Kadim Bilgelik

                   Maya-M�s�r-Asya-Anadolu Ortak K�lt�r�  31

WWW.ASTROSET.COM

 

ATAT�RK��N G�NE� D�L KURAMI

Do�. Dr. Haluk BERKMEN

  Asya'da ya�ayan boylar�n konu�tu�u dil, g�n�m�zden 15,000 y�l �ncesinden ba�layarak 3,000 y�l �ncesine kadar ge�en d�nem i�inde hem gramer kurallar�, hem de nesnel ve kutsal kavramlar� ile tam olarak geli�mi�ti. Bu dile �n-T�rk�e demek do�ru olur san�r�m. Zira �n-T�rk�e konu�an insanlar g�� ettiklerinde bir�ok yeni dilin olu�mas�nda �nderlik ettiler.


�n-T�rk G��leri

  M�. 1,000 (g�n�m�zden 3,000) y�llar�ndan itibaren bu diller kesin �izgilerle ayr�l�p farkl� abeceler ile yaz�lmaya ba�lam��lard�r. Fakat bir�ok �rnekle g�stermeye �al��t���m gibi, �n-T�rk damgalar� hepsine temel kaynak olmu�tur. Orta Asya G�kt�rk yaz�s� da ayn� k�ke dayan�r. G�kt�rk damgalar� 38 adettir. Bunlar� alttaki resimde  g�rmekteyiz.


38 Damgal� Orhun abecesi

  Dikkat ederseniz, bu damgalardan baz�lar� basit tek sesler iken baz�lar� hece, baz�lar� 3 harf ile ifade edilebilen �ift-sesli (diftong) i�aretlerdir. Bir�oklar� da bilinen birtak�m nesneleri and�r�r. �rne�in: T1 at �st�ndeki biniciyi, OKH bir oku, Y1 yar�m ay�, ....vs.

  M�. 15,000 ile 3,000 y�llar� aras�nda ge�en 12,000 y�ll�k s�re �n-T�rklerin d�nyaya yay�ld�klar� d�nemdir. Bu s�re i�inde Asya'n�n do�usunda Korece, Japonca, Tunguzca, �uk�ice ve Aynuca ortaya ��km��t�r. Bering bo�az�n� a�anlar ise Maya, Aztek, �nka dillerini ve onlar�n pek �ok yan leh�elerini olu�turmu�lard�r.
  Orta Asya'da kalanlar ise, yaz�y� geli�tirmeye devam etmi�ler ve en geli�mi� yaz� t�r� olarak G�kt�rk yaz�s�n� olu�turmu�lard�r. Bu arada bat�ya ve g�neye g�� edenler S�mer �ivi yaz�s�n�, Elam, Saka, K�br�s ve Etr�sk yaz�lar�n� geli�tirmi�lerdir. Bu yaz� t�rlerinden Finike abecesi, Yunan ve Roma abeceleri de t�remi�tir.
  Kuzey ve kuzey-bat�ya g�� etmi� olanlar�ndan Viking, Fin, Macar ve Balt�k harfleri ortaya ��km��t�r. Anadolu'da ise Likya ve Lidya yaz�lar� �n-T�rk yaz� �ekline en �ok benzeyen t�rlerdir. Anadolu �ehirlerinin pek �o�u �n-T�rkler taraf�ndan kurulmu�lard�r. �n-T�rk k�lt�r�n�n son kalesi bat�da Truva �ehri ve i�-Anadolu'da G�reme (peri bacalar�) b�lgesi olmu�tur. Bu iki merkez de i�gal edilince Anadolu �n-T�rk k�lt�r� b�y�k �apta yok olmu�tur. O d�nemden kalma yaz�l� ta�lar ve kaya resimleri halen tam olarak okunabilmi� de�ildirler.
  Bu bak�mdan, halen dilcilere ve kaz� bilimcilere, sanat tarih�ilerine �ok i� d��mektedir. Ancak, belli bir bilin� d�zeyi olu�mad��� s�rece do�ru yorumlar�n yap�lmas� m�mk�n de�ildir. Atat�rk taraf�ndan geli�tirilip �zerinde y�llarca �al��malar yap�lm�� olan G�ne� Dil Kuram� yeniden ele al�n�p, g�ncel bilgilerle, sa�lam bir temele oturtulmal�d�r.

  Kadim k�lt�rler sadece T�rkologlar taraf�ndan de�il, dil, yaz�, inan� ve mimari eserlerinin incelenece�i bir uzman gurubu taraf�ndan ele al�nmal�d�rlar. Ortak olan y�nler ortaya ��kar�lmal�d�r. Bu �al��maya yabanc� uzmanlar da davet edilmelidir. Atat�rk, zaman�nda Macar dil uzmanlar�n� Ankara'ya davet etmi�, onlar da T�rk dilinin k�kenlerini ara�t�ran bir�ok eserler vermi�lerdir.

 
<< �nceki yaz�

sonraki yaz� >>

 

Astroset 2004-2010