|
�kinci d�nya sava��ndan sonra bu b�l�nmeyi fark eden Postmodern
d���n�rler modern �a��n d��a d�n�k ve t�m�yle nesnel bak�� a��s�n�
sorgulamaktad�rlar. Her ne kadar nesnel (objektif) bak�� a��s�
tarafs�z oldu�unu savunsa dahi gene de d�� d�nyan�n bir yorumu
olmaktan �teye gidememektedir. D�� d�nyadan duyu organlar�m�za
ula�an birtak�m verileri biz yorumlayarak anlayabiliyoruz. Hi�bir
zaman d�� d�nyan�n asl�n�, esas dokusunu bilemiyoruz. Pozitif
bilimler �l��m� esas olarak kabul ederler. Her olay� ve nesneyi
�l�mek isterler. Zira pozitif bilimlerin dili matematiktir ve
matemati�in abecesi de say�lard�r. Matematiksel bir ifade say�sal
bir ifade demektir. Say� ise �l��m gerektirir.
Ancak do�ada her t�rl� yap�
ve olu�um �l��lemez. Uzay�n sonsuz b�y�k boyutlar� ve elementer
par�ac�klar�n sonsuz k���k boyutlar� s�z konusu oldu�unda �l��m
yapmakta temel zorluklarla kar��la��yoruz. Bu zorluklar daha hassas
ve g��l� aletler geli�tirerek giderilebilecek t�rden zorluklar
de�ildir. Yani �l��m tekni�inin bir limiti bulunmaktad�r ki bu limit
hem pratik hem de kuramsal olarak a��lamaz. Dolay�s�yla, analitik
yakla��m�n s�n�rl� oldu�unun fark�nda olmam�z gerekir.
Ayr�ca, insan s�z konusu
oldu�unda sevgi, a�k, kin, nefret vs..gibi hislerin var olduklar�n�
kabul ediyoruz ama bunlar� say�ya d�k�p �l�emiyoruz. Bu bak�mdan
g�n�m�z�n bilimi �zneyi d��lar. �zneden gelen bilgileri yok sayar.
Sadece nesnel bilgilere de�er verir yani g�n�m�z�n bilimi kat�l�mc�
de�il, g�zlemci bir bilimdir. Modern �a� insan� dahi bir nesne
olarak de�erlendirmi� ve onu nesneye �evirmi�tir.
Postmodern Felsefe ve
Kuantum Kuram�
��te, postmodern felsefe, g�zlemci bak��a olan bu a��r� g�veni de
sorgulamaktad�r. Zira, g�zlem yaparak ger�e�i bulmak m�mk�n
de�ildir. 20. y�zy�lda geli�en Kuantum kuram�
g�zleyen ve
g�zlenenin bir b�t�n olu�turduklar�n� ve bunlar�n birbirlerini
etkilediklerini iddia etmi�tir. 1982 y�l�nda ise deney yoluyla bu
iddian�n do�ru oldu�u kan�tlanm��t�r. Yani biz g�zlem yaparak d��
d�nyay� oldu�u gibi de�il, kendi g�r�� ve inanc�m�z� da katarak
alg�l�yoruz. Alet kullanarak �l��m dahi yapsak gene de aletin
verdi�i say�lar� yorumlamak gerekiyor. ��te bu noktada kendi g�r��
ve inan�lar�m�z devreye giriyor. Genelde deney ve g�zlemler bir
kuram� do�rulamak veya ret etmek i�in yap�l�r. Yani temelde bir
g�r�� s�z konusudur. E�er g�zlem ve deneyler bu g�r�� ile
a��klanamazsa yeni bir g�r�� getirilir. Ama yeni g�r�� de sadece
bizim zihnen yaratm�� oldu�umuz bir modelden veya paradigmadan �teye
gitmez. Do�an�n asl�na gene ula�amay�z.
Do�an�n asl� nesnel de�il,
�zneldir. ��e bakmadan �ze ula��lamaz. �ze ula�an insan ise bilgi
sahibi de�il, bilge ki�i olmu� demektir. Bilgiye bir nesne gibi
bakarsan�z bilgi sahibi olursunuz. Fakat bilgi �zden kaynaklan�yorsa
bilge olunur. Yani bilgi t�m varl���n bir par�as� olur ve
davran��lara yans�r. Bilge ki�inin en �nemli �zelli�i de herkesten
farkl� davran��lar�d�r. Bilge ki�i kitleye uyan, geni� topluluklar�n
gitti�i yolda giden ve onlar�n inand���na k�r� k�r�ne inanan bir
ki�i de�ildir. Kendi benlik boyutunu y�kseltti�i i�in kolayca
y�nlendirilemez, gaza getirilemez, kand�r�lamaz. Oysa ki, ileti�im
ara�lar� sayesinde g�n�m�z�n insan� y�nlendirilmekte, hatta
kand�r�lmaktad�r.
Toplum M�hendisli�i
G�n�m�zde
Toplum M�hendisli�i diye yeni bir bilim dal� dahi t�remi�tir.
Toplum m�hendisleri insanlar�n zaaflar�n�, hassas noktalar�n�
saptayarak onlar� istedikleri �ekilde ve y�nde �artlamakta, adeta
beyin y�kamaktad�rlar. Bu beyin y�kama mekanizmas�na medya denilen
bas�n ve yay�n organlar�, ticari �irketler ve sivil toplum �rg�tleri
de bilerek veya bilmeyerek katk�da bulunmaktad�rlar.
G�n�m�zde �ehir insan�n�n her
yedi�i ve i�ti�i madde yapay bir d�n���mden az veya �ok ge�mi�
durumdad�r. Sebze ve meyveler hormonlu, konserve ve sal�alar,
dayan�kl� olmalar� i�in katk�l�, sular ila�lanm�� ve do�al �eklinden
uzakla�t�r�lm�� durumdad�rlar. K�sacas� �ehir insan� do�al olan�
g�rmeden, tatmadan, duymadan, koklamadan ve dokunmadan ya�am�n�
s�rd�rmektedir. �u halde �ehir insan�n�n hem edindi�i bilgi hem de
ya�ad��� ortam yapay olmaktad�r. Bu durumda yap�lmas� gereken, bize
sunulan yapay bilgilere kanmamak ve onlar� sorgulamakt�r. Postmodern
yakla��m�n esas olarak ba�armak istedi�i budur. |