Kadim Bilgelik

                   Maya-M�s�r-Asya-Anadolu Ortak K�lt�r�  21

WWW.ASTROSET.COM

 

ASYA KURGAN GELENE��

Do�. Dr. Haluk BERKMEN

  T�m orta Asya ve �zellikle Aral g�l� ile Pamir yaylas� aras�nda kalan geni� b�lge �n-T�rk olan Saka T�rklerinin yo�un yerle�im ve dola��m ortam� idi. Bug�nk� Kazakistan��n g�ney bat� b�lgelerinde a��lm�� olan kurganlarda �ylesine zengin k�yafetler, tak�lar ve s�sler bulunmu�tur ki bu �ahane kurganlara kaz� bilimciler �Kraliyet kurganlar�� ad�n� vermekten kendilerini alamam��lard�r. (Kaynak:Dwellings of Eternity, Alberto Siliotti, Barnes & Noble)

  At k�lt�r�n�n Asya k�kenli oldu�unu biliyoruz. Eskiden y�neticilerin, mezarlar�na atlarla birlikte g�m�lme gelene�ini Altay da�lar�nda i�leri a��lm�� pek �ok kurganda buluyoruz.Cennetin Otlaklar� ba�l�kl� yaz�s�nda Natalya Polosmak (Kaynak: National Geographic,Ekim 1994) Rusya, Kazakistan, Cin ve Mo�olistan kesim noktas�nda (Ukok adli tepede) a�t��� bir kurgandan s�z etmektedir.
  Kurgan�n ta�l� �st tepesi a��ld���nda bir tahta odan�n �st�nde t�m s�sleriyle g�m�lm�� 6 adet at cesedi ile kar��la�t�lar. Bu atlar al�nlar�na vurulmu� tek bir balta darbesi ile kurban edilmi�lerdi. Kurban t�reninin eski bir T�rk adeti oldu�unu at�n ba��n� tutan ki�iye Bas tutkan ki�i denilmesinden anl�yoruz.
  At ile birlikte g�m�lme gelene�i hem g�ney M�s�r b�lgesinde ya�am�� olan KU� krallar�nda hem de Etr�sk krallar�nda g�r�yoruz.
(Bkz. 14 say�l� yaz�m) Tahta odada ise, bir tahta tabut i�inde, k�rklere sar�l� alt�n s�sleri ile birlikte buzlar i�inde gayet iyi durumda korunmu� bir kad�n mumyas� vard�. Mumyan�n omzunda ve bile�inde d�vmeler hala gayet belirgin durumda idi.

 
�inde Bir Ta� tepe (T�m�l�s)

  Kurganlara orta Asya b�lgelerinden �in i�lerine kadar rastlanmaktad�r. Resimde  bir �in ta� tepesi g�r�l�yor. Bu ta� tepelerden baz�lar� a��lm�� ve i�lerinden �ok ilgin� heykeller ��km��t�r. Fakat hala a��lmam�� durumda pek �ok kurgan bulunmaktad�r.
  Mumyalama gelene�ine ise �n-T�rklerin gittikleri her b�lgede rastl�yoruz. G�n�m�zden 7,000 y�l �nce ya�ay�p belirli bir k�lt�r d�zeyine ula�m�� bir halk ortaya ��kar�lm��t�r.
(Kaynak: Ancient American dergisi, Cilt 6, say� 39, sayfa 26)   Bu halk�n Asya k�tas�n� Amerika k�tas�na ba�layan b�lgede ya�ad��� ve eskimo k�lt�r�n� olu�turdu�u g�r��� mevcuttur. K�lt�re isim olarak /Mumya halk�/ ad�n�n se�ilmesi �l�lerini mumyalama adetinde olmalar�ndan dolay�d�r. Bu halk�n tip olarak uzun �ehreli ve Kafkas tipli olu�lar� onlar�n bu b�lgelere bat�dan g�� ederek geldiklerini g�steriyor.
  Yap�lan ara�t�rmalara g�re 12 ayl�k bir takvime sahip olduklar�, bal�k a�� imal ettikleri, Astronomi ve anatomi bilgisine sahip olup bu bilgileri pratik hayata uygulad�klar�  saptanm��t�r. Bu derece ileri bilgilerle donanm�� bir k�lt�r�n mumyalama tekniklerini de geli�tirmi� olmas� pekala m�mk�nd�r.
  Halen bu mumyalardan arta kalan birka�� Washington D.C. Smithsonian m�zesinde sergilenmektedir.
�inin kuzey bat� b�lgesi olan do�u T�rkistan Uygur cumhuriyetinde ilgin� bir mezar ortaya ��kar�lm��t�r.
(Kaynak: National Geographic, Mart 1996, Cilt 189, Say� 3, sayfa 44) Aln�nda g�ne� simgesi bulunan bir erkek mumyas�n�n, sanki yeni g�m�lm�� gibi sa�� ve sakal� dahi yerli yerinde duruyordu. �lgin� olan �udur ki yap�lan tetkikler mumyan�n g�n�m�zden 3,000 y�l �nce mezara konmu� oldu�udur.


Asya'dan Uygur Mumyas�


  Resimde g�r�len bu mumya bir �aman ki�iye veya �nemli bir y�neticiye aitti. Anl�ndaki g�ne� simgesi ve aya��nda geyik derisinden yap�lm�� �izmeler onun ata binen bir lider oldu�una i�arettirler. O b�lgede ortaya ��kar�lm�� bir�ok mumya vard�r. Baz�lar� g�n�m�zden 4,000 y�l �ncesine aittir. Mezarlarda ayr�ca ziraat aletleri de bulunmu� olmas� bu halk�n tar�m yapan ileri bir k�lt�re ait olduklar�n� g�steriyor.


Mumyan�n �izmeleri


  Resimde mumyan�n �izmeleri solda ve halen Asya T�rkmen binicilerinin kulland��� �izme sa�da g�r�l�yor.


Uygur Mumyas� ve G�r�nt�s�

  Resim de yine ayn� b�lgede bulunmu� bir kad�n mumyas� g�r�yoruz. Resmin solunda ba��nda bir t�y halen duruyor. Bu t�y�n bir �n-T�rk simgesi oldu�unu ve k�z�lderili denen Asya k�kenli Amerika yerli halk� taraf�ndan g�ne� simgesi olarak tak�ld���n� g�rd�k. (Bkz. 8 nolu yaz�m) Uygur halk� bu mumyalanm�� kad�n� o derece be�endiler ki kendisine /Kiruran G�zeli/ ad�n� tak�p bir de �ark� bestelemi�lerdir. Sa� tarafta ayn� g�zel kad�n�n bir Uygur ressam taraf�ndan canland�r�lm�� y�z� g�r�l�yor.
  Alaska �zerinden Amerika'ya ge�mi� olan �n-T�rk boylar� g�ney Amerika'ya kadar gitmi�lerdir. Bug�nk� Peru b�lgesindeki �nka halk� da mumyalama tekniklerini uyguluyorlard�. Peru'nun Cuzco �ehrinde y�ksek bir da�l�k b�lgede bulunmu� olan mumyalanm�� kad�n�n ba�l��� ve k�yafeti �izilmi�tir.


�nka K�lt�r�nden Mumya Kad�n �izimi

  Asl�na uygun olarak ger�ekle�tirilmi� olan bu �izimi yukar�daki resimde g�rmekteyiz. (Kaynak: National Geographic, Haziran 1996, Cilt 189, Say� 6, sayfa 73) Kad�n�n ba��ndaki t�yl� ba�l�k bir g�ne� simgesi olmakta ve kad�n�n bir asil y�netici veya �aman oldu�una i�aret etmektedir.

 
<< �nceki yaz�

sonraki yaz� >>

 

Astroset 2004-2010