|
G�ne� Dilinin Merkezi
Resimde d�nya haritas�n� g�r�yoruz. As�l merkezi b�lge olan
Orta Asya b�lgesi bir zamanlar m�nbit bir arazi idi. O b�lgede
b�y�k denizler, g�ller, dereler ve y�ce da�lar bulunuyordu.
�klimin zaman i�inde de�i�mesi sonucu oralar� ��le d�nmeye
ba�lay�nca insanlar da g�� etmek zorunda kald�lar.
��te o b�lgeden yay�lan insanlar�n konu�tu�u dil olan
�n-T�rk�e g�ne�in ���nlar� gibi d�rt bir yana yay�lm��t�r. Bu
bak�mdan Atat�rk��n �nderli�inde bu g�r��� kan�tlamaya
�al��anlar, kurama G�ne� Dil Kuram� demi�lerdir. Bu
kuram zamanla g�zden d��m�� olsa da temel varsay�mlar� ve
diller aras� ili�kilere bak�� a��s� do�rudur. Buraya kadar
verdi�im �e�itli �rnekler bu kuram� destekler nitelikte
olduklar� kan�s�nday�m.
Belh ve Merv b�lgesi
Hind-Avrupa dillerinin ��k�� b�lgesini ara�t�ran ve bu konuda
arkeolojik ara�t�rmalar yapan iki kaz� bilimci
Frederic
Hiebert ve Victor Sarianidi, resim de
g�r�len Hazar denizinin do�u b�lgelerinden ba�layarak Pamir
yaylas�na kadar uzanan b�lgeyi aday g�stermektedirler.
Bu b�lgede ya�am�� olan k�lt�r�n bulundu�u geni� b�lgeye
Bactria Margiana Archaeoloji Complex s�zlerinin ba�
harflerinden BMAC
ad�n� vermi�lerdir. Oysa ki bu
b�lgenin i�ine T�rkmenistan, Afganistan, �zbekistan,
Tacikistan, Do�u �ran, Kuzey Pakistan ve Altay da�lar�
girmektedir. T�m b�lge eskiden ve halen T�rk boylar�n�n
yerle�im b�lgesidir. Fakat, bu iki ara�t�r�c� Hind-Avrupa
k�lt�r�ne bir kaynak aray��� i�inde olduklar� i�in
Belh
�ehrinin bulundu�u b�lgeye Yunan tarih�ilerin vermi� oldu�u
isimden m�lhem Bactria demeyi daha uygun g�rm��lerdir.
Margiana ad� da bug�nk� T�rkmenistan�da bulunan
Merv
�ehrinden m�lhemdir.
M�. 15,000 y�llar�ndan itibaren
M�. 1,000 y�llar�na kadar
s�rekli olarak yerle�im b�lgesi olmu� olan bu geni� alanda
tar�m yap�l�yor, �ehirler kuruluyor, hatta yaz� bile
geli�tiriliyordu. Bu b�lgede ara�t�rma yapan F. Hiebert:
��ok
geni� bir alana, Asya�n�n derin steplerine kadar, yay�lm��
olan bu k�lt�r�n insanlar� geli�mi� �ehirler in�a etmi�lerdi
ve homojen tek bir halk olduklar� anla��l�yor� diyor
ve �Orta Asya�n�n hudutlar�n� yeniden tan�ml�yoruz�
ekleyerek bu k�lt�r�n san�ld���ndan �ok daha uzak b�lgeleri
etkiledi�ini ifade ediyor.
(Bkz. Science dergisi,
Cilt 302, 7 Kas�m 2003)
Fakat, ne yaz�kt�r ki t�m makalesinde asla T�rk ad�n� telaffuz
etmiyor. Adeta onlar� yok say�yor. Yine ne kadar ac�d�r ki
bizim dilcilerimizden, kaz� bilimcilerimizden bu konuda en
ufak bir itiraz y�kselmiyor. T�rkologlar�m�z bu konulara neden
ilgisiz kal�yorlar?
BMAC denilen b�lge asl�nda bereketli ve tar�ma elveri�li
Mavera-�n- Nehir
��ki nehir aras��
denilen b�lgeyi de
i�ermektedir. �ki nehir taraf�ndan sulanan bir di�er b�lge
Mezopotamya b�lgesidir. Zaten, Mezopotamya ��ki nehir aras��
demektir. Anla��lan, �n-T�rk boylar� iki nehir aras�na
yerle�meyi tercih etmi�ler ve bulduklar� bu t�r b�lgeleri
kendilerine yurt edinmi�lerdir. �lk yerle�imlerinden biri Amu
derya ile Siri derya aras�, ondan sonra da gittikleri b�lge
Dicle ile F�rat derelerinin aras� olmu�tur. S�merlerin bu iki
dere aras�na yerle�im y�llar� M�. 3000 y�llar�na hatta daha
da eski bir d�neme rastlar.
|