Metafizik

WWW.ASTROSET.COM

 

�l�hi Nizam ve K�inat Kitab�nda
Tesirlerin Maddeler Aras� Ak��lar�ndaki D�zen

Haz�rlayan: Selman GER�EKSEVER

  Her maddesel formun bir birim d�alite oldu�unu biliyoruz. �Bir birim d�aliteden ba�ka bir birim d�aliteye tesir gelmesi/g�nderilmesi� demek; o tesiri verici birim d�alitenin (maddesel formun) manyetik alan�ndan hedef/al�c� birim d�alitenin manyetik alan�na �ok ince baz� partik�llerin (y�ni �pek y�ksel hareketli de�erler�in) aktar�lmas� demektir(80). 

  Bu mekanizman�n i�leyi�i ��yledir: Tesir kayna��n�n / verici varl���n/birim d�alitenin) manyetik alan�ndan bir tesir kalkar. Buna kar��l�k al�c� varl�k(birim d�alite) kendisine ula�an bu tesiri (sanki onu buyur edercesine) kendi manyetik alan�ndan bir par�as�n� uzat�r(81) ki, buna ��nc� tesir� denir. �Al�c��n�n manyetik alan�ndan uzanan bu talepk�r �nc� tesire; be�er� dualar, cehitler, ihtiya�lar, arzular/istekler �rnek olarak g�sterilebilir. S�z konusu �nc� tesir t�rlerinden dualar hakk�nda, yeri gelmi�ken, �unlar� s�ylemek olas�d�r: Dualar, bireyin g�c�ne ve samimiyetine g�re belirli bir �uzakl��a� kadar �yukar�lara� ula�abilir. Bu �uzakl�k��n kapsam� da, o duay� edenin, duas�n� ederkenki �yukar��ya y�nelik i�tenli�ine, nefsaniyetten ar�nm��l���na, do�rulu�una ve talebinin �iddetinin derecesine, hatt� ya�ap plan�na uygun olup olmad���na bapl�d�r. B�z� dualar �uzun yollar� kat edemez, zay�ft�rlar ve bu y�zden de , �z benli�e kadar ula�amazlar. Es�sen �z benlik, bedensel benin ger�ekten ne gibi ihtiya�lar i�inde oldu�unun �ok fark�ndad�r. Ger�ek geli�im ihtiya�lar�n�n gerekleri z�ten �z benlik taraf�ndan �e�itli ves�le ve bah�nelerle kar��lan�r(81). �nc� tesir t�rlerinden biri olan dua �rne�inde oldu�u gibi, �al�c��dan yay�lan �nc� tesirler, gelmekte olan tesiri kar��lamak �zere harekete ge�erken, kendisine gelen ilk t�li(yan) tesir de; idrakli, yar� idrakli ve hatt� bazen da otomatik olarak kendi kayna��ndan ��k�p, ula�aca�� birim d�aliteye(madde formuna, ki�iye vb.) do�ru ilerlemeye ba�lar. Ancak, daha �nce de yer yer belirtti�imiz gibi, bu ilk tesir ba��bo� de�ildir, ona; ula�aca�� hedefin y�n�n� g�stermek i�in, daha ��st� il�hi  bir kaynaktan gelen  ba�ka bir t�li tesir de e�lik eder ki buna da �g�d�c� tesir� denir. Bu g�d�c� tesir ilk tesire sempatize olmu�tur. Bu g�d�c� tesir g�rece olarak �kaba�d�r (titre�imi d���k) ve ��kt��� kayna��n �uur ve idraki her ne kadar ilk tesirinkinden �st�n de olsa, gene sinyal vererek kendisini bekleyen birim d�alitenin(ki�inin, madde formunun vb.) manyetik alan�na onu tam isabetle ula�t�rabilecek kudrette de�ildir. Bununla beraber, ilk tesirle do�rudan do�ruya sempatize olabilecek �yarda bulunmas�, kendisinin ona e�lik etmesini olanakl� duruma getirmi�tir. Ama i� bu kadarla kal�rsa, bunlar gene hedefe ula�amayabilirler.

  Bunun iki nedeni vard�r: 1- �nc� tesir her �eyi kapsayan bir idrak geni�li�ine sahip olmad���ndan, yolunu �a��rabilir. Y�ni ilk tesirin sempatize olabilece�i daha ba�ka baz� manyetik alanlar vard�r ki, onlar da ihtiya�lar� dolay�s�yla bu t�r tesirlere sinyal verebilirler. Oysa bu ilk tesirin oralara gitmemesi gerekir(81). ��te g�d�c� tesirin, ba�ka alanlar�n vermekte olduklar� sinyallere(sanki aldan�p kap�l�rcas�na) ilk tesirin y�n�n� onlardan birine do�ru y�neltmesi de olas�d�r. 2- �lk tesirin hedefe ula�mas�n� engelleyen ba�ka bir olas�l�k da, hedefi y�n�nde giden bu ilk tesire; m�d�hele edip, onun i�eri�ini ya da yolunu �evirmek, hatta onu yok edercesine etkisiz h�le getirmek kudretinde olan ba�ka parazit tesirlerle de(ilk tesirin) kar��la�mas�d�r(82). 

  G�r�nen o ki, g�d�c� tesirler bazen bu istenmeyen m�dahelelere kar�� koyabilecek beceriklili�i g�steremez. B�yle durumlarda ilk tesir yar� yolda dejenere olup, i�levini yitirmese bile, ba�ka bir yere savrulabilir. Bununla da kalmaz, da��l�p gidebilir. Oysa il�h� d�zende herhangi bir i�in; �u ya da bu nedenle aksamas�, hedefinden �a�mas�, istenmeyen sonu�lara neden olmas� s�z konusu de�ildir. Bu nedenle, il�h� d�zenin bu gibi olas� aksakl�klara kar�� �nlemleri de vard�r(82). ��te bu ba�lamda ilk tesirle beraber gelen g�d�c� tesirden ba�ka, daha y�ksek idrakli rehber/vazifeli kaynaklardan, daha s�ptil yantesirler ��k�p, ilk tesire e�lik der ki, bunlara da �dirijan(sevk edici) tesirler� denir. B�yle bir �dirijan tesir�, ilk tesire onun yolundaki tec�v�z edici ya da parazit tesirlere kar�� sanki koruyuculuk yapan ve hatt� gerekirse o tehditk�r tesirlerden onu koruyan ve gerekirse o bozucu tesirleri yok  eden kudretli s�ptil tesirlerdir(82). Burada, g�d�c� ve dirijan tesirlere �refakatci tesirler� de denebilir. Bu konudaki �katar benzetmesi� i�in bkz. syf.82. B�ylece ilk tesir, al�c�n�n manyetik alan�na gelince, refakat�� tesirlerin(g�d�c�, dirijan) g�revleri o alan�n e�i�inde biter. B�ylece, bir birim d�aliteye(madde formuna) ula�an ilk tesir o birim d�alitede gerekli(ama�lanan) de�i�imleri(hareket, deformasyon, formasyon vb.) yapar. 

  T�m bu olup bitenler her zaman �y�ksek tesirler mekanizmas��n�n kontrolu alt�ndad�r(82+83).

  Rakamlar �L�H� N�ZAM �dan al�nt�lamalar�n sayfa numaralar�d�r.

 Yay�n Tarihi:28 Kas�m 2018 

<<  �NCEK� B�L�M

 SONRAK� B�L�M >>

 

Astroset 2003-2018