|
 G�ndelik
konu�malar�m�zda da �o�u zaman s�z�m�z�n etkisinin fark�nda
olmay�z. �ylesine, geli�i g�zel fikir beyan eder ve s�z�m�z�n
kar��m�zdaki ki�iyi ne �ekilde etkiledi�i, onu rencide edip
etmedi�i konusunu d���nmeyiz bile. S�rekli konu�up hi�bir �ey
s�ylemeyen bir�ok insan vard�r sizin de g�zlemledi�iniz gibi.
Konu�mu� olmak i�in konu�urlar. Bu durumlar�n�n da fark�nda
bile de�ildirler.
Asl�nda insanlar�n �o�u fark�nda olmaktan
korktuklar� i�in �ok konu�urlar veya s�rekli bir i�le me�gul
olmaya �al���rlar. Hi�bir i�leri yoksa da ya televizyon
seyrederler veya m�zik dinlerler. Bu t�r davran��lar�n alt�nda
hep kendisi ile ba� ba�a kalma korkusu yatar. ��nk� kendi ile
ba� ba�a kalmak, kendinin fark�na varmak demektir ve bu durum
pek �ok insan�n ho�una gitmez.
 Neden
insanlar kendileri ile ba� ba�a kalmaktan ho�lanmazlar hi�
d���nd�n�z m�? ��nk� kendi ile ba� ba�a kalan insan o an�n
fark�na vararak yaln�z olman�n derinli�ini ya�ar. �nsanlar
an�da
de�il zamanda var olmay� tercih ederler. Zaman ge�mi� ve
gelece�i i�erirken, an ikisini de d��lar. Ge�mi�te
hat�ralar�m�z, gelecekte ise �mitlerimiz ve beklentilerimiz
vard�r. Yani ge�mi� ve gelecek �okluktur. An ise tekliktir.
Ge�mi� ve gelece�in �oklu�unda kendimizin d���nda bir�ok
insan� ve olayda vard�r.
Oysa ki
�imdiki an i�inde biz ve dikkatimizi gerektiren konudan ba�ka
hi�bir varl�k yoktur. Fark�nda olmak da bizim konumuzla
b�t�nle�memiz demektir. Yani, ikilik yerini tekli�e b�rakm��
demektir.
�imdiki anda korkutucu bir yaln�zl�k vard�r. �oklukta huzur ve
g�ven buluruz. �okluk oldu mu bizi koruyan, bize sahip ��kan
ve seven varl�klar vard�r. Ama an i�inde
teklik
(birlik) vard�r ve bu durum pek �ok insan� huzursuz yapar.
Zaman i�inde ya�ayan insan b�y�me gere�i duymaz. S�rekli onu
koruyan ve seven varl�klarla sar�l� oldu�undan s�rekli bir
�ocuk olarak ya�am�n� s�rd�rebilir. Zaman bizim g�ven
duygumuzu besler ve bizim fark�nda olmam�z� engeller.
Fark�nda olmak demek an i�inde ya�amak, yani �uurlu ve uyan�k
olmak demektir.
 Ya�am
ko�unuz sizsiniz!
Bunun i�in
de insan�n kendi ile ba� ba�a kal�p y�zle�mesi gerekir. Bir
di�er ifadesi, insan�n kendini tan�mas� gerekir. Oysa kendini
tan�mak ve kendisiyle y�zle�mek, baz� duygu ve d���nceleri
bilin�alt�na bast�r�p sonra nedeni anla��lmayan, s�k�nt�lar,
korkular, karamsarl�klar ya�amaktan �ok daha iyidir. �stelik
bu modern �a�da her insana kendi tarz�na uygun �ekilde ona
destek verecek, terapi yapacak ya da ya�am ko�u olarak rahat
y�r�mesini sa�layacak pek �ok imkan varken, s�k�nt�yla
ya�amay� se�mek zaman kayb� de�ildir de nedir? Asl�nda en iyi
ya�am ko�u insan�n kendisidir ama zaman zaman d�� destek
almakta �ok yararl� olabilir�
 Asr�n
ba��nda ya�am�� olan b�y�k mistik Gurdjieff hep
�Kendini
hat�rla�
derdi. Bu s�zle
�kendi varl���n�n fark�nda ol�
demek isterdi.
Hareketlerinin fark�nda ol, s�zlerinin fark�nda ol, hatta
mimiklerinin fark�nda ol. Fark�ndal���n ilk ad�m�
hareketlerinin fark�nda olmakt�r. Bunun i�in Gurdjieff
�Stop�
oyununu
icat etmi�ti. Etraf�ndaki ��rencilerine hi�
beklemedikleri bir anda �stop� der ve onlar�n o anda heykel
gibi hareketsiz kalmalar�n� isterdi. Bu �ok zor bir oyundu.
�rne�in tam �ay i�erken �ay barda�� duda��n�za de�di�i anda
stop dendi�ini d���n�n. �ay� i�emezsiniz.
Barda��
geri koyamazs�n�z. Elinizi oynatamazs�n�z. Ne kadar zor bir
durum de�il mi? Ama Gurdjieff �Tamam� diyene kadar o durumda
kalmak zorundas�n�z. Gurdjieff bu oyunu fark�ndal��� artt�rmak
i�in icat etmi�ti. ��nk� biliyordu ki fark�ndal���n ilk ad�m�
bedensel ve fiziksel fark�ndal�kt�r. Ondan sonra konu�ma ve
nihayet var olma fark�ndal��� gelecekti. Var olma fark�ndal���
en ileri derecede �uur hali gerektirir. Varl���n fark�ndal���
etki-tepki mekanizmalar�n�n �tesine ge�meyi gerektirir. Sizin
neden var oldu�unuzu ve hangi amaca hizmet etti�inizi fark�na
varman�z gerekir. Bu �uur hali de en zor olan�d�r.
 �nsanlar bu
d�nyada do�arlar ya�arlar ve �l�rler. Fakat pek �o�u neden bu
d�nyaya geldi�ini ve hangi amaca hizmet etti�ini veya hangi
ideolojinin oyunca�� oldu�unu d���nmez bile. Yani kendine soru
sormak ihtiyac� duymadan ya�ar sonra �ekip gider bu g�zel mavi
gezegenden� Bu tip insanlar�n ya�amlar� bir hay-huy, bir
etki-tepki m�cadelesi i�inde s�r�p gider. �al���rlar,
evlenirler, �ocuk yaparlar, �ocuk b�y�t�rler, ya�lan�p emekli
olurlar ama bir g�n olsun
�benim bu
d�nyada var olmam�n amac� nedir acaba?�
diye sormazlar. ��nk� bu sorunun cevab�n� vermek i�in
kendileri ile y�zle�meleri, yani ba� ba�a kalmalar� gerekir. Ne
ge�mi�in hat�ralar� ne de gelece�in hayallerinden
etkilenmeden, objektif ve ��plak g�zlerle kendini g�rebilmek
�yle �nemlidir ki, bu bak��, bu duru� bir kere elde
edildikten, ger�e�in tad�na bir kere var�ld�ktan sonra da
vazge�mek m�mk�n olmaz. Anda veya an�nda durumun �uurunda
olmak yani uyan�k olmak, keskin bir �uur halidir ve kendine
g�re doyulmaz bir tad� vard�r. Ve asl�nda da hi� korkutucu
de�ildir. Kar��la�t���n�z her duruma an�nda hakim olmak, onu
hemen toparlay�p, gerekeni yapmak sonra da o duygudan ya da o
�uur halinden �ekip yeni bir hale gitmek istemez misiniz? Ama
etki ve tepkinin �tesinde durumun �uurunda olabilmek i�in
beklenti ve saplant�lardan kurtulmu� olmak gerekir. Hepimizi
zorlayan da budur, saplant� ve beklenti yani ge�mi� ve
gelecek�
 Beklentiler gelecekle, saplant�lar ise ge�mi�le
ilgilidir. T�pk� s�regelen ince uzun bir yol gibi, her �eyi
ard� ard�na eklemekten �yle ho�lan�yoruz ki ya da bu tip
d���nmeye �yle al��t�k ki! Oysaki an�da ya�ay�nca ne ge�mi�in
tak�nt�lar� ne de gelece�in beklentileri etkindir. An��n
fark�na vararak ya�amak demek tercihli olmayan de�erler
�retmek demektir. Hi�birinin di�erlerine g�re daha �nemli
olmad��� g��ler, erdemler ve bilgiler. Yani bir bak�ma kendi
egomuzu (nefsimizi) �n plandan geri �ekip, arka plana
�ekebilmeye benzer bu durum. Etki-tepki mekanizmas� i�inde
olan egomuzdur. Egomuz yani nefsimiz bizim ne kadar �nemli bir
varl�k oldu�umuzu hep tekrarlay�p durur. Egomuz s�rekli bizi
korumaya �al��an bir kalkan gibidir. Devaml� bu ego kalkan�n�n
arkas�na s���narak kendimizi g�vende hissederiz. Bu korunma
mekanizmas�n� da �o�u zaman
�haysiyet, izzeti nefis,gurur, hakl�l�k�
gibi kavramlar�n arkas�na gizleyerek kendimizi hakl�
g�stermeye �al���r�z.
 Anda
Ya�amak
Oysa ki
an�da ya�ay�p fark�nda olmak kendi ile her an kar��la�mak,
durumu oldu�u gibi g�rmek demektir.
Yani bize daha �ok zarar verecek, gereksiz bir yans�ma veya
odak bozuklu�u olu�turmadan, durumu g�rmek, anlamak, gerekeni
yapmak ve bundan m�mk�n oldu�unca az etkilenmek� Hi� mi derin
etkilenmeyece�iz de diyebilirsiniz. Derin etkilenmek de �ok
iyidir ama burada ama� ne olursa olsun konuyu fazla uzatmadan,
akmakta olan di�er anlara ge�ebilmek ve ya�ama anlar i�inde,
kare kare �ekilmi� foto�raflar gibi yeti�mektir. Bunu
ba�arabilmek i�in de hi�bir de�erin di�er bir de�ere g�re daha
tercihli durumda olmamas� gerekir. �rne�in, �Ben ailemi
her �eye tercih ederim. �nce e�im ve �ocuklar�m gelir. (Veya
i�im de diyebilirsiniz, sonu� fark etmeyecektir) Sonra di�er
insanlar� dedi�imiz vakit olaylar� tarafs�z bir g�zle
inceleyemeyiz. E�er �ocu�umuz okulda kavga etmi�se mutlaka
kavga eden di�er �ocuk su�ludur. E�er �ocu�umuz derslerde k�t�
not alm��sa mutlaka ��retmen k�t�d�r. Ya k�t� ders anlatm��t�r
veya �ocu�umuza bir garezi bir tak�nt�s� vard�r. ��imiz i�in
de ayn� �rnekleri vermek m�mk�nd�r. Bu gibi �rnekleri
artt�rabiliriz.
 Tercihli
de�erler i�inde ya�ayan insanlar i�in daima kendileri hakl�,
kar��lar�nda duran da haks�zd�r. Bunu g�ndelik ya�amda
g�rd���m�z gibi, politikada �lkeler aras� ili�kilerde de
g�r�yoruz. Kendini tehdit eden bir hayali d��man yaratarak
varl�klar�n� s�rd�ren �lkeler, asl�nda en fazla korku i�inde
ya�ayanlard�r. Bu korkuyu da alet olarak kullan�rlar. Korku
sayesinde �lke halk� istenileni daha kolay kabul eder. Korku,
insan�n ba��ms�z d���nmesini engeller. Korku insan�n
b�y�mesini engeller. S�rekli �ocuk kalan insan ise daha kolay
alet olur. Oyuncak haline gelir ve hi�bir zaman �uurlu bir
varl��a d�n��emez. |