Sembolizm

WWW.ASTROSET.COM

ATE��N RUHSAL DO�ASI

Edward C. Farnsworth
�eviren: I��k U�KUN

  Ate�in k�keni ve do�as� en eski �a�lardan beri teorinin, spek�lasyonlar�n ve ara�t�rman�n konusu olmu�tur. Yerli kabileler Uzakdo�u�da hep g�nd�zleri ortaya ��kan k�reyi g�rm��lerdir, bu k�re g�ky�z�n� a��yor, ate�li, gizemli bir g�c� temsil ediyordu. Dolay�s�yla, G�ne�-Tanr� sakinle�en k�zg�nl���yla g�ne�ten kavrulan d�nyaya alevlerini sa�t���nda yerliler, genellikle en sevdi�i av alan�n� ve hatta ate�in doymak bilmeyen, yedik�e a�l��� artan canavar�n�n av�n�  g�rd�ler. �imdi ise ate�, korkun� g�k g�r�lt�lerinin, bulutlardan aral�ks�z s��rayan k�r edici alevlerin ortas�ndan geri �ekilmi� ya da millerce uzaklara kadar y�k�m p�sk�rten da�lar�n korkun� ter�r�nden ka�m�� durumda. ��phesiz aborjinlerin saf imajinasyonlar� ate�in k�keni ve do�as� ile ilgili �e�itli d���nceler �retmi�tir. �imdi bile, milenyumlar s�ren bir s�re�ten sonra, modern aborjinler olanca keskin zekalar�na ra�men bulmacay� tam olarak ��zememekte, bu her yere n�fuz eden unsurun esasl� do�as�n� kavrayamamaktad�r.

   Bu sorunu ��zmek ad�na bilimsel ara�t�rmalar hangi genel ��z�mleri �retmi�tir? Laplace��n belirsizlik hipotezine g�re �s�, t�m maddelerin ilk olarak gaz halinde varolmas�na neden olmu�tur. Sir Humphrey Davy �s�n�n, bedenin kan h�crelerinin onlar� birbirinden ay�ran titre�imi oldu�unu s�ylemektedir. Yine, �s� fenomeninin ilk akla gelen nedeni harekettir ve �s�n�n ileti�im yasalar�, hareketin ileti�im yasalar� ile ayn�d�r.

  �imdiki zaman�n bilimi, �s�n�n bir hareket bi�imi oldu�u ifadesini tekrarlamakt�r. Bu ifade de bizi hemen �u soruyla kar�� kar��ya getirmektedir; �Hareket nedir?�
  Eyvah! Onca �zen g�sterdi�imiz bilimsel ara�t�rmalar bize zerre kadar tatmin edici bir yan�t veremiyor. Ayn� �ekilde bilime �u soruyu da sorabiliriz, �Hayat nedir? Tanr� nedir? Soyut zaman ve mekan nedir?� Makul kabul edilen bilime ba�vurarak, onun rehber niteli�indeki elini s�karak geni� ve �ekici bir otobana ��km�� oluruz ve bu t�pk� ��kmaz bir yol gibi aniden kocaman ve a��lmaz bir da��n �n�ne bizi getiriverir. Bulundu�umuz y�zy�l�n bilgisine sahip olmakla gurur duyanlar olarak alt�st olmasak bile sallanm�� olmal�y�z ve ad�mlar�m�z� geriye do�ru d�nd�rmeliyiz; ��nk� bizler sadece heves u�runa zevk almak i�in bir geziye ��km�� de�iliz, bu daha �ok en de�erli m�cevheri aramaya ��km�� bir madencinin keskin bir aray�� i�inde hedefine y�r�mesine benziyor. Bu y�zden, izin verin ba�ka bir y�n �izelim, pek�oklar�n�n �O kadim zamanlar� �n ayak sesini hisseden yolunu izleyelim; izin verin ge�mi�e ait bir g�zle, tarihi zamanlara bir bak�� atarken o d�neme ait baz� inan�lar� k�saca inceleyelim.

  �imdi, en �st�nk�r� bir bak��la bile �u ger�ek g�r�l�yor ki en ileri uluslar aras�nda ve hatta par�lt� ve uygarl�k g�ne�i neredeyse y�kselmi� olanlarda bile, ate� sembol� kendi do�as� i�indeki kutsal ve ilahi olan� i�ermesi veya temsil etmesi nedeniyle korunuyordu. Bu y�zden de ate� Ebedi G�c�n sembol�yd�.

  Meksikal�lar ve daha sonra da Aztekler, G�ne�-Tanr��ya insan kurban etme gibi yozla�t�r�lm�� ve vah�ile�tirilmi� inan��lar�nda en saf sembol�n bile cismanile�tirilmesinin sonu�lar�n�n nerelere varaca��n�n �arp�c� bir �rne�idir; kalbin sunakta kurban edilmesiyle bir hayat�n kendini insanl���n hizmetine adayarak, o insanl��� daha y�ksek g��lerle daha yak�na getirmesi hedeflenirdi. M�s�r Uygarl����n�n doruk noktas�n� ya�ad��� ve onun ilk d���� yolunu i�aret etti�i o eski zamanlarda M�s�r��n b�t�n tap�naklar�nda s�nmeyen bir ate� yanmaktayd�. Aziz Patrick�in geli�inden �nce �rlanda�n�n gizemli yuvarlak kuleleri bu g�zel adan�n ye�il tepelerinden, yanan s�nmez ate� huzmelerini g�nderecekti. Her Yunan, Latin ve Pers k�y� veya kasabas� her zaman beslenmesine �zen g�sterilen ate�ini dikkatle korurdu.

  Bir Roma tap�na�� olan Vesta�da tanr��an�n bir resmi bulunmazd� ��nk� o temiz ate�te otururdu, etraf�n� ona hizmet eden beyaz giysili Vesta Bakireleri sarm��t�. E�er �ans eseri bir ate� ihmal edilip s�nmeye y�z tutarsa hakaret edildi�i kabul edilen ilahe kutsanm�� b�lgeyi aceleyle terkeder, ya�anan bu felaketi haber alan t�m devlet �al��anlar� ve �zel i� sahipleri i�lerini ask�ya al�r, senat�r konu�mas�n�n ortas�nda durur, pazar yeri demagoglar�n (k��k�rt�c�)nutuklar�yla yank�lanmay� keser, eli s�k� t�ccarlar�n pazarl�k sesleri de tamamen susard�. B�t�n bunlar�n hepsi kutsal b�lgelere geri �a�r�lan ve yat��t�r�lm�� olan tanr��a yay�lan g�ne� ���nlar�n�n odakland��� noktaya geri d�n�p �l�ml�lerle ilgilenmeye yeniden ba�layana kadar devam ederdi. Perslilere ve baz� di�erlerine g�re, evlerdeki ocaklar� �s�tan ate� temiz tutulmal�, temiz olmayan hi�bir�ey bu ate�e at�lmamal�yd�.

  Pek �ok kadim filozofa g�re Evren temelde su ve ate�ten yarat�lm��t�r. Kadim Azteklerde ate� t�m tanr�lar�n babas� ve annesi olmu�tur. Gnostiklerde(1) ate� hayati bir �neme sahip olmaya ba�lam��, hayat�n prensibinin alt�n� �izmi�tir. Onlar�n felsefesine g�re bu prensip, ortamlar�n giderek ar�narak y�kseli�leri anlam�na gelmektedir. Bedeni ve t�m maddi �eyleri yak�p k�le �eviren nitelikteki ate� kaba bir tezah�r, a�g�zl� ve mant�ks�z bir unsur olmaktad�r. Orada ate�in di�er tezah�rleri bizlerin bu d�nyada temas etti�imizden �ok daha d���k seviyeli ve ilkeldir, ayr�ca bunlar da maddenin belirli ortamlar�na denk gelmektedir t�pk� teleskopun bizlere engin uzay�n derinliklerinde varolan baz� �eyleri g�stermesi gibi. Yine en ilkel ate� bile kendisiyle ayn� d�zlemde bulunan hi�bir hayat formuna zarar vermeyecektir ve di�er yandan o, bir �eylerin do�as�n� ya da formunu farkl� bir ortamda de�i�tirecek ve bunu ger�ekle�tirdikten sonra gizli bir hale d�n��ecek, ancak uygun bir neden oldu�u taktirde ortaya ��kmak �zere tekrar �a�r�lacakt�r.
  Ate�in daha ince tezah�rleri vah�ilikten daha uzakt�r ve mevcut canl�lara zarar verici niteli�i daha azd�r ama t�m ate�ler Mikrokozmosta ve Makrokozmosta kendi d�zlemlerine ve g�revlerine sahiptir. Gnostiklerle birlikte zihinlere, mevcut ko�ullar� de�i�tirme g�c�ne sahip olma d���ncesi geldi. Zihnin pek �ok seviyesi vard�r ve evrende de bunlara tekab�l eden ate� ile ilgili pek �ok seviyedeki farkl� anlay��lar vard�r. �stek de bir ate� unsuru olarak d���n�l�r ve bunun da insanlarda b�y�k oranda �e�itlilik g�sterdi�i a��kt�r. Nas�l ki semenderler gibi baz� canl�lar ate�le ku�at�l�yorlarsa, evrendeki her canl� da ate�in daha y�ksek geli�tiricili�i taraf�ndan ku�at�l�yordur. Su ve toprak ate�in pek �ok ill�zyon niteli�indeki g�r�n�m�nden ikisidir. En y�ksek ate�ler serin ve sakinle�tiricidir ��nk� onun bu hali daha a�a�� seviyedeki ate�in hararetli ta�k�n halinin tamamen tersi bir durumdan kaynaklan�r. Dolay�s�yla ate�, kavranabilen t�m tezah�r etmi� zekalar�n toplam�d�r; k�sacas� ate�, varl���n pozitif ve negatif kutbunu temsil eder.

  Do�u felsefesi, k�rkdokuz ate�ten, ya da G�ne� Sistemi�ndeki k�rkdokuz �uur halinden s�zeder; ayn� zamanda ��y�zk�rk�� unsurun varoldu�unu �ne s�rer. Kimya ise g�n�m�zde toplamda yetmi� elementin sadece biraz fazlas�n� bilmektedir.

  Eski ve Yeni Ahitler�de, ate� ile ilgili �ok �ey s�ylenir. Yanan da��n ortas�nda Tanr��n�n Mele�i Musa�ya g�r�n�r, ama di�erleri o saf ve t�kenmeyen tesire yakla�mamal�lar. Sina Da���n�n tepesine Yasa koyucu olan Yehova ate� ve dumanlar�n ortas�na iner. Ate�in veya duman�n rehberlik eden �nderleri inat�� karakterli ve g�venilmez �srailliler�in ��lde k�rk y�ll�k i�kence niteli�inde bir seyahat yapmalar�na neden olur. Bethlehem Y�ld�z�(2) onlar�n yolunu do�rudan Do�u�nun Kahinleri olan, kadim s�rlar� saklayan ve siklusa ait yasalar� bildi�i gibi, �a�lar�n insanl��a sundu�u her ��retmenin do�um zaman�n� da bilen bilge Magilere y�nlendirir. �am�a olan seyahati s�ras�nda Saul�un (Pavlus) fiziksel g�zleri g�ksel ���kla k�rle�mi� ve bu ���k onun ruhsal g�r�s�n� ayd�nlatm��t�r. �ncil�in �vahiy� b�l�m�nde �u sembolik bilgiyi g�r�yoruz: ��Ve taht�n �n�nde yanan yedi ate� me�alesi vard�, onlar Allah��n yedi ruhudur�. (Vahiy: 4/5)

  Ate�in kadim halklar i�in kutsall���na ve bu halklar�n, bilimin bug�n mutlak olarak sahip olmad��� bir bilgiye sahip oldu�una ili�kin ba�ka pek �ok �rnek vermek m�mk�n. Ancak bilim y�kseldik�e onun materyalistik alg�lay��lar� da kadim halklar�n sahip olduklar� derin bilgiye a��k olacakt�r.

Dipnotlar:

(1)   Gnostisizmi benimsemi� olanlara verilen add�r. Gnostisizm, eski M�s�r ve Eski Yunan Ezoterizmlerini (Platon, Pisagor), �brani tradisyonlar�n�, Zerd��t��l���, baz� Do�u geleneklerini ve dinlerini, H�ristiyanl��� eklektik bir tutumla sentezleyen, bir�ok ��retinin benimsedi�i mistik felsefeye verilen genel add�r.
(2)   Hz. �sa do�arken Bethlehem kasabas� �zerinde g�r�ld��� rivayet edilen parlak y�ld�z ya da g�k cismi

Ate� Sembol�

Yay�n Tarihi: 30.Mart.2010
 
 

Astroset 2004-2010