Kadim Bilgelik

                   Maya-M�s�r-Asya-Anadolu Ortak K�lt�r�  70

WWW.ASTROSET.COM

 

HALK DANSININ K�KEN�

Do�. Dr. Haluk BERKMEN

  Dans etmek insan�n bedensel ifade �eklidir, denebilir. Ancak, kadim toplumlarda dans e�lenmek i�in de�il, kutsal bir merasimin i�eri�inde, tap�nman�n bir t�r� olarak geli�mi�tir.
  En kadim �eklini Asya �amanlar�n�n davul veya tef e�li�inde transa ge�erken uygulay�p �rettikleri hareketlerde g�r�yoruz. Alttaki resmin solunda kollar�n� g��e do�ru y�kselterek dans eden �� ki�i g�r�l�yor. Bu toprak kap par�as�ndaki kabartma Urfa ilimize yak�n olan Nevali �ori kaz�lar�nda bulunmu�tur. T�m b�lge kadim Neolitik k�lt�r�n
(yakla��k M.�. 10,000 y�l) izlerini ta��r.
  Sa�daki resim ise yine Neolitik d�neme ait �ran�da bulunmu� bir ��mlek par�as�n�n g�r�nt�s�d�r. Soldaki resmin kayna��:
(12,000 Y�l �nce Neolitik d�nem, Yap� Kredi Bankas� yay�n�, sayfa 26) ve sa�daki resmin kayna��: (�nternational Herald Tribune gazetesi, 1 Mart 2001)

  Her iki resimde kollar�n� havaya do�ru y�kselten insanlar�n g�k ve g�ne� k�lt� ile ilgili bir ayine kat�ld�klar�n� s�yleyebiliriz. Sa�da g�r�len g�ne� simgeleri bu g�r��e destek verirken Anadolu halk danslar�n�n da k�kenine inmi� bulunuyoruz.

  Altta g�r�len kap �in�in Neolitik d�neminden kalma olup 1973 y�l�nda Qinghai eyaletindeki bir kaz�da bulunmu�tur. Kab�n i� cidar�nda el-ele tutu�arak bir g�ne� simgesi etraf�nda dans eden 15 ki�i bulunuyor. Yan tarafa do�ru uzayan ba�l�klar� ve kamalar� ile bu insanlar�n Karadeniz horonu tepen gen�lere olan benzerlikleri �arp�c�d�r. (Kaynak: A Journey �nto China�s Antiquity, Pekin M�zesi yay�n�, sayfa 95)

G�n�m�zde halen g�ne� k�lt�nden t�reyen �aman (Kam) gelene�ini s�rd�ren k�lt�rler bulunmaktad�r.

  Solda  Orta-Asyal� (Tuva T�rk��) kam�n ayini ve �stte bir �nka dokumas�ndaki insan motifleri g�r�l�yor. Ba�l�k �ekillerindeki ve k�yafetlerdeki ortak �zellikler kadim bir k�k k�lt�re i�aret etmektedirler.

 

 
<< �nceki yaz�

sonraki yaz� >>

 

Astroset 2004-2010