|
Bilim �nsanlar�n�n Yakla��mlar�
Bu b�l�mde �YD konusunda, g�n�m�ze daha yak�n zamanlarda
yap�lan ara�t�rmalardan ve g�n�m�z bilim insanlar�n�n konuya
yakla��mlar�ndan s�z edece�iz. Bu genel ba�l�k alt�nda sizlerle
birlikte Prof.Elizabeth Kubler Ross�un �al��malar�ndan,
�l�mc�l hastalarla ilgili ara�t�rmalardan, bireysel �YD
�rneklerinden (Oliver Fox, Sylvan Muldoon), Dr.Robert Crookal,
Prof.Charles Tart, Dr.Karlis Osis�in �al��malar�ndan
s�zedece�iz. �imdi bu plana g�re s�rayla ve ad�m ad�m
konumuzda ilerleyelim:
1-
Elizabeth Kubler ROSS: Psikoloji ve parapsikoloji profes�r�
olup, �zerlerinde reanimasyon yap�lan hastalarla
ilgilenmi�tir. Bu konudaki ilk kitab� 1969�da yay�nlanm��t�r:
�On Death and Dying�. Hemen hemen ilk olarak ve
bilimsel anlamda olmak �zere ��l�m ara�t�rmalar�� g�r���n�
Prof.Ross ortaya atm��t�r. Bundan sonra, 1974 y�l�nda �Questions
and Answers on Death and Dying� adl� eserini kaleme
alm��t�r ki, bu kitapta ilk olarak ve k�smen �ocuk �l�mlerine
de�inmi�; k�sa bir s�re sonra da yay�nlad��� �On Children
and Dying� adl� eserini de tamamen �ocuklarla ilgili
�YD�lere ay�rm��t�r.
Elizabeth
K.Ross�un 1970�lerdeki �al��malar�n� i�inde toplad��� eseri
olan �Death, the Final Stage of Growth� (B�y�menin Son
A�amas� �l�m)�da belirtti�ine g�re ABD�de �l�mc�l (�l�m�
kesinle�mi� hastalarla) ilgili ilgin� program ve ara�t�rmalara
rastlanmaktad�r.(1)
A�a��da bir �rne�ini sunaca��m�z bu
programlar g�r�n�� olarak ilgin� ama i�in asl�ndan uzak.
��nki, birlikte de g�rece�imiz gibi, �te aleme ge�i� ve
sonras� hakk�nda hastan�n ebedi yolculu�unda i�ine yarayacak
bir bilgi verilmemekte, sadece insani yorumlarla d�nyadaki son
dakikalar�na kadar m�mk�n oldu�unca rahat ya�amas� (bedensel
konforunu, olabildi�ince bedeni terkedene kadar s�rd�rmesi)
sa�lanmaktad�r.
�l�mc�l
Hastalar ��in Ara�t�rma / Hizmet Programlar�:
Bireylere, ya�amlar�n�n son
a�amalar�n� (son haftalar�n�) mutlu ge�irebilmeleri i�in,
ka��n�lmaz sonuca duygusal uyum sa�lamalar�n� kolayla�t�rmak
i�in geli�tirilen hizmet program�nda �u maddeler
bulunmaktad�r:
- Hastan�n �ekti�i ac�n�n
�iddeti, - Dinine ba�l�l��� ve
inan�lar�, - �lmekte olan kimseler
hakk�nda daha �nceki deneyimleri , - Maddesel g�vencesi, - Ya��, cisiyeti, e�itim
d�zeyi,
ABD, Illinois�da Lutheran
General Hospital�da ger�ekle�tirilmi� olan bu ara�t�rma ve
hizmet ekibinde, birde dinadam� bulunmaktayd�. Bunun g�revi �dinsel
yard�m� olmakta ve �u hususlar� kapsamaktad�r:
- Hastan�n, �zellikle ciddi
hastal��� konusundaki duygular�yla ili�kili dan��manl�k
g�revini �slenmek, - Hasta, hastaneden
��kt�ktan sonra da aralar�nda mevcut ili�kiyi s�rd�rmek, - Hastaya, s�zl� ya da
g�rsel / i�itsel y�ntemlerle bir anketi yan�tlatarak, onlara
duygular�n� ba�kalar�yla payla�ma f�rsat� sa�lamak
T�m bu etkinliklerle hem
hastalara, hem de onlar�n yak�nlar�na huzur vererek, yard�m
etmeye �al���lmaktad�r. S�zkonusu hizmetlere kar��l�k ne kadar
�cret al�nd��� konusuyla ilgili bir kayda ara�t�rmac�n�n
ad�ge�en kitab�nda rastlanmam��t�r.
�l�mc�l Hastalarla �lgili Ara�t�rmalar�n Hedefleri ve
Al�nan Sonu�lar�:
-�l�mc�l
hastan�n ba�l�ca duygular� nelerdir? Bu duygular�n /
kayg�lar�n genellikle �unlardan olu�tu�u ortaya ��km��t�r:
Ba�kalar�na y�k olma kayg�s� ve bununla ilgili duygular,
sevdiklerinden ayr�lma kayg�s�, �l�mlerinden sonra
sevdiklerinin (kendileri hakk�ndaki) �z�nt�leri.
-Duygu uyumunu sa�layan ya da bozan etmenler nelerdir? Bu
etmenlerin ba��nda; huzyrsuzluk d�zeyi ile, hastan�n
kendisiyle az ya da �ok ilgilenildi�i hususu gelmektedir.
�lece�ini bilmesinden dolay� �ekti�i ac�n�n azl��� / �oklu�u
da �nemli bir etmen olarak ara�t�rmalarda ortaya ��km��t�r.
Daha �nceden , bu durumda bulunan yak�nlar�yla g�r��m��
olanlarla, dinsel a��dan bu konuda kendilerini bilgilendirmi�
olanlar daha kolay uyum sa�layabilmektedirler. Ayr�ca, i�e
d�n�k dindarlar�n en b�y�k duygusal uyumu sa�lad�klar�
g�r�lm��t�r.
-Daha �nce de yap�lm�� g�rsel ve i�itsel kay�tlar�n, �l�mc�l
hastalar�n �l�me uyum sa�lamalar� konusundaki etkileri:
Hastal���n ne anlama geldi�i ve sonu�lar� konusunda a��k�a
konu�abilme yetene�i, doktorun d�r�st konu�malar�,
�ocuklar�ndan, e�inden ve yak�nlar�ndan ilgi g�rmekte oldu�u
duygusu olumlu etki olarak saptanm��t�r. �te yandan; �ld�kten
sonra ne olaca��ndan �ok, �lme s�reciyle ilgili tasalar daha
�ok dile getirilmi�tir. Ayr�ca, �l�me daha yak�n g�nlerde ne
kadar ac� �ekece�ini ve bu ac�ya nas�l dayanaca��n�; �stelik,
bu durumuyla �evresini nas�l rahats�z edece�ini ifade
etmi�lerdir. Ku�kusuz, tekam�lc� ruh�uluk bilgisiyle, bu
�er�evede ele al�nacak bir ara�t�rma ve yakla��mla �l�mc�l
hastalara daha �ok ve ger�ekci yard�mda bulunulabilirdi. |