizik

WWW.ASTROSET.COM

 

�l�hi Nizam ve K�inat Kitab�nda

ZAMAN ve �DRAK

Derleyen : Selman Ger�eksever

  Kitab�n ��retisindeki �zaman� ve �idrak� kavramlar� birlikte ele al�nm�� ve b�ylece a��klan�yor. ��nk� varl���n idrak geli�imiyle zaman�n geli�imi paralel gidiyor. Ayr�ca, geli�mi�lik d�zeyine g�re, zaman� kullanan da varl�kt�r. ��retiye g�re �� t�r zaman var:

1-Y�zeysel zaman: Bu, d�nyada ge�erli ��� buutlu zaman �d�r(24). ��� buutlu zaman � i�inde geli�im, �asli zaman � da geli�im de�ildir. ��� buutlu y�zeysel zaman � da geli�im �insanl�k halindeki s�bjektif geli�im � dir.

2-�drak� zaman(sayfa 222), Vazife Plan��ndan itibaren ba�layan zamand�r.

3-Asli Zaman; evrende ge�erli ve evren kapsaml� olan zamand�r. Asl� Zaman, �Evren �st� Zaman �lkesi �nin evrendeki tezah�r�d�r. Bir ba�ka ifadeyle, �asl� zaman �, bir evreni olu�turan alemlerdeki t�m zaman realitelerini kapsayan (ve dolay�s�yla da, evreni ba�tan ba�a kat eden) �Evren �st� Zaman �lkesi �nin evrendeki(ve evrenin alemlerindeki) tezah�r�d�r.

Y�ksek zaman idraki �, �d�nya zaman� idrakinden � �ok farkl�d�r . Bu �fark, �y�ksek zaman idrakinin � �idrak de�erlerinin �, �basit zaman idraki �ninkilere oranla �ok daha zengin ve kapsaml� olmas�ndan kaynaklan�r(sayfa 211).  �Y�ksek zaman � (ya da �idrak� zaman �) �Vazife Plan�nda � ge�erli zamand�r (sayfa 222). �Y�ksek Zaman �draki � o kadar de�i�ik �e�itlidir ve o kadar ince madde bile�imlerine sahiptir ki; bu idrak d�zeyinden yay�lan titre�imler, basit zaman idrakleri ile kar��la�t�r�lamayacak kadar b�y�k bir h�z ve kapsam ile s�fatlanm�� bir ak���na s�hiptir/t�bidir(sayfa 211).  

  Bundan dolay�, �Y�ksek Zaman �draki �; ge�mi�, �imdi, gelecek gibi do�rusal zamana tabi de�ildir. Ge�mi�, �imdi ve gelecek; �Y�ksek Zaman �drakinde � bir toplam (�tek bir olu� �) olarak bulunur(sayfa 211). Bu �tek bir olu�un � sonsuz �ekilleri vard�r(sayfa 211). Burada �uzun hat� kapsaml� Asl� Zaman�d�r. Y�zeysel/basit zaman�n bu spiral hareketi/gidi�i, y�zeysel zaman idrakinin giderek olgunla�mas�/de�er kazanmas�d�r.

Yukar�da s�z� edilen 3 t�r zaman�n birbirine g�re durumu da ��yledir:

 Y�zeysel zaman�n hedefi K�resel zaman. Y�zeysel zaman�n idrakinde olan bizler, asl� zaman �zerinde hi�bir seyir/ilerleme yapmay�p, bir tek nokta �zerinde(alan tarama �eklinde) geli�meye �al���yoruz(sayfa 212+216). �Geli�meye �al���yoruz�, tek�m�l etmiyoruz. Tek�m�l Vazife plan�ndan itibaren ba�l�yor. Vazife Plan��nda idrak� zaman (k�resel zaman) ge�erli. Vazife Plan�nda ge�erli olan �idrak� zaman ��n hedefi de asl� zaman(evrende ge�erli olan zaman) oluyor. Bu duruma g�re, �Vazife Plan� bizim hidrojen �lemimizin �zerinde oluyor ama evrenin �zerinde de�il.

Zaman�n mek�nla olan ili�kisi:

Mek�n olmadan zaman ortaya ��km�yor(sayfa 217) d�nya, �lem, evren Birer mek�nd�r. �Evren �st� Zaman �lkesinin � evrendeki tezah�r� Asli Zamand�r. �Asl� Zaman ��n Vazife Plan�ndaki tezah�r� �idraki zaman �d�r(K�resel zaman). �Asl� Zaman ��n d�nyadaki(ve hidrojen �lemindeki)tezah�r� de �y�zeysel zaman �d�r. Bizler(ve bizim �lemdeki varl�klar) �y�zeysel zaman idraki �ne sahip bulunuyoruz. Evren kapsaml�(evrende ge�erli) olan �asl� zaman � ak��� evrenimizin de�i�ik �lemlerinde, �lemlerin b�nye �zelliklerine ba�l� olarak de�i�ik �ekillerde tezah�r eder(sayfa 217). ��nk� mek�nlar ayn� de�ildir. De�i�ik titre�im d�zeylerindeki mek�nlarda/�lemlerde, d�nyalara da �asli zaman � farkl� �ekillerde tezah�r eder. Bu durumda d�nya bir �y�zeysel zaman mekan� �d�r. Vazife Plan� k�resel zaman mek�n ��d�r(sayfa 218).

  Rakamlar �L�H� N�ZAM �dan al�nt�lamalar�n sayfa numaralar�d�r.

 Yay�n Tarihi:01 Ekim 2018 

<<  �NCEK� B�L�M

 SONRAK� B�L�M >>

 

Astroset 2003-2018