Sembolizm

WWW.ASTROSET.COM

TAO ve Yin-Yang Dengesi

  Tao ve Taozim Nedir?
 
Taoizm �inde M.�. 600�l� y�llarda do�mu� oldu�u kabul edilen ruhsal bir ��retidir. Lao Tsu taraf�ndan kurulmu� olan bu felsefi-ruhsal ��reti, daha do�ru bir deyi�le, Taoizm, hem Lao Tsu�nun ��retisine, hem bu ��retiden ��kar�lan felsefeye ve ayr�ca �in�de, bu ��retiden yola ��k�larak geli�tirilen dine verilen ad olarak kar��m�za ��kar.
�Do�a ya da G�ky�z�n�n Yasas�� ve �Bilgelik Yolu� diye yorumlan�r.

  Taoyu temele almay� �neren Taoizm, varl�k ve ahl�k bak�m�ndan mutlak bir do�alc�l���n savunucusu olmu�tur. Do�al bir ya�amda yapmac�k davran��lar�n, kendini be�enmi�li�in, kurnazl�klar�n, d��ler, istekler ve kazan� pe�inde ko�man�n yerinin olmad���n�; Tao�ya uyan kimsenin Tao�yla bir olaca��n� anlatmaya �al���r. En y�ce amaca ula�may� dileyerek ya�ayan ki�inin, kendisini t�m�yle yola vererek Tao i�inde eriyen, ��z�lmeyi ba�aran, yani bu d�nyadaki kimli�ine ve ya�am plan�na sorumlulukla sahip ��kan, ya�am�ndaki asli g�revlerini sevgiyle yerine getiren ki�inin �l�ms�zl��� tan�yaca��n� ya da en az�ndan hissedece�ini s�yler. Ayaklar� hem yere basan, hem de basmayan en paradoksal ��retilerden biri olarak ��z�lmeyi, kendi kaderini bilmek ve kabullenmek olarak kabul eder.

  Konfi�y�s ve Lao-Tsu
 
M.�. 500�lerde �in�de do�an Tao Te Ching-Bilgelik Yolu, �imdiye kadarki en kapsaml� ve en yal�n ontolojik ��retidir. O kadar ki, felsefi tan�mlar�n �tesinde, kendini ��reti olarak tan�tmaktan bile ka��n�r.

  Tao Te Ching varl���n ne oldu�unu anlamaya y�nelik, i�e d�n�k bir d���ncedir ve g�r�nen nesne, olay ve olgular�n ard�ndaki Hakikate odaklan�r. Bu anlamda, Bat��n�n ve oryantalizmin ona giydirmeye �al��t��� mistisizm kal�b�na uygun de�ildir. Mistik �geleri olmayan Tao Te Ching�in amac� daha y�ksek kalitede bir ya�am, kozmosla b�t�nle�me, kozmik insan olma deneyimi, insan�n kendi varl���yla, varl���n�n �z�ndeki kozmik a� ve armoniyle b�t�nle�mesi, bilgeli�e ula�ma arzusu ve yolu olarak �zetlenebilir.

  Hakikat� arayanlar�n yolunun Tao�dan ge�memesi m�mk�n de�ildir. Hakikat yolcular� bazen bu yola Tao ad�n� verir, bazen de yol der ama sonu� hi�bir zaman de�i�mez. Yol her zaman ayn� yoldur ad� ne olursa olsun, her yolcunun ge�ece�i a�amalarda ki�iden ki�iye fark etse de a�a�� yukar� bellidir.

  Tao, bilgeli�i arar. Tao Te Ching�de kozmik insan Bilge Kral olarak adland�r�l�r; O, sessizli�iyle bilge, davran��lar�yla krald�r.

  Tao Te Ching�in en iyi bilinen temsilcileri Lao-Tsu ve ��retinin ahlaki yorumuyla Konfi�y�s�t�r. Lao Tsu, belirli bir ki�inin ad� olmaktan �ok belirli bir ��retinin en temel kavram� olarak g�r�lmelidir. ��htiyar� anlam�na gelen Lao-Tsu s�zc���yle ya�l�l�k kastedilmemekte, �kendi iradesini kullanma yetisine sahip, kendi kendini y�netebilen �zg�r insan�a at�fta bulunulmaktad�r.

  Tao, �yol�, �akan nehir� anlam�na gelir. Evrenin izledi�i, s�rekli de�i�en ama ayn� zamanda de�i�meden kalan yol /s�re� anlam�ndad�r. Evrenin d�zeni kozmostaki harmoni ve kaosun yani s�rekli de�i�imin birle�iminden olu�ur. Bu paradoksal ili�kilere Tao�da s�k�a rastlan�r. Tao Te Ching simgesel ve sezgisel paradokslar yoluyla, kozmostaki harmoniyi alg�lamaya engel olan kategorik d���nce tarz� yerine (ya...ya mant���), kar��tl�klar� ayn� anda kabul edebilecek bir sezgiyi ve b�t�nle�tirici olan (entegre /hem...hem) mant��� koyar. Hem o, hem bu paradoksal mant��� nedeniyle g�n�m�z modern fizi�inin kuantum teorisiyle birebir �rt���r.(1) Kuantum fizi�inin ilk derin etkilerine kadim Tao bilgeli�inde rastlamak m�mk�nd�r. Tao Te Ching�in simgeledi�i de�i�im ve ak��tan do�an dinamik niteli�i onu de�i�mezli�i �n plana ��karan Brahman (Hint) kavram�ndan ay�rmaktad�r. Daha sonra �in ve Hint felsefelerinin etkile�imiyle ortaya yeni sentezler ��kacakt�r. Shiva-hareketlilik gibi.

  Tao�daki ak�� s�reci simgeler. Te Ching ise temel ve salt�k varl�kt�r ve tao Te Ching�in �znesidir. Yani s�re�, varolu�sal g�r�n��lerin �znesidir.

 Tao Te Ching, akan, de�i�en, devirlere ba�l� ger�ekler aras�nda harmoniyi sa�lamay� ve alt�n orta yolu bulmay� ama�lar. Bunun i�in her t�rl� a��r�l�k, ego, tutkular, sapk�nl�klar yok edilmelidir. Tao ��retisinin sundu�u do�all�k s�k s�k yanl�� anla��lmakta ve insan�n i�g�d�lerini sonuna kadar ya�ayabilmesi �zg�rl���n� savundu�u san�lmaktad�r. Oysa her bilgelik yolu gibi Tao Te Ching�te de �zg�rl�k i�sel bir kavramd�r, d��ta aranmamal�d�r, ar�nma her ruh i�in gereklidir. �nsan inand��� gibi ya�amal�d�r yani Mevlana�n�n s�yledi�i gibi, �Ya g�r�nd���n gibi ol, ya oldu�un gibi g�r�n� derin felsefesi Tao�nun da �z�n� olu�turur.

Lao Tsu�nin �Tao Te �hing�inde ��yle denilmektedir:

Tao Bir�i �retti.

Bir �ki�yi �retti.

�ki ��� �retti.

�� t�m varl��� �retti.

  Bir Tai Chi, iki Yang ve Yin, ana baba , pozitif negatif gibi, ��, �� Saf Bir, �� elemental kuvvettir. Bu �� elemental kuvvet, Kozmik Plan Enerjisi ve Yery�z� Enerjisi de denilen G�ksel ya da Evrensel Enerji ve Be�eri Plan Enerjisi olmu�tur. Bunu eski �amanlar �st D�nya, Orta D�nya ve Alt D�nya olarak adland�r�rlar ve ama� kayna�a d�n��t�r. Lao Tsu�nun Tao Te �hing adl� eserindeki �u ifade de dikkat �ekicidir:

Formu olmayan ama eksiksiz bir �eyler var,

Cennetten ve d�nyadan �nce var olmu�.

Ses olmadan, madde olmadan,

Hi�bir �eye ba�l� olmayan, de�i�meyen,

Her �eyi kaplayan, her zaman var olan.

Tao dokunulmaz, �l��lmez bir �eydir.

�l��lemez, dokunulamaz.

Fakat onda sakl� olan formlard�r.

  Meditasyon, Tao Te Ching�in temel noktas�n� olu�turur. Yaln�z bu ��retideki meditasyon uygulamas�, Buda anlay���ndaki meditasyondan biraz farkl�d�r. Tao meditasyonu ya�am�n i�inde bir deneyim olarak g�r�r ve s�rekli oldu�unu s�yler. Budizm meditasyonu odaklanmaya dayal�, bir nesneye, sese veya mantraya-i� sese odaklanan, belli bir i�e d�n��� olan bir deneyim olarak yorumlamaktad�r. Bu tip meditasyonlarda �nce belli bir oda�a konsantrasyon sa�lan�r, sonra meditasyon durumuna ge�ilir. Ge�ici fark�ndal�klar mantra tekrar� ile s�rekli fark�ndal�k haline gelir.

  Buna kar��l�k Tao, merkezsizli�i �ne ��kar�r ve hakl� olarak ayd�nlaman�n ba�ka, ya�am�n ba�ka bir �ey olmad���n� savunur. Fark�ndal��� bir b�t�n olarak yorumlar. Konsantrasyon ve meditasyon i� i�edir; birbirinden farkl� de�ildir. Sezginin g�c�yle par�al� de�il, ak�c� ve birbirine ge�en zihne ve zihin hallerine ba�l�d�r.

  Kuantum D���nce
 
Bu da son g�nlerde s�k s�k ad� ge�en �Kuantum D���nce� olarak adland�r�lan ama bilen i�in g�nl�k ya�amdaki her olay� ve her d���nceyi kapsayan tekniklerin t�m�n�n do�u bilgeli�indeki tan�m�d�r. Kuantum teorisine g�re de g�nl�k ya�am� tek tek resimler halinde g�r�r ve ya�ar�z ama ard� ard�na geli� nedeniyle bu bizim i�in yine de bir s�reklilik say�l�r. �e�itli bireysel �al��malarla g�nl�k olaylar� An�da b�rakmay� ��renen ki�i, hem Tao�nun yoluna daha yak�nd�r hem de Kuantum Bilgeli�e�

  Ne yaz�k ki, Bat��n�n bilimsel y�ntemleri ve nesnel ger�eklik anlay���, do�all��� ve sezgisel olgular� kavramakta yetersiz kalmakta; onlar� �d��ar�dan� bir bak��la g�rmekte ve �i�indelik� olgusunu anlamamaktad�r. Bu nedenle �zellikle bat� ve materyalistik mantalitedeki insanlar i�in yeni fizik ve kuantum teorisi bir ispat say�lmaktad�r.

  Bilgelik yolunun �e�itli �stadlar� insanlar�n bu do�as�n� iyi tan�d�klar�ndan, ki�iyi hi� olmazsa belli s�relerde d��rak halden i�sel hale d�n��t�rmek i�in mantraya ba�l�, kal�psal meditasyonlar �nermektedirler ki hakl�d�rlar da; belli bir s�re kendi �zerinde �al��mam�� hi�bir insan birdenbire s�resiz fark�ndal��a ge�emez. Zen Budizm�in ilgin� �yk�lerindeki  Koanlar�nda(2) da anlat�lmak istendi�i gibi as�l ama� bu �uurlu, konsantrasyonu bir hedefe ba�lanm�� (�rne�in bu hedef bilgeli�e ula�mak, kendini geli�tirmek de olabilir) y�ksek fark�ndal�kl� ruh halini ya�am�n t�m�ne yayabilmektir.

  Evrenin varolu�u hakk�nda bir soru ile kar��la�an gen� zen rahibi haftalarca, aylarca bu �ok �nemli soru hakk�nda tefekk�r ettikten ve meditasyona dald�ktan sonra �stad��na gidip buldum der: �stad ne buldu�unu bile sormadan sessiz bir a��rba�l�l�kla ona bakar, g�l�mser ve �yleyse git mutfaktaki bula��klar� y�ka der.

  Bu koan gen� rahibi �ok �a��rt�r ama yol arkada�lar� yani daha �nce bu tip koanlarla kar��la�an di�er rahipler ona destek verirler. �nsan kendi �ap�nda varolu�un s�rr�n� bile ��zse, g�nl�k ya�am�n gerekliliklerinden ve sadeli�inden kurtulamaz, yemek, i�mek, �al��mak, uyumak zorundad�r. Zihin bu sadelikten kurtulursa �e�itli hezeyanl� ve vesvese dolu ruh halleri ya�ar ki, kadim bilgelikte b�ylesine zorlu bir yolculu�a ��kanlar�n yan�na her zaman bir yol arkada�� verilmesinin s�rr� da budur.
  Meditasyonda ya�ad��� derin bir vecd hali ile, �oldum, vard�m, a�t�m� deme ��lg�nl�k noktas�na �ok kolay gelindi�inden di�erleri arkada�lar�n� hep kontrol alt�nda tutarlar. Bu zorlu yollarda tek ba��na y�r�mek hayli �rk�t�c�d�r, kibri ve kendini be�enmi�li�i b�rak�p, bir rehber ya da yol arkada�� istemekte yarar vard�r. Hi� bilmedi�iniz bir �lkede e�er o dili de bilmiyorsan�z elinizdeki harita ile ne kadar yol bulabilirsiniz ki, her konuda oldu�u gibi Bilgelik gibi hassas ve iddial� bir konuda da akl�, mant���, y�re�i, sezgiyi, ilham� ve sevgiyi bir arada harmanlamak gerekir. Aksi takdirde baz� patika yollarda kaybolmak i�ten bile de�ildir, �stelik yolda oldu�unu sanarak kaybolan o kadar �ok insan vard�r ki�

  Tao-Yol/S�re�
  Tao demek yol demektir, �Yolda da en �nemli �ey eylemin kendisidir�. Tao bu nedenle eylemin kendisiyle yani ya�amla ve ya�am�n her hali ile b�t�nle�meyi savunur; O�nun hakk�ndaki d���ncelerle O�nu g�rmeyi de�il, Tao�ya yani �yol�a girmeyi ; bilgi, birikim ve beceri yan�nda SEZG� yi do�ru kullanmay� �nerir. Ne i� yaparsan yap yapt���n i�le bir olmak, ona sezgisel yakla�mak gerekir. Tao, ayd�nlanmay� �kendini bilme�, bilgeli�i ise �ba�kalar�n� bilme� olarak tan�mlar. Varl�ksal, bilgece sezgi ki�iyi kendini bilmeye, sanatsal sezgi de �retime g�t�r�r.

  Ger�eklik, ��ey� ve ��eyler�in bilgisidir. Ger�ek tek de�ildir ve tek olamaz. Bilimsel disiplinlerin saptad�klar� �ger�ekler� vard�r ve her y�ntem kendi ger�e�inin aynas�d�r. Evrensel anlamda ger�ekli�e ise sufi bir bak��la, �Hakikat� denir. Hakikat de�i�mez, evrensel ilke prensip ve yasalar�n insan�n g�nl�k ya�am�ndaki g�r�nt�s�d�r.

  �nl� fizik�i Heizenberg, �Do�a�y� deneyimlemiyoruz; do�aya sordu�umuz sorulara do�an�n verdi�i yan�tlar� inceliyoruz. Do�a, uygulad���m�z bilme y�ntemlerine o y�nteme a�t��� yer kadar yan�t veriyor� demi�tir. �yleyse bir Do�ru vard�r, ard�ndan �e�itlilik ve Ger�ekler gelir. Tao�da Bu tek Hakikat (do�ru); sonsuz ger�ekli�i yans�t�r; ilkesel, somutlanamaz de�i�imin ve d�n���m�n prensibidir. Ger�ekler zamanla ilgilidir; oysa �Hakikat� zaman�st�  bir kavramd�r.

  Antik Yunan�da zaman Kronos ve Kalyos�la ifade edilir. Kronos, ad�ndan da anla��laca�� gibi tarihsel, yatay zamand�r. Kalyos ise arketiplerin zamand�r; tarihsel de�ildir. A�k�n, transandantal bir zamana i�aret eder. Kalyos ise evrensel ilkelerin, arkelerin d�nyas�d�r. Kronos yoluyla i�kinle�ir ve bu sayede a��l�mlar�n� bize g�sterir.

  Bu ��retinin �nemli temsilcilerinden Krishnamurti, insan�n d���nmenin kendisini do�rudan do�ruya izleyerek, d���ncenin do�as�n� takip ederek fark�ndal���n duyarl�l���na ula�abilece�ini s�yler. Bat��n�n �kozmik a� ad�n� verdi�i bu �rg�nl�k, �e�itlili�in i�indeki birlik, g�zlemciyi de kapsar. Son y�llarda h�zla geli�en kuantum fizi�i, g�zlemcili�i de�il kat�l�mc�l���, evrenimizin kat�l�mc� bir evren oldu�u kavray���n� geli�tirmektedir.

  Ayr�l�klar�n ve g�r�n�mlerin bir ve b�t�n oldu�unu kavramak i�in akl�n dinginli�e ihtiyac� vard�r. Bat��da hareketsizlik olarak yorumlanan dinginli�in Tao d���ncesindeki e� anlaml�s� �samadhi�dir ve �akl�n ruhla dengede olmas�� anlam�na gelir. G�n�m�z ayaklar� yere basmayan spirit�alistlerinin Tao ��retisini incelemelerinde yarar vard�r. Birka� kitap okuyup, birka� sohbete kat�ld�ktan sonra kendilerini a�t�klar�n� ve  her �eyi anlad�klar�n� zannedenler b�y�k bir aldatmaca i�indedirler, buna Budizm�de maya denir yani kendi yaratt�klar� sahte bir realite ve ill�zyon i�indedirler, ger�ek olmayan bilgi ve d���ncelerle beslenirler ama birg�n gelip bu gereksiz yere �i�en balon patlad���nda ger�ekle kar��la�mak hayli �z�c� ve �a��rt�c� olabilir. O nedenle her konuda oldu�u gibi �zellikle bu tip spirit�el konularda, dingin, sakin, a��rba�l�, ak�ll�, mant�kl� ve objektif olmakta ve s�rekli kendini tan�maya, duygular�n� kontrol etmeye �al��makta yarar vard�r.

  Samadhi, hareketlerin uyumu, �zde�le�me veya ayr��ma de�il harmonik duruma gelme, �eli�ik birlik olarak yorumlan�r. Bir nesneyle/eylemle �zde�le�me veya ayr��ma yerine o nesnede/eylemde yok olma ve onunla b�t�nle�me anlam�ndad�r ve bu da bir meditasyondur. Tao Te Ching, zihnin yan�lsamalar�na kar�� Sezgi�yi kullan�r. �zg�r insan, eylemle b�t�nle�en, dikkatleri de�il sezgiyi kullanan, ya�am�n do�rudan kendisini meydana getirerek deneyimleyen insand�r.

  Samadhi, evrenin b�t�nselli�ini deneyimlemek i�in sakin ve dingin bir zihnin gereklili�ine dikkat �eker. Hareketli�in birli�ini sezmek ve alg�lamak ve �bir�deki birli�in fark�ndal���na ula�mak i�in gereklidir bu. Zihni d���nce ve imgelerden bo�altarak Tao�ya �ya�am yoluna ula��l�r. �slam tasavvufunda (sufizmde) terk ve feragat kavramlar�na kar��l�k gelen bu anlay�� Antik Yunan�da da g�r�l�r.

  Tao Te Ching, z�tl�klar�n asl�nda �Bir�in yans�malar� oldu�unu vurgulayarak anlat�m�nda z�t ��elerin yaratt��� paradokslara ba�vurur. Buna g�re Tao; hem hareketli hem de�il, hem uzakta hem yak�nda, hem i�te hem de d��tad�r. Olumsuzlama ile ger�ek nitelikler daha belirgin g�z�k�r; bu yolla nesnelerin ve eylemlerin ard�ndaki bilgeli�e ula��r�z.

  �O asla suyu �ekilmeyen derin bir kaynakt�r. Sonsuz olanaklar�n hazinesidir. O akt�k�a t�m varolanlar ortaya ��kar.� Tao, uzakta de�ildir; �imdi ve buradad�r, i�imizdedir ve bizler de onun i�indeyiz."

  Tohum, a�ac�n meyvesinin i�indedir. Ayn� zamanda tohum a�ac� olu�turur, yani a�a� tohumun i�indedir. Tohum, a�aca d�n��t���nde ise a�ac�n her yerindedir. Tohumu g�rmek i�in evriminin son basama��na, meyvesine bakmak yeterlidir.

  Kendili�inden de�i�ip ba�kala�an ama yine kendinde kalabilen Tao�dur. Tao�nun ya�am ilkesi do�aya uygun, do�an�n ak���na uygun hareket etmek ve do�an�n g�r�n��leriyle de�il yasalar�yla �zde� olmakt�r.

�Irmak akarken ak���na direnirseniz �rmak sizi ezer ge�er;
kendinizi onun ak���na b�rakt���n�zda ise okyanusa ula��rs�n�z.�

  Tao�da Hi�lik
  T�m varolu� hi�likten ��km��t�r. Taocular buna nihai kaynak Wu Chi (�hi�nin Yoklu�u) ad�n� vermi�lerdir. Kabalac�lar ona Ayn hi�bir �ey ya da ein soph-s�n�rs�z/sonsuz derler. O bilinmeyendir.

  Ba�lang��ta hi�bir �ey yoktu. Zaman yoktu, mekan yoktu. Yukar� ve a�a��, do�u ve bat� yoktu. �yi ya da k�t�, ya�am ya da �l�m yoktu. Erkek ya da kad�n, pozitif ya da negatif yoktu. Y�ksek ya da al�ak yoktu, g�ky�z� ya da yery�z� yoktu. O Tao�nun �tesindedir ��nk� Tao s�ylenebilen bir s�zc�kt�r. O, Wu Chi ve Kabala�daki Aein�de �tesindedir. Ama e�er bu s�zc�kler olmasayd� ondan hi� s�z edemezdik. Onun b�y�k gizemi ve paradoksu burada yatmaktad�r.

  Bu nihai, s�n�rs�z hi�lik kavram�n� tan�mlamak i�in s�zc�klere gereksinimimiz vard�r. Ama kavram�n kendisi s�n�rs�z olan bir �eyin s�n�rlanmas�d�r. Kabalac�lar bu s�n�rs�z hi�li�e �o�unlukla Ein Soph demi�lerdir.

 

  Wu Chi deneyimlenebilir ama tan�mlanamaz.  Bunun yolu derin konsantrasyondur. Taocu i�in konsantrasyon (tefekk�r) her zaman bildi�imiz anlam� ifade etmez. Taocu t�m ya�am� bir meditasyon ve konsantrasyon alan� kabul eder ve y�ksek fark�ndal�k i�inde her olay�n ve olgunun �uurlu bir �ekilde izlenmesini ve insana bir �eyler katmas�n� arzu eder yani onun i�in t�m ya�am bir konsantrasyon ve meditasyon arac� olmal�, bilgelik yolunda y�r�meye �al��an ki�i bu i�sel hali kaybetmemek i�in d���ncelerini ve ruh hallerini s�rekli izlemelidir. Kendini evrenle ve b�t�nle ak�� i�inde hissedebilmek ve hi�bir �eye direnmeme hali bir t�r hi�lik halidir ve Taocu i�in bu hi�li�i deneyimlemek derin bir mistik deneyimdir. Hem Taocular hem de Kabalac�lar ona ula�maya �al��m��lard�r. �aman i�in o her �� d�nyan�n kayna��d�r. �st d�nyan�n en y�kseklerine ya da alt d�nyan�n en derinliklerinde her birinin i�indedir.

  Taocular bu berrak i�sel durumu anlatmak i�in �hi�bir �eyli�in �lkesi ger�ek evdir� gibi anlaml� �iirsel t�mceler kullan�rlar. Buna Bilgelik bilinci denir. Her iki durumda da, sessizli�e ula�makla Wu �hi�ye ya da Ein Soph�a ula�mak aras�nda uzun bir yol vard�r.

Sonraki B�l�m >>

Dipnotlar

1- Kuantum fizi�inde Tao:Kuantum Bilgeli�i ve Tasavvuf- Do�. Dr. Haluk Berkmen-Sistem Yay�nc�l�k-2009.

2- Koan: Zen (Chan) Budizminde mant�kl� d���nceyle cevaplanmas� m�mk�n olmaya, yaln�z sezgilerle anla��labilen hik�ye, diyalog ya da sorulara verilen add�r. Koan �ince "gōng'�n" (公案) kelimesinin Japonca okunu�udur. Kelime anlam� olarak kamu davas� ya da halka a��k olay diye �evrilebilir. Koan'lar�n ortaya ��k��� Zen Ustalar� ve ��rencileri aras�nda ge�en diyaloglar�n kaydedilmesine dayan�r. Bu diyaloglar� kayda de�er yapan ise, o anda ya da konu �zerinde �ok uzun s�re kafa yorma sonucunda ��renciye bir uyan�� ya da bir ayd�nlanma deneyimi ya�atm�� olmas�d�r. Daha sonra Song Hanedanl��� d�neminden itibaren bu kay�tlar Zen Ustalar� taraf�ndan ��rencilerine meditasyon konusu olarak verilmeye ba�lanm��t�r.

Kaynak�a

Erdemin I���� Taoculuk-Tao'nun yolu - eski �in'de bilgelik ��retisine giri�-J.C.Cooper, 1. Bas�m, Aral�k 1994.
Tao ve Hayat A�ac�
Eric Steven Yudelove -Dharma Yay�nlar�-D�nya Dinleri ve K�lt�rleri Serisi-2001.
Kuantum Bilgeli�i ve Tasavvuf- Do�. Dr. Haluk Berkmen-Sistem Yay�nc�l�k-2009.
Yin ve Yang-Martin Palmer- Dharma Yay�nlar�-2000

Yay�na Haz�rlayan: Astroset Semboller Ara�t�rma Grubu

Yay�n Tarihi: 03.Aral�k.2010
 
 

Astroset 2004-2010