Sembolizm

WWW.ASTROSET.COM

YILAN SEMBOL�

 

  Y�lan, Bat� ve do�u ezoterizminde her dinde ya�amsal kudreti, ya�amsal de�i�imi, devri daim�i sembolize eder. Daha �ok M�s�r, Babil, Yunan ve Hint uygarl�klar�nda kullan�lm��t�r. Son derece kompleks ve evrensel bir sembold�r. Y�lanlar ya�am�n ilkbaharlar�n�n, �l�ms�zl���n ve ayn� zamanda ruhun kay�p hazine ile sembolize edilen y�ksek zenginliklerinin koruyucular�d�rlar. Y�lan bilgidir, g��t�r, uyan�kl�l�kt�r, s�ptilliktir ve ayn� zamanda kurnazl�kt�r; karanl�k, k�t�l�k, yozla�ma ve ba�tan ��kar�c�l�kt�r. Hem ayla hem de g�ne�le ili�kilidir, hem hayat, hem de �l�md�r, hem ���k hem karanl�k, iyi ve k�t�, bilgelik ve k�r tutku, �ifa ve zehir, koruyucu ve yok edici; hem ruhsal hem de fiziksel olarak yeniden do�umdur. Y�lan g�ne�tir, ama ayn� zamanda da d�nyasald�r, e�eylidir, �l�mle ilgilidir, her d�zeydeki g�c�n tezah�r�d�r, hem maddi hem de ruhsal olan t�m potansiyellerin kayna��d�r; ayr�ca �l�m ve ya�am sembolleriyle de yak�ndan ili�kilendirilir. Yeralt�nda ya�ayan y�lan yer alt� d�nyas�yla ili�kilidir ve �l�lerin sahip oldu�u sihirli g��lere, her �eyi bili�lerine o da sahip olabilmektedir.

  Y�lan, son derece farkl� simgelerle ili�kilendirilebilen bir sembold�r. Pek �ok kadim uygarl�kta y�lan �l�ler diyar�n�, �l�ler �lkesini simgeler; bunun nedeni ise, hayat�n�n b�y�k �o�unlu�unu saklanmakla ge�irmesi, d�nya y�zeyinin alt�ndaki oyuklarda ya�amas� ve ayn� zamanda da derisinin d�k�lerek yenilenmesidir. Y�lan, ayaklar� olmad��� halde fazla �aba g�stermeksizin hareket eder, t�pk� bir ku� gibi yumurtadan ��kar ve zehirli �s�r���yla genellikle �ld�r�c� de olur.

  G�r�n�r olan y�lan, ge�ici bir �B�y�k G�r�nmez Ruh�un, t�m do�al g��lerin ve �Hayat Ruhu�nun ya da �Prensibin �stad��n�n d�nyevi bir tezah�r�d�r. O, erken kozmogonilerde bulunan ve sonradan daha psikolojik ve daha ruhsal yorumlara yolu a�an tanr�d�r. �Y�lanlar ya da ejderhalar e�iklerin, mabetlerin, hazinelerin, ezoterik bilginin ve t�m ay tanr��alar�n�n koruyucular�d�r.� Onlar, f�rt�nalar� yaratanlard�r, sular�n g��lerinin y�neticileridir, sular� ku�atanlard�r ve hem sular� s�n�rlayanlar, hem de su getirenlerdir. �l�m�n sular�n� ge�en �l�lerin t�m b�y�lerinde onlardan yard�m istenir.

  Y�lan do�urgan bir eril g��t�r, t�m kad�nlar�n e�idir, bir y�lan�n varl��� hemen hemen evrensel olarak gebelikle �zde�le�tirilir. T�m di�il tanr��alara ve Meryem Ana�ya e�lik eder ve genellikle onlar�n etraf�nda dolan�rken ya da ellerinde onu tutar �ekilde tasvir edilir. Y�lan burada ayn� zamanda gizli, gizemli ve sezgisel olan�n di�il karakteristiklerini ta��maktad�r. Aniden ortaya ��k���n� ve ortadan kaybolu�unu �nceden tahmin etmek imkans�zd�r.

  Tradisyonlar y�lan�n negatif rol�n� vurgulamaya daha �ok meyillidir dolay�s�yla da y�lan �ld�ren hayvanlar�n pozitif ba�lant�lar� oldu�u d���n�l�r (�rne�in kartal, leylek, �ahin gibi). Bununla beraber, eski mitsel sistemler y�lan�n d�nyayla ve yer alt� d�nyas�yla olan ili�kilerinden �t�r� onun gizemli ve pozitif yanlar�n� kapsamaktad�r. Y�lan ayn� zamanda �ifa ve reenkarnasyon ile de ili�kilendirilir.

  Y�lan ve ejderha sembollerinin s�kl�kla birbirlerinin yerine kullan�ld��� g�r�l�r ve Uzakdo�u�da bu iki sembol aras�nda hi�bir ayr�m yap�lmaz. Y�lan sembolizmi bir�ok farkl� de�er alabilmektedir; �rne�in eril olabildi�i gibi di�il de olabilir, ya da kendi kendini yaratabilen bir varl��a da d�n��ebilir. Yok edici bir g�� olarak y�lan �l�m� ve y�k�m� temsil eder, periyodik olarak derisini de�i�tirmesi onun hayat� ve yeniden dirili�i temsil etmesine neden olmakta, ��reklenmi� y�lan olarak ise tezah�r sikluslar�n� temsil etmektedir. Androjen oldu�una inan�lan y�lan t�m kendi kendini yaratan tanr�lar�n sembol�d�r, o ayr�ca d�nyan�n yarat�c� g�c�n� temsil eder. Birbirlerinin kuyru�unu �s�ran iki y�lan veya ejderha, g�r�n��te z�t olsalar da d�alite realitesindeki her�eyin asl�nda ayn� kaynaktan veya prensipten do�du�unu �ne s�rmektedir.

  Y�lan�n ya�amla ve �l�mle b�yle g�ze �arpan ve do�al ili�kileri vard�r ve �o�u toplumsal tradisyonlarda �nemli bir rol oynar. Norve� mitolojisinde d�nyan�n etraf�na dev bir y�lan (J�rmungandr) dolanm��t�r; bu y�lan denizin sembol�d�r ve kadim M�s�rl� sureti olan G�ne� Tanr��n�n gemisini alabora etmekle tehdit eden dev Apophis�ten farkl�d�r.

  Asya k�kenli felsefi sistemlerde omurgaya dolanm�� halde bulunan Kundalini Y�lan� uyanmak i�in gerekli olan ve meditasyonla y�kselen hayati enerjiyi sembolize eder.

  Y�lan�n �arkla olan ba�lant�s� Ouroboros�un Gnostik sembol�nde grafik formda a��klanm��t�r; bu ayn� zamanda Kuyru�unu Is�ran Y�land�r, bu mitsel varl���n yar�s� karanl�k, yar�s� ayd�nl�kt�r; ki bu da y�lan�n siklusun her iki y�n�n� de yans�tt���n� net olarak a��klamaktad�r; yani aktif ve pasif, olumlu ve olumsuz, yap�c� ve y�k�c� gibi.

  Y�lan�n, t�pk� kara kurba�adaki gibi ba��nda bir m�cevher ta��d���na inan�l�r; ayr�ca hazinelere ve b�y�l� y�z�klere sahip oldu�una inan�l�r.

  Kozmik Birlik
  Kartal veya erkek geyik y�lanla birlikte ortaya ��kt���nda g�ne�le ili�kilidirler ve ����� tezah�r ettirirler; y�lan ise karanl���, tezah�r etmemi� olan� ve d�nyasal olan� simgeler; hepsi birlikte bir kozmik birli�i, b�t�nselli�i olu�tururlar. �at��malar� s�ras�nda ise d�alitenin bir tasviridirler, z�t �iftleri, sava� halindeki g�ksel ve d�nyasal g��leri temsil ederler. Kartal, genelde pen�eleriyle tuttu�u bir y�lanla tasvir edilir ya da erkek geyik ayaklar� alt�nda bir y�lan� ezerken betimlenir, bu, iyinin k�t� �zerindeki, �����n karanl�k �zerindeki g�ksel olan�n d�nyasal olan �zerindeki ve ruhsal g��lerin d�nyasal g��ler �zerindeki zaferini simgeler. Alevli y�lan g�ne�le, ar�nmayla ve d�nyasal halin d�n��t�r�lmesi ve a�k�nla�mas� ile ili�kilidir. Kemer veya bilezik oldu�unda y�lan �a�lar�n ebedi devrini, ard���kl���, ��z�nme ve yeniden birle�me siklusunu tasvir eder. Y�lanlar�n �zerindeki e�kenar d�rtgen �eklindeki s�sler erkeklik ve kad�nl�k uzvunu simgeler, t�pk� g�ne�-ay, eril-di�il birli�i, d�alizm ve yeniden b�t�nle�me, z�tlar�n birle�mesi, androjen gibi. Ko� ba�l� y�lan, yarat�c� g�c�n ve bereketin temsili olarak t�m boynuz simgeli tanr�lar�n amblemidir. K�vr�mlar� dalga dalga (ini�-��k��l�) olan y�lanlar kozmik ritmi ya da sular�n g�c�n� simgelerler. Kanatl� y�lanlar ya da ejderhalar G�ne�le ili�kilidir ve ruh ve maddenin birli�ini simgelerler, bu ayn� zamanda kartal ile y�lan�n ve t�m z�tlar�n birli�idir; onlar ayn� zamanda h�zland�r�lm�� bir anlay��� temsil ederler. 

  Simya'da
  �ki y�lan birlikte, nihayetinde birle�tirecek olduklar� d�alizmin z�tl�klar�n� sembolize ederler. Bir a�aca ya da de�ne�e t�rmanan y�lanlar do�an�n spiral sikluslar�n�, g�nd�n�m�n�, dolanan ve ��z�lenin iki vazge�ilmez g�c�n�, simyada *solve et coagula�y� (*��z�nme ve donma) temsil ederler.

*Kad�se sembol�nde (*y�lanl� asa) �ifan�n ve zehrin homeopatik (1) g��lerini simgeler.

  Kad�se sembol�ndeki birbirine dola�m�� iki y�lan, b�y�k ba�lay�c� g�� olan Zaman ve Kader�dir. S�r�ngen yumurtalar� yeniden do�umu simgeler ve onun g�zkapaklar�n�n olmay��� da her an uyan�k olu�unu, yani bilgeli�ini g�stermektedir. Y�lan genellikle �l�ms�zl�k meyvesini ya da otunu tutar. Y�lan sembol� kendini susuzlu�unu denizde gideren bir g�kku�a�� olarak Frans�z, Afrika, Hint ve K�z�lderili sembolizminde ortaya ��kar.

  Y�lan�n alabildi�i formlar �ok �e�itlidir. Deniz y�lan� g�r�n��e g�re �uurd���n�n cehennemle b�t�nle�mesini vurgulamaktad�r. E�er y�lan�n birden �ok ba�� varsa, bu sadece onun temel sembolizmine eklenen ba� say�s�na denk gelen ilave bir anlam y�klenmesine neden olur. Simyada, kanatl� y�lan u�ucu prensibi temsil eder, kanats�z y�lan ise de�i�mez prensibin simgesidir. Ha�a gerilen y�lan u�ucu olan�n ve ayn� zamanda s�blimle�menin (Prometeus mitinde oldu�u gibi) de sabitlenmesini ima eder. Ayr�ca simyac�lar da y�landa insandaki di�ilin bir �rne�ini g�rmekte ve s�r�ngeni hem iyiye hem de k�t�ye e�ilimi olan androjen tanr� Merk�r�le ili�kilendirmektedir.
  Y�lan sembol�ne al���lmad�k �ekillerde de rastlamak m�mk�nd�r, �rne�in koyun kafas�na sahip bir y�lan belli baz� Gal-Romen mezar kabartmalar�nda g�r�l�r. Aries ile, ilkbahar, inisiyasyon ve ate� ile ili�kilendirilen koyunun olumlu y�ndeki sembolik anlam� a��s�ndan ele al�rsak bu adaptasyon bir ruhsalla�ma derecesini ima eder. Sonu� olarak, Schneider�e g�re, kurban edilmi� y�lan ku�u boynunun ve ayn� zamanda ku�unun kendisinin sembolik olarak dengidir (ve kahraman�n harp�ndan koparak g�ky�z�ne s�r�klenmesi ku�unun sayesindedir). Yani, y�lan�n (bir hayat g�c� olarak) kurban edilmesi �l�m�n ��kranla kar��lanmas�n� ve daha y�ksek alanlara h�zla y�kselmeyi m�mk�n k�lar. Baba Heras y�lan�n do�urganl�k ve y�k�m sembol� oldu�unu �ne s�rm��t�r.

  Orta Amerikan�n Kolomb �ncesi uygarl�klar�nda y�lan takvimin be�inci g�n i�areti olarak ortaya ��kmaktayd�. Geleneksel olarak y�lanlar korku �reten varl�klar olarak g�r�l�rler. Kertenkele ve ejderha gibi mitsel karakterler y�lan�n ve tehditkarl���n�n abart�l� birer versiyonudur. Kaya resimlerinden anla��ld��� �zere g�neydo�u Afrika k�lt�rlerinde dev y�lanlar genel olarak ya�muru ve suyu temsil etmekteydiler.

  D�nyevi Y�lan
  Karanl���n sembol� olan d�nyevi y�lan, yer alt� d�nyas�n�n ve karanl���n agresif g��lerini tezah�r ettirir; o evrensel bir inisiyat�r, yenileyici ve yery�z�n�n derinliklerinin �stad�d�r. D�nyevi oldu�unda y�lan g�ne�in, g�ne�e ait ve ruhsal g��lerin d��man�d�r ve insanl���n i�indeki karanl�k g��leri temsil eder. Burada pozitif ve negatif, ���k ve karanl�k m�cadele halindedir ve t�pk� Zeus ile Typhon�un, Apollon ve Python�un, Osiris ve Set�in, Kartal ve Y�lan�n oldu�u gibi.

  D�nyevi y�lan ayn� zamanda ilkel i�g�d�sel do�ay� temsil eder; bu, kontrol edilmemi�, ve ayr��t�r�lmam�� y�kseltici hayat g�c�, potansiyel enerji ve hayat veren ruhtur. O, yery�z� ve g�ky�z� aras�nda, ayn� zamanda yery�z� ve yer alt� aras�nda bir arac�d�r, g�ky�z�yle, d�nya, su ve �zellikle de Kozmik A�a� ile ili�kilendirilir. O ayn� zamanda karanl���n bulut-ejderhas�d�r ve hazineleri korur.

 

  G�ne� sembol� olarak Y�lan
  Y�lan�n, d�nyevi olan�n tam tersine g�ne�in ���nlar�n�, g�ne�in devrini, �im�e�i ve sular�n g�c�n� tasvir etti�i de g�r�l�r ve o t�m nehir ilahlar�n�n amblemidir.

Kozmolojik olarak y�lan her �eyin i�inden yarat�l�p sonunda ona d�nd��� ilksel deniz, ayr��t�r�lmam�� ilksel kaostur. Y�lan d�nyay� destekleyebilir ve koruyabilir, ya da onu *Ouroboros (*Kuyru�unu �s�ran y�lan) gibi etraf�nda dolanabilir. Y�lan devresel tezah�r�n ve yeniden emilimin sembol�d�r. Bacaklar� ve kanatlar� olmadan hareket eden y�lan her yeri kaplayan ruhu sembolize eder.  �atlaklara n�fuz eden haliyle insan�n i�sel do�as� ve �uurudur. O ayn� zamanda, do�an�n zararl� yan�n� tasvir edercesine zararl� g��lerin, �rne�in b�y�c�lerin k�l�k de�i�tirmi� hali de olabilir. *Siyah g�ne� (*Sol niger), y�lan�n karanl�k g��leri ile ili�kilendirilir. G�ksel y�lan, �in�in g�k mavisi y�lan� ile birlikte g�kku�a��n� sembolize eder ve ikisi birlikte bu d�nyadan di�erine uzanan bir k�pr� meydana getirebilirler. Y�lanla oynayan bir �ocuk yeniden kazan�lm�� cenneti, �at��malardan kurtulmay� ve ge�ici d�nyan�n sonunu tasvir eder; birlikte yatan arslan ve kuzu ile ayn� sembolizme sahiptirler.

  Kuyru�unu �s�ran- ��reklenmi� Y�lan
  Kuyru�u a�z�nda, halka halini alm�� y�lan en eski Evren sembollerinden biridir. Y�lan sembolizminde kendi kuyru�unu �s�ran y�lan ise �zel bir �neme sahiptir; bu y�lan ebedi devrili�in ya da genel olarak ebedili�in sembol�d�r. Simyada bu y�lan devrilik arzeden i�lemlerle ili�kilendirilir (birbiri ard�nca gelen buharla�ma ve yo�unla�ma s�re�leri); s�blimle�me ya da y�kselme genellikle kanatlarla temsil edilir. ��reklenmi� ya da d���mlenmi� y�lan tezah�r sikluslar�n� temsil eder, o ayn� zamanda, iyi ya da k�t� ama dinamik ve potansiyel olan gizil g�c� simgeler. Yumurtan�n etraf�nda ��reklenmi� y�lan, canl� ruhun kulu�ka d�nemi, Ouroboros�tur, d�nyan�n etraf�ndaki sular�n her yeri ku�atan g�c�n� sembolize eder. Bir a�ac�n etraf�nda ya da herhangi bir eksensel sembol�n etraf�nda ��reklenmi� olan y�lan, dinamik g�c�n uyand�r�c� g�c�, t�m b�y�yen canl�lar�n dahisi; anima mundi, devresel varolu�tur. Hayat a�ac� ile ili�kilendirildi�inde iyi, Bilgi a�ac� ile ili�kilendirildi�inde ise k�t�d�r ve bu durumda tezah�rler d�nyas�n�n k�t�l���n�n zehiridir. Y�lan bir kad�n�n etraf�nda ��reklendi�inde o kad�n B�y�k Anne, yani ay tanr��as�d�r, y�lan g�ne�le ili�kilidir ve ikisi birlikte eril-di�il ili�kisini temsil ederler.

  Yedi Ba�l� Y�lan
  Yedi ba�l� y�lan, birden fazla anlam ifade etmekle beraber �ncelikli olarak inisiyatik yoldaki yedi zorlu s�nav� ve karmik tortulardan, nefsaniyetten ar�nma a�amalar�n� simgeler. Bir di�er anlam� ise d�nyan�n meydana getirili�indeki yedi a�amay� temsil eder, yedi g�k kat�n�, yedi mantal plan�, yedi mantal plan gibi kozmik olu�umlar�n ve zihni geli�imlerin yedi a�amas�n� simgeler.

  Yedi ba�l� y�lana ya da ejderhaya efsanelerde, mitlerde ve halk masallar�nda s�kl�kla rastlan�r ��nk� yedi birli�in bozulmas�n� temsil eder ve s�r�ngeni kozmosun temel d�zenleri aras�na yerle�tirir. Yedi ba�l� y�lan uzay�n yedi y�n� sembolizminin ve ayn� zamanda haftan�n yedi g�n�n�n, yedi gezegen tanr�s�n�n anlam�n� payla��r ve yedi g�nah anlam�n� da i�inde bar�nd�rmaktad�r.

  T�yl� Y�lan
  Azteklerde t�yl� y�lan, Quetzal ku�u ile y�lan�n bir kombinasyonudur; o ayn� zamanda g�ne�tir, ruhtur, y�kselme g�c�d�r, ya�mur, r�zgar, g�kg�r�lt�s� ve �im�ektir, r�zgar�n ve suyun ilksel hareketi, hayat nefesi, bilgi, Do�u B�lgesi�dir. T�yl� y�lan��n b�y�k bir dinsel �neme, ilahili�e sahip oldu�u d���n�l�rd�. Bu sembol d�aliteyi, yani �rne�in ku� ve y�lan�n ya da g�ky�z�n�n ve yery�z�n�n uyumland�r�lmas�n� temsil ederdi. T�yl� y�lan�n Mayalardaki ismi Kukul Khan�d�r.

  Yukatan�da Can hanedan� s�ras�nda in�a edilen t�m yap�tlar�n ta�lar�na bu hanedan�n simgesi olan t�yl� y�lan �o�u zaman i�lenirdi. Chichen Itza�daki binalarda bu nedenle say�s�z t�yl� y�lan kabartmas�na rastlan�r. Yukatan�da sava�larda ve devletle ilgili olaylarda t�yl� y�lan kraliyet sanca��n�n �zerinde yeral�rd�. �rne�in bu b�lgedeki Mayax �lkesindeki Maya monar�isinin son kolu olan Can hanedan�n�n son kral� olan kral Can��n en k���k o�lu, Prince Coh�u sava��rken g�steren resimde bu kraliyet sembol�; t�yl� y�lan, prensi korur ve kollar �ekilde tasvir edilmi�tir. Aztekler�de de t�yl� y�lan Kukul Khan tanr�l�k sembolleriydi.

  Kolomb �ncesi Amerikas�n�n en �nemli sembol� olan t�yl� y�lan�da insan�n z�t g��ler aras�nda, g�ky�z� ve yery�z� aras�nda bir t�r sentez olu�turmas� gerekti�ini g�rmek hi� de �a��rt�c� de�ildir. Bu y�lan�n ba��nda, kuyru�unda ve bazen de bedeninde t�yleri vard�r. Quetzalcoatl bu t�r�n bir di�er androjen sembol�d�r. �ki y�lan�n simetrik yerle�mesi, t�pk� Merk�r��n kad�sesinde oldu�u gibi, g��lerin dengesinin, korkutularak sindirilmi� y�lan�n (ya da s�blimle�mi� g�c�n) sindirilmemi� y�lanla dengelenmesi anlam�na geldi�i gibi, k�t�l�kle dengelenen iyili�in, hastal�kla dengelenen sa�l���n da g�stergesi oldu�u s�ylenebilir.

  ��ng�rakl� Y�lan
  ��ng�rakl� y�lan sembol� Azteklerde ve Mayalarda ortaya ��kmaktad�r. Toprak Ana�n�n sembol�d�r ve yeralt� d�nyas� ile ili�kilendirilirler. Mayalarda ba�rahip ��ng�rakl� y�lan anlam�na gelen Tzab-can unvan�n� ta��rd�.

  Kad�se
  M�s�r, Mezopotamya, Grek ve Hindistan tradisyonlar�nda g�r�l�r. Grek tradisyonunda haberci tanr� Hermesle ili�kilendirilen sembol, bir asan�n iki yan�nda sarmalanan �ift y�lan olarak tasvir edilir. Evrendeki tesirlerin kutupsall���n� ve dengesini simgeler. �nsan bedeninde iki ak�m halinde dola�an kundalini enerjisi bu sembolle simgelenir. Sembol�n d�alitenin temsili oldu�u da s�ylenebilmektedir.

  �ki ba�l� Y�lan
  �nkalar i�in iki ba�l� y�lan, di�er tanr�larla m�cadelesinden sonra ta�a d�n��en tanr��a Amaru�yu temsil ediyordu. Baz� ta�lar g�n�m�zde halen da� kabileleri taraf�ndan toz haline getirilerek hastal�klara kar�� korunmada kullan�lmaktad�r. Efsanelere g�re iki ba�l� y�lanlar yeralt�nda ya�arlar ve insanlara �ok nadiren ve yaln�zca temiz kaynak sular�nda g�r�nmektedirler. �ki ba�l� y�lanlar ayn� zamanda b�y�l� g��leri ve bereketi simgelerler.

  �� ba�l� Y�lan
  �� ba�l� y�lan aktif, pasif ve n�tr olan �� prensibe i�aret eder.

  Ate� Y�lan�
  Ate� y�lan� baz� tradisyonlarda �l�mden sonraki vicdani hesapla�ma s�ras�nda �ekilen vicdan azab�n� simgeler. �rne�in eski M�s�r metinlerinde Tuat�taki ate� y�lan� (Amemt) bu sembol� ifade eder. Ate� y�lan� ayr�ca y�ld�zlar�n y�r�ngelerini ifadede de kullan�l�r. Ra�n�n yanan g�z� olarak da adland�r�ld��� g�r�lmektedir (Uraeus). Bu y�lan �sis ve Neftis tasvirlerinde kullan�l�rd�.

  Y�lan ve Ku� Sembol�
  Ku�-y�lan kutupsall��� �rne�in bir kakt�s�n �st�ne t�nemi� ve pen�elerinde y�lan tutan bir kartal tasviri �eklinde Mexico city�de g�r�lmektedir. D�nya �zerinde b�yle �iftler kutupsal z�tlar�n sembolleri olarak b�y�k �neme sahiptir.

  S�mer devleti Laga���n Kral� Gudea�n�n kadehinde, kartal pen�elerinin �zerinde ayakta duran ve bir arslan�n �n pen�elerine sahip, kanatl�, ku� benzeri ve sava�maya haz�r bir �ift hayvan fig�r� g�r�l�r. Burada y�lan yery�z� sular�n� temsil ederken bu tip ku� t�revi varl�klar g�kkubbeyi (ruhsal alemi) temsil eder. Bu ku� varl�klar y�lanlarla s�rekli bir �eki�menin i�indedirler ve bu sembol de g�ksel olanla yersel olan�n m�cadelesini simgeler. Sembolde genelde g�k kartal ile, yer ise y�lan ile simgelenir. Bir anlamda evrendeki olumlu g��ler ile �eytani g��lerin m�cadelesi simgelenir.

  Y�lan ve A�a� Sembol�
  Y�lan s�k s�k ba�ka sembollerle ili�kilendirilir ve en s�k ili�kilendirildi�i sembollerden biri de a�a�t�r, ki bu sembol�n �niter (b�l�nmez) olu�uyla eril prensibe denk oldu�u d���n�lmektedir ve bu durumda da y�lan di�il prensibi temsil etmektedir. A�a� ve y�lan, mitolojide Adem ve Havva�n�n sembolleridir. Ayr�ca, benzer �ekilde burada sembolik bir dolanma hali, a�ac�n etraf�na dolanm�� y�lan ve ahlaki bir d�alizmin sembolik bir imaj� g�r�lmektedir. ��reklenmi� y�lan�n tersi ha�a gerilmi� y�lan olmaktad�r. Ha�a gerilmi� olan s�r�ngen fig�r� mitsel olarak kartal�n y�lan�n �zerindeki zaferiyle sembolize edilmektedir. Heinrich Zimmer �liyada�daki �u bilgiyi hat�rlatmaktad�r; Yunanl�lara g�re bir kartal belirmekte, pen�elerinde yaral� bir y�lan ta��maktad�r. G�r�c� Calchas bunu Yunanl�lar�n zaferini i�aret eden bir kehanet olarak g�rm��t�r (Arilerin daha �nce dominant olan di�ili ve Asya�n�n anaerkil d�zenini bast�ran eril ve ataerkil d�zeninin sembol�).

�nisiyasyon s�recini ifade eden A�a� alt�ndaki y�lan sembol�ne ise Orta Asya ve Cermen tradisyonlar�nda rastlan�r. Tepesinde bir ku� dibinde y�lan olan ya�am a�ac� �eklinde tasvir edilen sembol s�zkonusu tradisyonlarda s�k�a g�r�lmektedir. Ku� sembol� burada g�k ve g�ksel olan, y�lan sembol� ise yer ve yersel olan anlam�ndad�r. Bu sembol G�lgam�� Destan��nda da yer al�r, destanda yery�z�n� temsil eden y�lan, bu ya�am a�ac�n�n k�k�ndedir, g�r�nmez varl�k Lilit arac� konumunda a�ac�n g�vdesinde, efsanevi Anzu ku�u ise tepesindedir.

  �slam Sembolizminde
 
Ya�amla yak�ndan ili�kilidir. Y�lan El-Hayyah�t�r ve hayat ise El-Hyat ve El-Hay�d�r; bunlar Tanr��n�n en iyi bilinen isimlerindendir ve hayat bah�eden yaratmay�, sadece ya�amaktan �ok, hem hayat veren hem de hayat�n s�reklili�ini sa�layan ve hem hayat� uygulayan ve de hayat�n kendisi olan ya�am prensibini ifade eder.

  H�ristiyan Sembolizminde
  H�ristiyan sembolizminde y�lan de�i�kendir; zira hem bilgeli�in temsili olarak �sa�d�r ve fedakarl�k olarak ya�am a�ac�ndan b�y�m��t�r, hem de d�nyevi yan�yla �eytan�d�r. Y�lan ya da ejderha �eytan�d�r; ba�tan ��kar�c��d�r, Tanr��n�n d��man�d�r ve D�����e neden olan ki�idir; k�t�l���n g��lerini, y�k�m� temsil eder, ayn� zamanda a��r olan�, aldat�c�l���, kurnazl��� sembolize eder. O ayn� zamanda insan�n i�inde varolan ve a�mas� gereken k�t�l���n g�c�d�r. �ncil�deki y�lan, Aden Bah�esindeki �eytan�n tezah�r�d�r ve daha sonra Musa taraf�ndan asas�na konulan pirin�ten y�lana d�n���r ve bu, ha�a gerilen �sa�n�n ar�etipi olarak yorumlanmaktad�r. Ha��n ya da z�t g��lerin kesi�ti�i noktan�n �st�nde y�kselen y�lan bazen bir kad�n ba�� ile tasvir edilir ki bu da �eytana uymay� sembolize eder, ha��n ayak b�lgesindeki y�lan k�t�l���n ve karanl���n g��lerinin temsilidir ve bu haliyle k�t�l��� ve �sa�n�n k�t�l���n ve karanl���n g��lerinin �zerindeki zaferini ayn� anda temsil eder. H�ristiyanl�kta y�lan ejderhayla yer de�i�tirebilmektedir, t�pk� Babil�deki Tiamat gibi. H�ristiyanl�kta �eytan b�y�k ejderhad�r ya da �eytan ve Satan olarak adland�r�lan ya�l� y�land�r. �yi y�lan ikonografide Aziz John�un kadehinden y�kselirken tasvir edilir. K�t� y�lan Satan�d�r ve Apocalypse�in ejderidir. Tertullian, H�ristiyanlar�n �sa�y� ��yi Y�lan� olarak adland�rd�klar� bilgisini vermektedir. Bakire Meryem, Havva�n�n y�lan�na kar�� yenik d��memi�, bilakis onun ba��n� ezmi�tir. Erken d�nem H�ristiyan metinleri olan Physiologus y�lan�n sembolik �neminin ilgin� versiyonlar�na sahiptir; �rne�in y�lan derisini de�i�tirdi�inden dolay� gen�le�tirmeyle ili�kilendirilir; benzer �ekilde H�ristiyanlar da bu d�nyan�n ya�l�l���n� ��kar�p atmal� ve ebedi hayat�n gen�le�tirmesini izlemelidir; y�lan kaynaktan i�ti�inde zehirini ma�aras�nda arkas�nda b�rakmal� ve b�ylelikle suyun temiz tutulmas�n� sa�lamal�d�r; ayn� �ekilde ebedi hayat�n suyunun pe�inden giden H�ristiyan da g�nahlar�n�n zehrini geride b�rakmal�d�r; y�lanlar yaln�zca giyinmi� olanlar� �s�r�rlar, ��plak olanlardan utan�rlar yani bizler de nefsaniyetin incir yapra��n� ��kar�p atmal� ve g�nahlar�m�zdan ar�nmal�y�z; b�ylece k�t�l���n bizimle yolu kesi�meyecektir. Sonu� olarak, tehlikedeki bir y�lan yaln�zca ba��n� korur, bedeninin kalan k�sm� sald�r�ya a��kt�r.

 

  Yahudilikte
  Yahudilik�te y�lan k�t�l���n, g�nah�n, cinsel tutkunun ve ayn� zamanda Sheol��n lanetlenen ruhlar�n�n sembol�d�r. Musa�n�n pirin�ten y�lan� homeopatiktir; benzer benzeri iyile�tirir. Leviathan derinlerin y�lan�d�r. Yahve ��reklenmi� y�lan�  �im�ek olarak g�kten indirir. Kabalizm Adam Kadmon�u dikilmi� bir y�lan� boynundan tutmu� vaziyette tasvir eder. Tevrat�ta Harun�un asas� firavunun b�y�c�lerinin asalar�n� yutabilen bir asaya d�n���r. Aden Bah�esi�ndeki y�lan Havva�n�n Tanr��n�n Bilgi A�ac��n�n meyvesinden yememeleri i�in verdi�i emre kar�� gelmelerine neden olmu�tur, buna Orta�a� Yahudi Mitleri�nde samael denir ve bu ayn� zamanda karanl���n prensi Lucifer�le ili�kilendirilir.

  Budizmde
  Varolu� d�ng�s�n�n merkezinde y�lan k�zg�nl��� temsil eder, domuz ise a�g�zl�l��� ve cahilli�i, horoz cinsel tutkuyu temsil eder; bu ��� ise birlikte insan� ill�zyonlar d�nyas�na ya da ya�am �ark�na ba�layan g�nahlar� i�aret eder.


Naga (Hint minyat�r�)

Y�lan bazen, bir hastal�k ve yokluk d�neminde insanlar� iyile�tirmek i�in kendini bir naga�ya (2) d�n��t�ren Buda ile ili�kilendirilir.

  Hinduizmde
  Hinduizm�de y�lan Shakti�dir
(3) do�ad�r, kozmik g��t�r, kaostur, �ekilsiz oland�r, tezah�r etmemi� oland�r, Vedik Agni�nin tezah�r�, ate�tir, hiddet y�lan�d�r, koyu renk y�lan ate�in potansiyelli�ine i�aret eder. Krishna�n�n yendi�i Kaliya olarak ba��n�n �st�nde danseden y�lan, k�t�l���n sembol�d�r. Kobra bir Vishnu da��d�r ve bu haliyle bilginin, bilgeli�in ve ebediyetin sembol�d�r. Vishnu kozmik deniz olarak, ilksel sular�n; yani yarat�l��tan �nceki okyanusa ait, kaotik ve kutupla�mam�� halin �zerindeki ��reklenmi� y�lan�n �zerinde uyur. Onun iki nagas�� birbirine ge�mi� bedenleriyle d�llenmi� sular� temsil eder ve bu birle�meden d�nyan�n ve sular�n sembol� D�nya Tanr��as� ortaya ��kar. Y�lanlar�n bin ba�l� y�neticisi Ananta sonu olmayan�n, sonsuzlu�un ve do�urganl���n sembol�d�r; halkalar� d�nya ekseninin temelini �evreler. Vritra, sular�n hapsedicisidir ve sular� yutan ve kurakl��a neden olan yer alt� karanl���d�r; o da, t�pk� Ahi (y�lan) gibi, y�ld�r�m�yla sular� aya�a kald�ran Indra�n�n �ld�rd��� �� ba�l� y�land�r. K�vr�lm�� y�lanlar d�nyevidir. A�a�� ve yukar� y�ndeki iki y�lan geceleri ve Brahma g�nlerinde uyanan ilahi uykuyu ve ilahi uyanmay� temsil eder. Naga ve Nagina y�lan krallar ve krali�eler ya da koruyucu meleklerdir, bunlar genelde kendine ait yetkilere sahip ilahi varl�klar olarak ortaya ��karlar, bazen tamamen insan olarak ya da y�lan olarak veya kobra ba�l� ya da ba�l�kl� veya s�radan y�lan ba�l� ya da belden yukar�s� veya a�a��s� y�lan olan insan olarak tasvir edilebilmektedir. S�kl�kla �in Ejderhas�yla, ya�mur vericiler olarak ve sular�n hayat g��leri olarak, verimlilik ve canland�rma sembolizmini payla��r. Onlar hem maddi hem ruhsal e�i�in, kap�n�n, hazinelerin ve hayat�n sular�n�n koruyucular�; ayn� zamanda da insanlar�n koruyucular�d�rlar. Y�lan krallar ve krali�eler olarak a�a�lar�n alt�nda bir imajlar� vard�r. Kaplumba�a, bo�a ve timsahla birlikte y�lan da d�nyan�n destek�isi ve hayatta kalmas�n� sa�layan bir sembol olarak d���n�lebilir. Kobra tanr��a Manasa Vi�nu uyudu�unda d�nyay� y�netirdi. Y�lan benzeri yarat�klar ilahi varl�klar�n cisimle�mi� halleri olarak kabul edilmekteydi.

  Kundalini sembolik olarak halka �eklinde k�vr�lm�� bir y�lan olarak temsil edilmektedir. Ruhsall��a y�neltilmi� �al��malar�n sonucu olarak, �rne�in Hatha Yoga gibi; y�lan k�vr�mlar�n� ��zer ve bedenin �e�itli pleksuslar�na denk gelen �arklara, �akralara do�ru uzan�r; ta ki al�n b�lgesindeki �iva�n�n ���nc� g�z�ne denk gelen noktaya kadar. ��te o zaman, Hindu inanc�na g�re insan ebediyet hissini yeniden kazan�r. Buradaki sembolizm muhtemelen cinsel organ�n y�netti�i bir alandan d���nce b�lgesine kadar y�kselen bir g�ce i�aret ediyor. Ba�ka bir deyi�le sembol varl���n y�kselmesine i�aret ediyor.

  Hint ikonografisinde tanr� Vi�nu�nun omuzlar� ve ba��, �i�mi� boyunlara sahip dokuz y�lan ba��yla �evrelenmi� ve korunmaktad�r. Bu �ok ba�l� y�lan, uyuyan hayvana e�de�erdir. Sonsuz (ananta) olarak adland�r�ld��� gibi �tortu� (�e�a) da denildi�i g�r�lmektedir. Yery�z�n�n yukar�daki ve yeralt�ndaki b�lgelerini ve b�t�n canl�lar�n�n derinliklerin kozmik sular�ndan bi�imlendirilmesinden sonra arta kalan tortuyu simgeleyen bir fig�rd�r. Yarat�lan �� d�nya sular�n�n �zerinde y�zer, yani �i�mi� boyun b�lgeleri �zerinde dengelenirler. �e�a yery�z�nde s�r�nen t�m y�lanlar�n kral� ve atas�d�r.

 

  M�s�rda
  Y�lan M�s�r�da �ok yayg�n bir sembold�; ses olarak Z harfine denk gelen hiyeroglif  y�lan�n hareket edi� �eklinin simgesidir. T�pk� boynuzlu y�lan�n i�areti gibi bu hiyeroglif de ilksel ve kozmik g��lere tekab�l eder. Genel olarak bahsedilecek olursa, tanr��alar�n isimleri y�lan� temsil eden i�aretlerle belirlenir, bu da �u anlama geliyor, ruhun maddenin ve k�t�l���n i�ine d��me nedeni kad�nd�r. �l�ler Kitab��nda s�r�ngenler Ra Nu�nun sular�n�n y�zeyinde belirdi�inde onu ilk alk��layanlar olmu�lard�r. G�ne� Diski�nin taraf�ndaki y�lanlar, kraliyet y�lanlar� olarak G�ne� Tanr� Ra�n�n d��manlar�n� kovan tanr��alar� temsil ederler. �ki y�lan Nous ve Logos�tur. Aslan ba�l� y�lan k�t�l��e kar�� korumad�r. Y�lan tanr��a Buto, bir kobran�n formundad�r. Boynuzlu engerek, y�lan tanr��a boynuzlu y�lan Cerastes�in simgesidir. M�s�r dilindeki tchet hiyeroglifi y�lan �eklinde olup hem y�lan hem de �beden� anlam�na gelir. Kobra hiyeroglifi ara da hem y�lan hem de tanr��a anlam�na gelir.

  Eusebius, M�s�rl�lar�n Knep olarak adand�rd�klar� Yarat�c�n�n y�lanla simgelendi�ini anlat�r. Dolay�s�yla Yarat�c��n�n sembol� olmas� y�lana verilen de�erin nedenini de ortaya koymaktad�r.

  Kadim M�s�rl�lara g�re y�lan Uraeus krall��� temsil etmekteydi ve firavunun d��manlar�na zehrini ak�tmaktayd�; bu sembol �e�itli g�ne� tanr�larla ili�kilendirilen g�ne� diskinin etraf�na dolanm�� halde de sembolize edilmekteydi.  Uraeus, y�ce ilahiliktir ve kraliyet bilgeli�i ve g�c�d�r, bilgeliktir, alt�n�n sembol�d�r. Y�lan Apop, *Thyphon (*F�rt�na Tanr�s�) a��s�ndan bak�ld���nda Set olarak duman y�lan�, karanl���n, uyumsuzlu�un ve y�k�m�n �eytan�, ayr�ca yak�c� g�ne�in zararl� yan�d�r.

  Gnostizmde
  Y�lan, Gnostikler i�in �nemli bir sembold�; �zellikle de Naassene mezhebi i�in. Y�lan �lahi Gnosis�in yazar�d�r. Kanatl� y�lan Phanes�tir. Phanes etraf�ndaki hale ile D�nyan�n I����n�, bilgisini ve ayd�nl���n� tasvir eder.

  Grek Tradisyonunda
  Bilgeli�in, hayat�n yenilenmesinin, yeniden dirili�in, �ifan�n sembol� olup Aesculapius�un, Hippocrates��n, Hermes�in ve Hygieia�n�n sembol� olarak o ayn� zamanda da kurtar�c�-�ifac�n�n bir ve�hesidir. O hayat prensibidir ve bir agathos daimon�dur, o bazen bir Zeus/Ammon�un ve di�er ilahlar�n theriomorph�udur
(4); bilgelik bak�m�ndan Athena i�in kutsald�r ve �zellikle Delf�teki karanl���n ve tufan�n pitonunu �ld�ren ���k olarak Apollon i�in kutsald�r. Apollon yaln�zca g�ne�i karanl���n g��lerinden korumakla kalmaz, ayn� zamanda ruhu da ilham ve bilgi ����� ile kurtulu�a erdirir. Y�lan ayn� zamanda Gizemlerin kurtar�c� ilahlar� ile ili�kilendirilir ve �l�leri, �l� kahramanlar� temsil eder: Ruh bedeni y�lan formunda terk eder ve �l�lerin ruhlar� y�lan olarak yeniden enkarne olabilirler. Y�lan Zeus Chthonios�un sembol�d�r ve bazen yumurtan�n etraf�na dolanm�� olarak, canl���n sembol� olarak tasvir edilir, eril ve di�il prensiplere hayatiyet kazand�ran tutkular� temsil eder. Y�lanlardan sa�lar� olan kad�nlar, �rne�in Erinyes, Medusa ve Graia gibi, b�y�n�n, g��lerini, y�lan�n bilgeli�ini ve kurnazl���n� i�aret ederler. K�zd�r�lan Apollon�un g�nderdi�i iki b�y�k y�lan Laoco�n�� ve iki o�lunu par�alam��t�r. Agamemnon�un z�rh�n�n �zerindeki �� y�lan g�kku�a�� olarak g�ksel y�lana denk tutulur. Bacchant�l�lar y�lan ta��rlar.

  S�mero-Semitik Tradisyonda
  Aya�� olmayan ve karanl���n y�lan� olan Babilli Tiamat, da ejderha olarak tasvir edilir. O kaostur, ayr��t�r�lmam��, b�l�nmemi� oland�r, kurnazl�k ve k�t�l�k timsalidir ve G�ne� ve I��k sembol� olan Marduk taraf�ndan yok edilmi�tir. Asur-Babil tanr�s� Ea
(5), sulardan do�an Lakhmu ve Lakhamu olarak g�ky�z�n�n ve d�nyan�n eril ve di�il prensiplerine hayat veren eril ve di�il y�lanlard�r. Ishtar, B�y�k bir Tanr��a olarak, y�lan ile birlikte tasvir edilir. Frigyal� Sabazios�un en temel sembol� y�land�r ve onun k�lt�nde ayin y�neten rahipler Tanr��n�n sembol� olarak g���slerinden yere alt�ndan y�lan d���rm��lerdir. Y�lan M�s�r Tanr��as�d�r. Nidaba omuzlar�nda y�lanlar ta��maktad�r ve y�lan piktogramda hem bir dire�in etraf�na dolanan d�nya tanr��as� ile hem de �l�m tanr�s� olan ve s�k s�k her iki omzundan da y�kselen bir y�lana sahip olan o�lu ile ili�kilendirilir. Bir kutba yerle�tirilmi� ve �ifa tanr�s� olarak tap�n�lan y�lan, Kenan Diyar� (6) ve Filistin�de s�k s�k tekrar eden bir sembold�r.

  Afrika Tradisyonlar�nda
  Afrika Tradisyonlar�nda y�lan kraliyet amblemi, bir �l�ms�zl�k vas�tas�, �l�lerin enkarnasyonlar� olarak belirir. G�ksel y�lan ayn� zamanda g�kku�a��d�r ve bazen d�nyay� ku�at�rken bazen de hazinelerin bek�isidir ya da �im�ekle ili�kilendirilen g���n g�rleyi�i ile ili�kili bir varl�kt�r. Y�lan, insanl��a demiri i�lemeyi ve ekini veren toplumsal bir kahraman ya da mitsel bir ata olabilir. Verimlilikle ve sularla ba�lant�l�d�r. Afrika sembolizminde ayr�ca kutsal piton k�lt� de g�r�lmektedir.

  Amerika K�z�lderililerinde
  Amerika K�z�lderililerinde y�lan g�kg�r�lt�s� ve �im�ekle ili�kilendirilir, y�lan ya�mur getirendir ve G�kg�r�lt�s� Ku�u�nun d��man�, ay ve b�y� g�c�n�n sembol�, sava� tanr�lar�n�n m�zra��d�r. S�zkonusu k�lt�rde y�lan ebedili�in sembol�, �l�m�n habercisidir. Boynuzlu y�lan suyun ruhu, suyun bereket verici g�c�d�r. Y�lanlar insanlarla a�a�� d�nyalar aras�nda arac�d�rlar. Ulu Manitu, �eytan olarak kabul edilen Kara Kurba�a�y� veya Karanl�k Manitu�yu dondurdu�u boynuzlu y�lana d�n���r.

  K�z�lderililerde k���k kitleli sular i�in dalgal� y�lan sembol� kullan�l�rd�. Nagalar, Uygurlar, Kayral�lar ve Amerika Mayalar� suyu simgelemek i�in Khanab��, yani s�ss�z y�lan�� kullanm��lard�r. Maya tradisyonundan anla��ld��� kadar�yla s�ss�z y�lan�n suyu temsil etmek �zere y�lan�n bedeninin hareketleri okyanusun inip ��kan dalgalar�na benzetildi�i i�in sular� temsilen se�ilmi�tir. S�sl� y�lan kadim halklar aras�nda her zaman i�in Yaradan ve Yarad�l���n; Alt�n �a��n kitaplar�nda verilen Yedi Emrin sembol� olmu�tur.

  Mayalar, ta� yontular�nda t�m varl�klar�n yarat�c�s�n� etraf�na ��reklenmi� bir y�lan taraf�ndan korunur �ekilde simgelemi�lerdir. Bir Hindu kitab� Aytareya Brahmana�da y�landan ��yle bahsedilir: �Sarpa Rajini, Y�lanlar Krali�esi, k�p�rdayan her �eyin annesi� ve �Caisha, Yedi Ba�l� Y�lan, Yarat�c��.

  Azteklerde
  Y�lan t�m ya�mur ve r�zgar tanr�lar�na e�lik eder, ebedi yarat�l��, bitmeyen zaman, Tanr� ile insan aras�ndaki arac�d�r. Y�lan, siyah ba��rsaklar�ndan ya�murun indi�i Beyaz Tanr� ve ayn� zamanda t�yl� y�lan�n (Quetzalcoatl) amblemi olup ayn� zamanda g�ne�le ili�kili oldu�unda da Zodya��n G�k Tanr�s��d�r, y�lan Toprak Ana�y� temsil etti�inde ise ay ile ili�kilidir ve bu durumda o y�lanlardan �r�l� bir etek giyen Coatlicue
(7) olmaktad�r. Av ku�u, kan�ndan insanl���n do�du�u y�lan tanr�s�n� yakalar ve bu ger�ek birlikten ayr�l���n ve tezah�r etmi� d�nyan�n �oklu�una geli�in sembol�d�r.

  Kelt Tradisyonunda
  Y�lan iyile�tirici sularla ve kaynakla ili�kilendirilir. Boynuzlu ya da ko� ba�l� y�lan genellikle Kelt ve Galya ikonografisinde ortaya ��kar, bereket ve mertlik tanr�s� Cerunnos�u temsil eder. Y�lan, bir Anne Tanr��a olan Bridgit�in amblemidir. Y�lan kapl� bir ba� bereketin simgesidir ve k�t�l�klerden korur.

  �in Tradisyonunda
  �in Tradisyonunda y�lan ejderhadan nadiren ayr�l�r ama negatif, k�t� niyetli, y�k�c�, hilekar ve kurnaz olup dalkavuklu�u da temsil eder. �in tradisyonunda y�lan be� zehirli yarat�ktan biridir. Erkek ve k�zkarde� Fo-hi ve Niu-kua, bazen insan ba�l� iki y�lan olarak tasvir edilir ve bu �in sembolizmindeki nadir hayvan-insan kombinasyonlar�ndan biridir. Onlar yin-yang�d�r ve sembolizmleri kad�se sembolizmiyle ili�kilidir. Y�lan, oniki d�nyevi dal�n sembolik hayvanlar�n�n alt�nc�s�d�r. Y�lan, �in zodya��nda be�inci sembold�r ve tehlikeli bir bi�imde kurnaz oldu�u d���n�l�r. Bizlerin ikiy�zl� olarak adland�rd���m�z ki�ileri �inliler �y�lan kalpli� olarak nitelendirmi�lerdir. Di�er yandan dolanan nehirler de y�lan sembol�yle ili�kilendirilir, ayr�ca efsaneler ve peri masallar� y�lanlar�n iyiliksever olanlar� incilerle �d�llendirdiklerini anlat�r. 

Y�lan, �in bur�lar ku�a��n�n be�inci hayvan�d�r. Olumsuz bir hayvan olarak kabul edilir. �in�de b�y�k nehirlerin k�y�lar�nda nehir tanr�lar�n�n y�lan �eklinde oldu�una inan�l�rd�. Bat� Asya efsanelerinde oldu�u gibi y�lanlar inci veya di�er m�cevherler hediye edebilirlerdi. �ok tan�nm�� bir efsane, bir gencin kurtard��� y�lan�n kendisini de�erli ta�larla �d�llendirdi�ini anlat�r.

  �ran Sembolizminde
  �ran sembolizminde Y�lan Ahriman��n veya Angra Mainu�nun, karanl���n y�lan�n�n, yalanc�n�n bir ve�hesidir. Pers y�lan� Azi-dahak ise bo�an ki�inin, G�ne� Tanr��n�n d��man�n�n sembol�d�r.

  T�rk Tradisyonlar�nda
  T�rk tradisyonlar�nda ise y�lan farkl� formlarda g�r�lm��t�r. �rne�in Sel�uklu kabartmalar�ndaki �ift y�lan. Altay �aman� giysisindeki tek ba�l� �� y�lan, kanatl� y�lan, �n t�rklerdeki t�yl� y�lan ve beyaz krali�e y�lan sembollerine de rastlanmaktad�r. (Kadim Bilgelik syf.) 

  Japon Tradisyonunda
  Japon Tradisyonunda y�lan g�kg�r�lt�s�n�n ve f�rt�nalar�n tanr�s� olan Susanoo�nun ki�ile�tirmesi ve simgesidir. Japon �into tradisyonunda �� ba�l� y�lanla �arp��an Herk�l, Perseus ve Aziz George tradisyonlar�na benzer bir mitle kar��la��r�z. F�rt�na tanr�s� Susano en sonunda dev sekiz ba�l� y�lan Yamata-no-orochi�yi yenilgiye u�ratm��, kuyru�unda bir kutsal k�l�� ke�fetmi� ve y�lan�n tutsa�� olan prenses Inadahime�i �zg�r b�rakm��t�r. F�rt�na r�zgarlar� Japon mitinde genelde y�k�c� olarak tasvir edilir ��nk� bu r�zgarlar G�ne� Tanr��as� Amaterasu�nun yeti�tirdi�i kutsal pirin� tarlalar�n� tahrip ederler ama ayn� zamanda da ar�nma sa�larlar ki bu da b�y�k y�lan�n katil rol�n� �zerine almas� anlam�na gelir.

  Minos Uygarl���nda, Orta Pasifikte ve Romada
  Y�lan sembolizmi Girit Adas��nda da �ne ��kmaktad�r ve deizm
(8) �ncesi y�lan k�lt�nde de mevcut oldu�una dair baz� kan�tlar var gibi g�r�nmektedir. Ailenin koruyucusu olan B�y�k Tanr��a, ellerinde y�lanlar tutarken resmedilir ve daha sonra y�lanlar onun yerine ge�en ilahlarla ili�kilendirilmi�tir. Eski madeni paralar �zerinde tanr��a bir a�ac�n alt�nda tahta oturmu�, bir y�lan�n ba��n� ok�arken tasvir edilir; y�lan ve a�a� sembolizmi yak�ndan ili�kilidir. Y�lan do�urganl���n sembol�d�r; Eileithyia, do�um tanr��as�d�r. Polyides taraf�ndan g�r�len y�lan hayat� �l�me �evirebilecek bir ot ta��yordu. Y�lan �l�lerin enkarnasyonu, bir ata, ya da bir hayalet olabilirdi ve bir mezar �zerindeki bir y�lan imaj� bir kahraman�n g�m�ld��� yeri g�stermekte, ayn� zamanda yeniden do�umun ve �l�ms�zl���n sembol�yd�. Bu k�lt�rde y�lan daha sonralar� �ifac� tanr� Aesculapius�u temsil etmi�tir. Orta Pasifik adalar�nda y�lan d�nyan�n yarat�c�s�d�r. Bir y�lan�n varl��� hamilelikle ili�kilendirilir. Bu b�lgede baz� yerlerde Kozmik Y�lan��n yeralt�nda ya�ad��� ve en sonunda d�nyay� yok edece�i inanc� vard�r. Roma tradisyonunda y�lanlar kurtar�c� tan�larla, do�urganl�kla ve Salus gibi �ifac� ilahlarla ili�kilendirilir. Y�lan bilgelik timsali olarak Minerva�n�n sembol�d�r.

  �e�itli Tradisyonlarda
  Avustralya Aborjinleri�nde
y�lan, eril prensip, �im�ektir. Bir y�lan�n varl��� ile hamilelik aras�nda bir ili�ki vard�r. Toltek sembolizminde bir y�lan�n �enesinden bakan g�ne� tanr� g�ky�z�n� sembolize eder. �nka sembolizminde; y�lan ve ku� t�yl� y�lan�n iyilik yan�n� sembolize ederler. Manicilik�te Y�lan �sa�n�n sembolizmidir. Maoriler�de y�lan d�nyevi bilgeli�i ifade eder; bir batakl�k i��isidir, topra�� sulamay� ve b�y�meyi temsil eder. Simyada; bir kutuptaki y�lan, u�ucu c�van�n sabitlenmesidir, ya�am g�c�n�n zaptedilmesidir. Bir dairenin i�inden ge�en y�lan al�emik erime�yi tasvir eder.

  �skandinav Tradisyonunda
  Midgard y�lan� okyanusun u�urumunun s�n�rs�z k�vr�mlar� ile birlikte d�nyay� �evreler. K�t�leri �s�ran y�lan Nidhogg, Kozmik A�a� Yggdrasil�in s�rekli kemirdi�i k�klerinde ya�ar ve evrenin eril g��lerini temsil eder.

  Jung Psikolojisinde
  Jung psikolojisi y�lan� d�nyan�n ve insan �rk�n�n en eski �a�lar�na uzanan sembolik bir yarat�k olarak g�r�r. Ernst Aeppli�nin s�zlerinde y�lan �kavranmas� imkans�z bir do�al alan� i�ine al�r, o, ola�an�st� ilksel g��lerin bir imaj�d�r. B�t�n deneyimler y�lan�n psi�ik enerjinin temel bir sembol� oldu�unu g�stermektedir. Bir r�yada y�lan belirdi�inde di�erlerinin psi�elerinin derinliklerinden gelen g��leri, eski g��leri temsil eder ve bunun ilksel s�r�ngenin kendisi oldu�unu s�yleyebiliriz. Jung �unun da alt�n� �izmi�tir; y�lanlar�n fig�rleri ile de�i�im ve yenilenme geleneklerini temsil edi�i iyi belgelenmi� bir ar�etipi meydana getirmektedir. Jung ayn� zamanda M�s�r��n Ureaus�unun Kundalini�nin daha y�ksek bir d�zlemdeki g�r�n�r ifadesi oldu�unu belirtmi�tir. Jung�un da g�zlemledi�i gibi, bu �ok kullan�lan imaj homeopatinin de imas�d�r; yani tedavinin, hastal��a neden olan unsurla tedavi edilmesi durumu. Dolay�s�yla y�lan, yine y�lan�n neden oldu�u yaran�n �ifa kayna�� olmaktad�r. Bu nedenle y�lan Evangelist Aziz John�un sembol� olup kadehle de ili�kilendirilmektedir.

  Edebiyatta
  Dante y�lan� lanetlenmi� olanla e�de�er g�rmektedir ancak Ya�am A�ac��na t�rmanan y�lan bilgeli�i ve iyili�i temsil ederken Bilgi A�ac� Sembol��nde (
bkz. A�a� sembol�) L�sifer�e, yani k�t�l���n sembol�ne d�n��m��t�r. Goethe�nin Peri Masal��nda y�lan saf insanl���n yay�l���n� sembolize eder.

   De�i�ik g�r��lere g�re
  E�er t�m semboller ger�ekten de enerjiyle y�kl� olan unsurlar�n fonksiyonlar� veya i�aretleriyse y�lan enerjinin kendisinin, saf ve sade olan g�c�n sembol� olmaktad�r. Hindistan�da y�lan k�ltleri ya da y�lan ruhunun k�ltleri denizin sular�n�n sembolizmi ile ili�kilidir. Y�lan sembolizminde bat�y� g�z �n�ne al�rsak y�lan�n dalgal� bi�iminden �t�r� derinlerin bilgeli�inin ve b�y�k gizemlerin sembol� olarak ele al�nd���na rastlar�z. Yine de �oklu varyasyonlar�na bak�ld���nda ve ��l�n canl�lar� oldu�u d���n�ld���nde y�lanlar�n y�k�m g��leri oldu�u s�ylenebilir, zira y�lan M�s�r�dan ��k�� s�ras�nda K�z�ldeniz�i ge�en insanlara eziyet etmi�tir; bu ba�lamda y�lanlar maddenin s�n�rlamalar�n�n �stesinden gelmi� ve ruh alemine ad�m atm�� olanlar i�in bir ayart�c�, yoldan ��kar�c� olma niteli�iyle ili�kilendirilirler.

  Bu da Blavatsky�nin neden fiziksel olarak y�lan�n, g�c�n madde taraf�ndan ba�tan ��kar�c�l���n�n sembol� oldu�unu s�yledi�ini a��kl�yor ve bize daralma (envol�syon) s�recinin kavranabilir bir a��klamas�n� getiriyor ve a�a�� seviyeli olan�n y�ksek seviyede olan�n i�inde,  �nceki olan�n �nceki olan�n sonrakinin i�inde nas�l pusuya yatabildi�ini g�steriyor. Bu d���nceyi ortaya atan Diel�dir, ona g�re y�lan ki�isel bir g�nah�n sembol� olmay�p t�m d�nyevi unsurlar�n i�inde mevcut olan k�t�l�k prensibinin sembol�d�r. Ayn� d���nceyi y�lan Midgard ile ilgili olarak �skandinav mitleri de payla�maktad�r. Y�lan ile di�il prensip aras�nda a��k bir ili�ki vard�r. Eliade, Greamann��n Havva�y� y�lanla ki�ile�tirilen yeralt�n�n arkaik Fenikeli tanr��as� olarak kabul etti�ine i�aret eder. Bunu desteklemek ad�na Eliade, her elinde y�lan ta��r halde temsil edilen say�s�z Akdeniz tanr�s�na i�aret etmektedir. Eliade�a g�re, Orta Avrupa�da, ay�n etkisiyle bir kad�n�n ba��ndan kopar�lan sa�lar�n y�lanlara d�n��ece�ine dair bir inan� vard�r. Y�lan�n derisini de�i�tirebilme yetene�i kadim yazarlar� b�y�k �l��de etkilemi�tir; �rne�in �skenderiyeli Philo i�in y�lan�n derisini atmas� eski ya��n� ��kar�p atmas� gibidir, y�lan ayn� zamanda hem �ld�rebilir hem de iyile�tirebilir, dolay�s�yla da o agresif g��lerin; yani d�nyay� y�neten negatif ve pozitif g��lerin sembol�d�r. (Bu, Pers k�kenli Gnostik ve Manicili�e ait bir g�r��t�r). Philo, en sonunda y�lan�n en ruhsal hayvan oldu�una karar vermi�tir.

  Jung, Gnostiklerin y�lan� omurgayla ve omurilikle ili�kilendirdi�ine i�aret etmi�tir ve bunlar, �uurd���n�n kendini aniden ve beklenmedik bir �ekilde ve �iddetli bir ak��la ifade edi�i i�in m�kemmel bir sembol olmaktad�r. Wirth�e g�re, kadim y�lan d�nyan�n deste�idir; ona hem maddi imkanlar hem de enerji sa�lar; mant�k ve imajinasyon olarak ve ayn� zamanda da karanl���n g�c� olarak a���a ��kar. V�luspa�da (9) bildirildi�ine g�re; y�lan evreni yok etmek �zere uyand���nda tufan ba�layacakt�r. Zimmer�e g�re, y�lan do�u�u ve tekrardo�u�u belirleyen hayat g�c�d�r ve dolay�s�yla ya�am �ark� ile ili�kilidir. Buda efsanesi, y�lan�n kendini bedeni etraf�nda yedi kez nas�l dolad���n� anlat�r, ne var ki onu yenemeyece�i i�in Gautama�n�n �n�nde boynunu e�en bir gen� adama d�n��m��t�r.

  M�s�r�da G�ne� Horus�un, y�lan Aphophis�in ba��na; sulara bir m�zrak saplad���n� g�r�yoruz. Yunanistan�da G�ne� yani Apollo, sular�n sembol� Y�lan Python�a galip gelir. Hindistan�da Vishnu, G�ne�, sular�n sembol� Y�lan Anatha�ya �st�nl�k sa�lar. H�ristiyanl�kta Roma Kilisesi�nde Meryem Ana, ayaklar�n�n dibindeki bir y�lanla tasvir edilmi�tir. Ara�t�rmac� James Churchward�a g�re b�t�n eski metinlerde G�ne�, sembol olarak daima tek ba�l� olan sular�n y�lan� ile sava��p galip gelir �ekilde g�sterilir ve bu sembolle ilgilenen yazarlar�n �o�u hata yapm��, her ikisi de y�lan oldu�u i�in sular�n sembol� ile yarat�c�n�n sembol�n� birbirinden ay�rt edememi�lerdir. G�ne� yarat�c�yla sava�mamaktad�r, zaten ortada sava� da yoktur. M�zrak, sulara n�fuz ederek orada bulunan kozmik yumurtalara hayat veren G�ne� G��leri�nin sembol�d�r.

  Y�lan sembol� baz� bi�imsel kullan�mlar�nda �ifty�ld�z Sirius�un y�r�ngesini simgeler. �rne�in Mayalar t�yl� y�lan ilah Kukulkan�� bir �ift y�ld�z oldu�undan s�ler �izecek �ekilde dolanan Sirius�un y�r�ngesini g�sterecek �ekilde s�ler �izen bir bir y�lanla temsil eder ve y�ld�z�n y�r�ngedeki konumlar�n�, y�lan i�ine yerle�tirilen yuvarlak ye�im ta�lar� ile g�sterirlerdi. Eski M�s�r�da ise bu y�r�nge, her g�n g�ne�i ta��yan Ra�n�n pe�inde dola�an Apophis y�lan� ile sembolize edilirdi. Bilindi�i �zere Sirius iki gezegenden olu�maktad�r ve bu iki y�ld�za ait iki y�r�nge, birbirine dolanan iki y�lanla temsil edilirdi.

  Y�lan sembol�, tantrizm ve yogada kundalini enerjisini temsil eder. Eski M�s�rca�da kobran�n hiyeroglifi olan �ara� hem y�lan hem de ilahe anlam�na gelirdi. Y�lan dilinin �atal bi�imi menfi anlamdaki ikili�in sembol� olarak g�r�lm��t�r.

  H�ristiyanl�kta b�y�k �neme sahip olan y�lanlar, �slam Dininde b�y�k bir �nem ta��mamaktad�r. Kuran�da y�lana d�n��erek Firavunun b�y�c�lerinin asalar�n� yutan Musa�n�n asas�ndan �st� kapal� olarak s�zeder, ��nk� y�lanlar nefs hayvanlar� olarak da g�r�lebilmektedirler.

  Neo Spirit�alizmde
  Neo spiriti�alizmde Y�lan sembol� ezoterik ve hayli �nemli bir sembol olarak ele al�n�r , olumlu ve olumsuz olmak �zere iki anlam� i�erir. Olumlu anlam�yla y�lan, Ruhsal �dare Mekanizmas��n�n koruyuculu�unu, hakimiyetini ve her �eyi kapsad���n� ifade eder. Olumsuz anlam�yla ise y�lan negatif tesir planlar�n�n olumlu tesir plan� kar��s�ndaki insana k�yasla hareket tarz�n� g�sterir.

 

  Erg�n Ar�kdal y�lan sembol�n�n ezoterik anlam�n� ruh ve madde dergilerinin birinde ��yle ifade ediyor:

  Y�lan g�k halklar�n�n galaktik dinleriyle ili�kili bir sembold�r. Bu konuda bulunabilen �ok az bilgilerden baz�lar�nda �y�lan ve i� i�e daireler� sembolleri bulunur. Y�lan, i�inde ya�ad��� spiral galaksinin iki b�y�k ucunu temsil eder. �rne�in kuyru�unu �s�ran y�lan sembol� d�nyan�n bildi�i en eski sembold�r. Yukatan�da bulunan tabletlerde bu sembol aynen g�r�lmektedir. Y�lan burada spiral galaksiyi ifade etmektedir. ��inde bulundu�umuz Samanyolu galaksisi de bir spiral galaksidir. Bu ifadelerden anla��labilece�i gibi y�lan ayn� zamanda galaktik uygarl���n da sembol�d�r. Bu y�lan� g�rd���m�z yerde Yarat�c��n�n bir m�hr�yle kar��la�m�� oluyoruz. Galaktik Irk �Elohimler� olarak adland�r�lmaktad�r. Galaktik Irk�a mensup ki�ilere �Y�lano�ullar�� ad� verilmektedir. Ayr�ca uzaydan gelen �Y�lan Krallar��n m�hr� de buna ba�l�d�r. Bununla ilgili olarak �rne�in Kukulkan yani �t�yl� y�lan� sembol� G�ney Amerika yerlileri aras�nda �ok yayg�nd�r ve bu sembol Galaktik Irk��n b�rakm�� oldu�u bilginin son izleridir. O d�nem insanlar�, Galaktik Irk�tan haberdard�lar ve bunu bu �ekilde sembolize etmi�lerdir.

  Kuyru�unu �s�ran y�lan tekerr�r� ifade eder. Bu tekerr�r, kainattaki maddi ve manevi kanunlar�n birbiriyle yak�n ilgisini ifade eder. Hayat�n do�um-�l�m �emberi (y�lan), �lahi �rade Kanunu dahilinde seyrederek varl�klar�n tekam�l� i�in m�teaddit bedenlenmeleri yans�tan temel bilgiyi sembolize eder. Reenkarnasyon bir ilahi kanundur. Her dinde a��k ya da kapal� bir �ekilde ifade edilmi�tir.

  Y�lan s�zc��� �slam ve H�ristiyan aleminde zihinsel kar���kl�klara yol a�m��t�r. G�n�m�z insan� �y�lan�� k�t�, hi�bir i�e yaramayan, hain, hilekar, a�a��l�k, al�ak bir varl�k haline getirmi�tir. Tevrat�ta Havva�y� ba�tan ��karan y�lan�n i�vas�d�r. Yasak olan a�a�tan yemesini temin etmi�tir ve bu da Aden Cenneti�nden kovulmalar�na neden olmu�tur. Aden Cenneti�nden kovulan bu iki prototip yery�z�ne indirilmeden �nce hemen hemen b�t�n ihtiya�lar� haz�r olarak b�y�k bir konfor i�inde ya�amaktayd�lar. Bu konfor d�nyaya indikten sonra kayboldu�u i�in y�lan bunu yapt� diye bu canl�ya olumsuz nitelikler atfedildi�i g�r�lm��t�r. Ger�ekte o y�lan bildi�imiz y�lan de�ildir. Meyva da bildi�imiz meyva de�ildir. O iki prototip te bildi�imiz Adem ile Havva de�ildir.

  Erg�n Ar�kdal y�lan sembol� i�in bir ba�ka �al��mas�nda da esneklik ve uyum a��s�ndan �unlar� ifade etmi�:

  Y�lan hareket etmek zorunda oldu�u zemin �zerindeki b�t�n engebelere g�re k�vr�larak, e�ilip b�k�lerek s�r�n�r gider. Y�lan�n hareket tarz� esnemenin en b�y�k simgesidir.

  M�s�r kaynakl� olmak �zere bu yasa 'y�lan'la ifade edilmi�tir. Ba�ka anlamlar� da vard�r ama, as�l anlat�lmak istenen �Esneklik ve Uyum Yasas�'n�n ifadesidir. �ncil�de de "Y�lanlar gibi zeki, g�vercinler kadar saf olacaks�n�z." denmi�tir. Burada �ok g�zel bir ahlaki d�stur veriliyor: Burada y�lan�n, e�ilip b�k�lerek yapt��� uyum sa�lama niteli�ine de�iniliyor. Siz de zekan�zla akl�n�zIa tabiata insanlara uyum sa�lay�n, ama g�vercinler kadar da saf olun. �� varl���n�z� asla kirletmeyin...Zekan�z�, akl�n�z� hile yolunda kullanmay�n. Uyum sa�la ama hi� bir zaman k�t� niyetle de�il denmek isteniyor. Burada ��karc� ama�la uyum sa�lamak yani riyakarl�k- iki y�zl�l�k s�z konusu edilmiyor

  Ayetteki g�vercin kavram�ndaki ahlaki d�sturu g�zard� ederseniz, herhangi bir menfaatiniz varsa, "Zarar� yok , ay�ya day� de..." anlay���yla hareket edebilirsiniz diyor. Uyum sa�larm�� gibi g�r�n, arkas�ndan da vur tepesine al can�n�... B�yle olursa, g�vercin meselesinin tamamen z�dd�nda bir hareket olur. B�yle davran�l�rsa, g�vercin safl��� da bir kenara itilmi� olur. B�yle bir riyakarl�kla, k�pr�den ge�ene kadar ay�ya day� demek de m�mk�nd�r, ama sonucuna da katlanmak gerekir..

  Bunlar, d�nyay� tan�mayan, enkarnasyonun ne demek oldu�unu bilmeyen, ruhsal gelecekle hi� bir ba��nt�s� olmayan insanlar�n durmudur yukar�da anlatt�klar�m.

  Onun i�in 'ahirete iman' iman esaslar�ndan biridir. Etik y�n� budur. Her i�in bir hesab�n� verirsiniz. Her i�in arkas�ndan bir ba�ka ahval ortaya ��kacakt�r. Gizli sakl� hi� bir �ey kalmayaca��na g�re, bu yap�lanlar�n da g�r�lece�i bir hesap vard�r.

  Realiteler, yerlerini daha kapsaml� realitelere terketmek zorundad�r. Bunun da zorlu�unu �ekiyoruz biz. �lkemizin uzun s�redir muhafaza etmi� oldu�u realiteyi daha geni� bir realiteye tahvil etmek zorunday�z. Bunu yapabilmemiz i�in kar��m�za devaml� olarak zorluklar ��kar�yorlar: �nsan haklar�, muhakeme-i usul kanunlar�n�n de�i�mesi ��kt�. Devaml� olarak da ��k�yor. Bunlar daha geni� bir realitenin unsurlar�.

  O �ekilde ya�amaya s�ratle al��mam�z, laz�m ama bir t�rl� uyum sa�layam�yoruz. �ok daha b�y�k bir realite var. Bu te�ekk�l etti d�nyada. O realite bizi ve herkesi yutacak, bunun ba�ka yolu yok. Bunun i�erisinde erimek zorunday�z. Direnirsek, daha �ok ac� �ekeriz. ��inde bulundu�umuz realiteden daha kapsaml� bir realiteye ge�mek zorunday�z. Realiteler statik de�ildir.

  Realite hareketlerini izlemek �ok �nemlidir. Bunu kendiniz de de hissetmeye �al���n.Her�eyin insanda tabii olarak kendinden ba�lamas� laz�m. Kendi realitenizi kendiniz kontrol edin ve s�rekli esnemeye �al���n, benim ihtiyac�m yok demeyin, mutlaka vard�r�


Dipnotlar

(1) Homeopati, bir hastal���n, hastal�k belirtilerini sa�lam bir insanda ortaya ��karabilecek maddelerin �ok d���k dozlarda hastaya verilmesiyle tedavi edilebilece�i inanc�na dayanan bir Alternatif t�p y�ntemidir. Hastal���n ve sa�l���n, do�an�n �stesinden yine do�an�n gelebilece�inin sembol�d�r.
(2) Nagalar, insandan �st�n varl�klard�r. Sualt� cennetlerinde ya�ar, �rmaklar�n, g�llerin, denizlerin diplerindeki m�cevher ve inci kakmal�, g�z kama�t�r�c� saraylarda ya�arlar. D�nyasal sularda depolanan ya�am enerjisinin bek�isidirler. Ayr�ca derin denizin zenginliklerine de muhaf�zl�k yaparlar. Kafalar�nda de�erli bir m�cevher ta��d�klar� kabul edilir. Nagalar�n �nemli bir i�levi de kap� muhaf�zl���d�r. Bundan dolay� Hindu ve Budist tap�naklar�n�n g�rkemli kap�lar�nda s�k s�k g�r�l�rler.
(3) Kutsal g�c� ifade eder; ilksel kozmik enerjidir ve evrende hareket eden dinamik g��leri temsil eder. Shakti, ilahi di�il yarat�c� g�c�n ifadesi ya da ki�ile�tirilmesidir.
(4) Bir ilah�n ya da tanr�n�n hayvan formunda sembolize edilmesi.
(5) Enki, S�mer mitolojisinde su, zeka ve yaratman�n tanr�s�d�r. Daha sonralar� Babil mitolojisinde Ea olarak an�lm��t�r.
(6) G�n�m�zde Filisitin ve �srail'in �zerinde yer ald��� topraklard�r.
(7) Aztek Mitolojisinde yery�z� tanr��as�d�r; g�ne�in, ay�n, y�ld�zlar�n ve t�m Aztek tanr� ve tanr��alar�n�n annesi olarak kabul edilir.
(8) Tanr�c�l�k. T�m dinleri rededen ancak tanr�n�n varl���na inanan inan� �eklidir.
(9) �Kahin'in Hik�yesi� olan Voluspa, 13. y�zy�l �zlanda edebiyat�n�n �rneklerinden biridir.

Kaynak�a

- CIRLOT, J. E. ; A Dictionary of Symbols; Dover Publications; New York 2002.
- SALT, Alparslan; Semboller; RM Yay�nlar�; �stanbul 2006.
- CHURCHWARD, James; Kay�p K�ta Mu; Ege Meta Yay�nlar�; �zmir 2000
- BIEDERMANN, Hans; Dictionary of Symbols-Cultural Icons&The Meanings Behind Them; Meridian Printing; New York 1994.
- COOPER, J.C.; An Illustrated Encyclopedia of Traditional Symbols; Thames&Hudson ; Slovenia, 2008.
- EBERHARD, Wolfram; �in Simgeleri S�zl���; Kabalc� Yay�nlar�; �stanbul 2000
- Sad�klar Plan�-Ruhsal Tebli�ler; RM Yay.; �stanbul 1988; celse 80.
- OWUSU, Heike; �nka, Maya ve Azteklerde Semboller; �lya Yay�nlar�; �zmir 2004.

- SCHIMMEL, Ann Marie; Tanr��n�n Yery�z�ndeki ��aretleri; Kabalc� Yay�nlar�; �stanbul 2004.
- Zimmer, Heinrich; Hint Sanat� ve Uygarl����nda Mitler ve Simgeler; Kabalc� Yay�nlar�; �stanbul 2004.
- Ruh ve Madde dergisi makaleleri.

Yay�na Haz�rlayan: Astroset Semboller Ara�t�rma Grubu

Yay�n Tarihi: 09.Kas�m.2010

Konuyla ilgili di�er yaz�m�z i�in >>

 
 

� Astroset 2004-2010